برجام؛ هشدار عراقچی به اروپا: وضعیت نمی‌تواند به این شکل ادامه پیدا کند

عباس عراقچی حق نشر عکس SHAFAQNA

عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، گفته است: "کسی در ایران به خاطر تحریم دست‌ها را بالا نخواهد برد؛ ما راه خود را پیدا خواهیم کرد کما اینکه در گذشته نیز پیدا کردیم."

آقای عراقچی در سخنان خود با اشاره به بازگشت تحریمها و خروج آمریکا از توافق هسته‌ای ایران با قدرتهای جهانی (برجام) هشدار داد که "اروپایی‌ها اگر کوتاه بیایند حاکمیت، اعتبار و امنیت آنها زیر سوال می‌رود. اگر اروپا فکر می‌کند منطقه غرب آسیا بدون برجام امن‌تر است می تواند امتحان کند. منطقه ما کلکسیونی از مسایل و مشکلات دارد آیا اروپا تحمل موج جدید تروریسم و مهاجرت و شروع بحران هسته‌ای را دارد. بی‌شک هزینه از بین رفتن برجام برای اروپا بیش از آمریکاست. گر اروپا تصور می کند برجام برای حاکمیت و امنیت و اعتبارش مهم است باید آماده پرداخت هزینه برای آن باشد".

آقای عراقچی این اظهارات را امروز دوشنبه (۱۹ نوامبر/۲۸ آبان) در همایش تحولات منطقه و نظام بین‌الملل ایران کرده است.

معاون وزیر خارجه ایران تاکید کرد که "اروپایی‌ها باید بدانند این وضعیت نمی‌تواند به این شکل ادامه پیدا کند".

آقای عراقچی همچنین به حمایت کشورهای اروپایی از برجام و پیشنهاد این اتحادیه برای ایجاد ساز و کار مالی ویژه‌ای برای کمک به ایران و حمایت مالی از این کشور اشاره کرد و در این خصوص مقامات اروپایی را به ناتوانی در تشکیل این کانال مالی با ایران متهم کرده است.

معاون وزارت خارجه ایران گفت اروپا از ایجاد این ساز و کار مالی با ایران "ناتوان" است و کشورها از میزبانی این نهاد خودداری می کنند.

آقای عراقچی گفت: "چه اروپا نخواهد با ما کار کند و در حال بازی با ما باشد و چه می خواهد و قادر نیست، در نتیجه فرقی نمی‌کند. نتیجه این است که اروپایی‌ها یا نخواستند یا نتوانستند کاری انجام دهند. اما ما تا زمانی که باقی ماندن در برجام به نفع کشور باشد در آن می‌مانیم و اگر این نباشد ماندن در برجام فایده‌ای ندارد."

معاون وزیر خارجه ایران درباره باقی ماندن کشورش در توافق هسته موسوم به برجام گفته "اگر تا الان ماندیم به این دلیل است که در ابعاد سیاسی و اقتصادی ماندن به نفع ماست. در حال حاضر شرایط مطلوبی است اما این حتما پایدار نخواهد ماند و اروپایی‌ها باید بدانند این وضعیت نمی‌تواند به این شکل ادامه پیدا کند".

مقامات ایران نیز پیشتر درباره اقدامات اروپا پس از خروج آمریکا از برجام انتقاد کرده و گفته بودند که روند ایجاد ساز و کار مالی ارایه شده از سوی اتحادیه اروپا "به کندی" پیش می‌رود. در همین خصوص گزارشها حاکی از اکراه پایتختهای اروپایی از میزبانی مقر این کانال مالی است.

چند روز پیش اتریش پیشنهاد میزبانی نهاد اداری کانال مالی اتحادیه اروپا با ایران را رد کرد.

سخنگوی وزارت خارجه اتریش گفته کشورش به دلیل شک و تردیدها و همچنین خطراتی که وجود دارد، نمی‌تواند میزبان کانال مالی اتحادیه اروپا با ایران برای دور زدن تحریم های آمریکا باشد.

طرح ایجاد این کانال مالی در جریان اجلاس وزرای خارجه آلمان، بریتانیا، فرانسه، و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با همراهی چین و روسیه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک تصویب شد.

شرکت کنندگان در این جلسه که همگی از اعضای توافق هسته ای با ایران هستند منظور از ایجاد این کانال جدید را "حفاظت از آزادی فعالان اقتصادی این کشورها جهت دنبال کردن مبادلات مشروع با ایران" همزمان با خروج آمریکا از توافق هسته ای عنوان کردند.


کانال مالی چگونه عمل می کند؟

پیش بینی می‌شود کانال مالی احتمالی، همانند صندوقی تحت حمایت اتحادیه اروپا باشد که پول نفت ایران از سوی شرکت های خریدار به آن واریز می شود. واردات ایران از اروپا هم از محل منابع این صندوق تامین می شود. اینکه انتقال این پول به ایران چگونه صورت می گیرد احتمالا راسا از سوی این کانال مالی خواهد بود که مشابه بانک عمل می کند. این جزئیات در حال مذاکره است و تا عملیاتی شدن فاصله دارد.

دلیل احتمالی بی‌تمایلی به میزبانی این کانال چیست؟

آمریکا پیشتر به برنامه تاسیس این کانال مالی شدیدا اعتراض کرده بود. مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا پس از علنی شدن برنامه تاسیس این کانال مالی گفته بود از شنیدن این خبر "ناامید و پریشان" شده است. وزیر امور خارجه آمریکا گفته بود: تاسیس این کانال مالی "یکی از غیرسازنده ترین مسائل برای صلح و امنیت جهانی است... آیت‌الله های فاسد امروز صبح دارند می خندند".

تاسیس این کانال چقدر اهمیت دارد؟

تحریم های قبلی ایالات متحده علیه ایران همراه با تحریم های تازه تری بازگشته است. بخشی از نفت صادراتی ایران به مقصد کشورهای اروپایی است و در صورتی که اروپایی ها خرید نفت ایران به دلیل تحریم های آمریکا را قطع کنند، به افت شدید درآمدهای ایران می انجامد و می تواند انگیزه ای برای خروج از توافق برجام از سوی جمهوری اسلامی ایران باشد. خریداران اروپایی نفت ایران، شرکت ها و پالایشگاه های خصوصی هستند که دولت ها نمی‌توانند آنها را مجبور به خرید نفت ایران کنند و در عین حال در برابر تحریم های آمریکا آسیب پذیرند، کانال مالی اتحادیه اروپا برای ایران می تواند اثری حیاتی در ادامه توافق هسته ای داشته باشد.