متن پرسش و پاسخ با مراجع تقلید شیعه در مورد کاربرد 'بهتان'

این صفحه، بخشی از مقاله "بهتان برای حفظ نظام" است که جهت اطلاع خوانندگان علاقه‌مند به متن استفتای مورد اشاره در مقاله و پاسخ‌های دریافت شده، در لینکی جداگانه در دسترس قرار می‌گیرد.

- متن سوال ارسال شده به دفاتر مراجع در ارتباط با کاربرد "بهتان":

"اخیرا مشاهده می شود که برخی رسانه ها با انتشار مطالب شبهه انگیز در مورد مبانی مذهبی باعث انحراف افکار عمومی و به ویژه نسل جوان می شوند و باور آنها را نسبت به مقدسات اعتقادی سست می کنند. در مواجه با چنین اظهاراتی، که مورد انتقاد علمای آگاه شیعه نیز قرار گرفته و می گیرند، البته مومنان تا آنجا که بتوانند به افشاگری علیه چنین رسانه های ضاله و دست اندرکاران آنها دست می زنند و بعید است که در مورد اهمیت ادای این تکلیف تردیدی وجود داشته باشد. اما سوال آن است که آیا مومنانی که غیرت دینی دارند مجاز هستند برای جلوگیری از تاثیرگذاری این رسانه های ضاله بر افکار عمومی و برای آنکه کارکنان و سخنگویان چنین رسانه هایی را از چشم مردم و جوانان بیندازند، استثنائا در مواردی که اطلاعات کافی راجع به مفاسد این کارکنان و سخنگویان وجود ندارد علیه آنها از حربه تهمت (یعنی انتشار مطالبی که لزوما صحت ندارند) استفاده کنند؟

تردیدی نیست که تهمت زدن به مومنان یا حتی غیرمومنان مشروع نیست و استفاده از این ابزار در حالت کلی ممنوع تلقی می شود، اما آیا نمی توان استثنائا از این حربه برای بی اعتبار کردن کسانی استفاده شود که از طریق رسانه های ضاله مردم و جوانان را گمراه می کنند؟ کسانی که علنا با احکام الهی مخالفت می کنند و اگر در نزد عوام معتبر و محترم باشند، بر روی فکر آنها تاثیرات بسیار منفی بر جای خواهند گذاشت؟ باعث امتنان خواهد بود اگر با پاسخگویی به این پرسش شرعی، کسانی که در مورد نحوه انجام تکلیف نهی از منکر خود دچار دغدغه جدی هستند را راهنمایی بفرمایید."

- پاسخ های دریافتی از دفاتر مراجع، به ترتیب تاریخی:

آیت الله نوری همدانی (۵ اسفند ۱۳۹۲): "در فرض سوال، جایز نیست."

آیت الله محمدعلی علوی گرگانی (۷ اسفند ۱۳۹۲): "تهمت زدن به مسئولین و کارکنان این رسانه ها جایز نیست و چه بسا در آینده موجب بی اعتباری خود مؤمنین در نزد مردم شود و وظیفه مؤمنین صرفا ارشاد مردم و تلاش برای رفع شبهات است و هدایت نیز به دست پروردگار خواهد بود."

آیت الله یوسف صانعی (۱۳ اسفند ۱۳۹۲): "تهمت زدن به هر انسانی حرام است، اگر چه در سلایق و افکار و اندیشه مخالف یا تهمت زننده باشد."

آیت الله موسی شبیری زنجانی (۱۳ اسفند ۹۲): "باید با روشنگری و استدلال های متقن از تأثیرگذاری این افراد در جامعه جلوگیری نمود و از گفتن مطالب خلاف واقع اجتناب شود."

آیت الله اسدالله بیات زنجانی (۲۸ اسفند ۱۳۹۲): "تهمت جزء عناوین محرمه بوده و بدون تردید از گناهان کبیره محسوب است و به همین دلیل، به هیچ وجه نمی توان مجوز برای افتراء و تهمت صادر کرد ولی در صورتی که از باب نهی از منکر جلوگیری از کارهای خلاف و عوامل انحراف ومانند آن، متوقف به معرفی افراد آنگونه که هستند باشد، بلااشکال است اگرچه در این مورد نیز نباید از حد انصاف و عدالت خارج شد."

آیت الله علی سیستانی (۱۰ فروردین ۱۳۹۳): "در حدیث آمده که می توان به شخصی که بدعت گذاشته تهمت زد تا مردم از او برحذر باشند، ولی اولاً: معلوم نیست این اشخاص بدعت گزار محسوب شوند، وثانیاً: ممکن است آنها از همین تهمت ها دستاویزی برای باطل کردن حق و جلوه دادن باطل خود استفاده کنند، لذا صلاح نیست چنین برخوردی داشته باشیم بلکه با منطق ودلیل و حجت قاطعه جواب آنها را بدهید."

آیت الله عبدالکریم موسوی اردبیلی (۱۹ فروردین ۱۳۹۳): "تهمت زدن ونسبت خلاف واقع دادن به افراد جایز نیست، و حدیث وارده در مورد اهل 'بدعت' به معنای جواز تهمت زدن نیست."

آیت الله ناصر مکارم شیرازی (۲۷ آذر ۱۳۹۳): "این کار به مرور زمان موجب بدنامی مسلمین می گردد و جایز نیست."

آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی (۸ دی ۱۳۹۳): "از موارد مذکور اطلاعی نداریم. هر شخص باایمانی وظیفه دارد در درجه اول دیگران را هدایت و ارشاد کند و اگر بتوانید خودتان از فضای مجازی استفاده نموده و جواب آنها را با دلیل و منطق بدهید. در هر صورت اگر امر به معروف و نهی از منکر و مراجعه به مسئولان موثر نباشد غیبت مجاهر به فسق در هر مورد فسقش مانع ندارد. والله عالم."

برای بازگشت به مقاله "بهتان برای حفظ نظام" روی این لینک کلیک کنید.

موضوعات مرتبط