اتریش پیشنهاد میزبانی کانال مالی اتحادیه اروپا با ایران را رد کرد

روسای جمهور اتریش و ایران اوایل تابستان سال جاری در وین با هم دیدار کرده بودند حق نشر عکس AFP
Image caption روسای جمهور اتریش و ایران اوایل تابستان سال جاری در وین با هم دیدار کرده بودند

اتریش پیشنهاد میزبانی نهاد اداری کانال مالی اتحادیه اروپا با ایران را کرده است.

سخنگوی وزارت خارجه اتریش گفته کشورش به دلیل شک و تردیدها و همچنین خطراتی که وجود دارد، نمی تواند میزبان کانال مالی اتحادیه اروپا با ایران برای دور زدن تحریم های آمریکا باشد.

وین، پایتخت اتریش ماه ها میزبان دیپلمات های ارشد ایران و گروه ۱+۵ برای دستیابی به توافق اتمی برجام بود. مقام های اتریشی از اولین اروپایی هایی بودند که پس از توافق هسته ای راهی تهران شدند و از تمایل به از سرگیری همکاری های اقتصادی خبر داده بودند.

پیشتر بلژیک، لوکزامبورگ و فرانسه هم پیشنهاد میزبانی این کانال مالی را رد کرده بودند. ایالات متحده آمریکا در اولین واکنش به طرح ایجاد این کانال مالی به شدت از آن انتقاد کرد و آن را غیرسازنده خواند اما یکی از مقام های ارشد وزارت خزانه داری آمریکا به تازگی گفته است که ایالات متحده از بابت راه اندازی احتمالی این کانال مالی نگرانی ندارد.

با این همه دیپلمات های اروپایی پیش از شروع از تحریم های آمریکا گفته بودند که این کانال به طور سمبولیک و نمادین پیش از اجرایی شدن تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران، افتتاح می شود اما عملیاتی شدن آن احتمالا تا اوایل زمستان جاری طول می کشد.

پیش از آن برخی از دیپلمات های اروپایی خبر داده بودند که هیچ دولتی از اعضای اتحادیه نمی‌خواهد با میزبانی از این سازوکار، از تحریم‌های ایالات متحده عبور کند.

طرح ایجاد این کانال مالی در جریان اجلاس وزرای خارجه آلمان، بریتانیا، فرانسه، و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با همراهی چین و روسیه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک تصویب شد.

شرکت کنندگان در این جلسه که همگی از اعضای توافق هسته ای با ایران هستند منظور از ایجاد این کانال جدید را "حفاظت از آزادی فعالان اقتصادی این کشورها جهت دنبال کردن مبادلات مشروع با ایران" همزمان با خروج آمریکا از توافق هسته ای عنوان کردند. جمهوری اسلامی ایران از کندی در شکل گیری این کانال مالی انتقاد می کند. عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه ایران گفته اروپا "بسیار آهسته‌تر از تصور" در این مسیر پیش رفته است.

حق نشر عکس Irna
Image caption وزیر خارجه ایران گفته است که راه اندازی کانال مالی اروپا با کندی پیش می رود

کانال مالی چگونه عمل می کند؟

پیش بینی می‌شود کانال مالی احتمالی، همانند صندوقی تحت حمایت اتحادیه اروپا باشد که پول نفت ایران از سوی شرکت های خریدار به آن واریز می شود. واردات ایران از اروپا هم از محل منابع این صندوق تامین می شود. اینکه انتقال این پول به ایران چگونه صورت می گیرد احتمالا راسا از سوی این کانال مالی خواهد بود که مشابه بانک عمل می کند. این جزئیات در حال مذاکره است و تا عملیاتی شدن فاصله دارد.

دلیل احتمالی بی‌تمایلی به میزبانی این کانال چیست؟

آمریکا پیشتر به برنامه تاسیس این کانال مالی شدیدا اعتراض کرده بود. مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا پس از علنی شدن برنامه تاسیس این کانال مالی گفته بود از شنیدن این خبر "ناامید و پریشان" شده است. وزیر امور خارجه آمریکا گفته بود: تاسیس این کانال مالی "یکی از غیرسازنده ترین مسائل برای صلح و امنیت جهانی است... آیت‌الله های فاسد امروز صبح دارند می خندند".

تاسیس این کانال چقدر اهمیت دارد؟

تحریم های قبلی ایالات متحده علیه ایران همراه با تحریم های تازه تری بازگشته است. بخشی از نفت صادراتی ایران به مقصد کشورهای اروپایی است و در صورتی که اروپایی ها خرید نفت ایران به دلیل تحریم های آمریکا را قطع کنند، به افت شدید درآمدهای ایران می انجامد و می تواند انگیزه ای برای خروج از توافق برجام از سوی جمهوری اسلامی ایران باشد. خریداران اروپایی نفت ایران، شرکت ها و پالایشگاه های خصوصی هستند که دولت ها نمی‌توانند آنها را مجبور به خرید نفت ایران کنند و در عین حال در برابر تحریم های آمریکا آسیب پذیرند، کانال مالی اتحادیه اروپا برای ایران می تواند اثری حیاتی در ادامه توافق هسته ای داشته باشد.