پومپئو: خروج نظامی آمریکا از سوریه نابودی داعش و مقابله با ایران را متوقف نمی‌کند

حق نشر عکس Reuters
Image caption پومپئو در صدد تشکیل "ائئلاف" منطقه‌ای از کشورهای نگران از سیاست‌های جمهوری اسلامی است

مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا گفته است که تصمیم به خروج نظامی از سوریه در ماموریت آمریکا برای نابودی داعش و مقابله با سیاست منطقه‌ای ایران تغییر نخواهد داد. قرار است وی در سخنرانی مهمی در مصر "خطرات" ایران برای منطقه را تشریح کند.

آقای پومپئو که قرار است امروز، سه‌شنبه، ١٨ دی (٨ ژانویه) عازم دیدار از چند کشور خاورمیانه شود، در مصاحبه‌ای با شبکه تلویزیونی سی‌ان‌بی‌سی گفته است که تصمیم رئیس جمهوری آمریکا برای خارج کردن نظامیان آن کشور از سوریه "ماموریت آمریکا برای نابودی دولت اسلامی [داعش] و متوقف کردن تلاش‌های ایران برای تاثیرگذاری بر شرایط منطقه با توسل به عملیات تروریستی تحت حمایت دولت را تغییر نخواهد داد."

وزیر خارجه آمریکا خروج نظامیان آمریکایی از سوریه را "تغییری تاکتیکی" توصیف کرده و گفته است که این اقدام "در عزم ایالات متحده برای شکست خلافت اسلامی یا داعش در سطح جهانی تغییری نداده است." وی همچنین افزود که "استراتژی ما در مقابله با ایران هم تغییر نکرده است."

در ماه گذشته، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در اقدامی غیرمنتظره اعلام کرد که حدود دو هزار نظامی اعزامی به سوریه را از آن کشور خارج می‌کند. نقش اصلی این افراد کمک مستشاری و حمایت از نیروهای عمدتا کرد سوری در مقابله با داعش بوده است. این تصمیم با اعلام نارضایی شماری از مقامات ارشد ایالات متحده مواجه شد و وزیر دفاع آمریکا و رئیس دفتر او هم از سمت‌های خود کناره‌گیری کردند. این تصمیم شگفتی و نگرانی برخی از متحدان ایالات متحده از جمله اسرائیل را هم در پی داشت.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ستون خودروهای متعلق به نظامیان آمریکایی در سوریه - یکی از هدف‌های پومپئو اطمینان دادن به کشورهای منطقه در مورد ادامه مبارزه با داعش است

روز گذشته، آقای ترامپ در توئییتر خود نوشت که خروج نظامیان آمریکایی از سوریه "با سرعت مناسب" صورت خواهد گرفت و افزود: "همزمان ما به جنگ با داعش و هراقدامی که معقول و لازم باشد ادامه خواهیم داد."

در حالیکه دولت ترکیه همواره با حضور و تقویت نیروهای کرد تحت حمایت ایالات متحده در سوریه مخالفت ورزیده است، از آقای پومپئو سئوال شد که آیا آمریکا "با پشت کردن به متحدان کرد خود" آنان را به دست رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه نخواهد داد؟ مایک پومپئو گفت که "تعهدات مهم است و اطمینان از پایبند بودن به تعهدات اهمیت فراوانی دارد. این موضوع در مورد تمامی طرف‌ها از جمله ترکیه به عنوان متحد ما در پیمان ناتو مصداق دارد."

روز یکشنبه، جان بولتون، مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا گفت که خارج شدن دو هزار نظامی آمریکایی از سوریه "به توافق با ترکیه در مورد حمایت از رزمندگان کرد در منطقه، که نقشی محوری در مبارزه با داعش داشته اند، مشروط است."

قرار است مایک پومپئو در سفر به خاورمیانه از اردن، مصر، بحرین، امارات عربی متحده، قطر، عربستان سعودی، عمان و کویت دیدن کند. برخی منابع احتمال دیدار او از اسرائیل و عراق را هم مطرح کرده‌اند.

حق نشر عکس EPA
Image caption ترامپ با اعلام خروج از برجام تحریم‌های هسته‌ای ایالات متحده از ایران را بار دیگر به اجرا گذاشت

به گفته منابع آمریکایی، هدف از این دیدارها تشریح و جلب حمایت برای سیاست منطقه‌ای آمریکا شامل شکست داعش و "برنامه استراتژیک" مقابله با سیاست حکومت جمهوری اسلامی است. ایالات متحده جمهوری اسلامی را به تلاش برای ایجاد بی‌ثباتی در منطقه از طریق حمایت از گروه‌های "تروریستی" متهم کرده است.

رئیس جمهوری آمریکا در ماه می رسما از توافق هسته‌ای با ایران - برجام - خارج شد و بازگشت تحریم‌ها علیه این کشور را اعلام کرد. او گفت که پس از دستیابی به برجام، رهبران جمهوری اسلامی به جای استفاده از عواید ناشی از لغو تحریم‌ها برای رفاه مردم کشورشان، آن را برای تامین نیازهای مالی حکومت سوریه، حمایت از گروه‌های "تروریستی"، مداخله در امور سایر کشورها، تقویت ابزار سرکوب حقوق بشر و فساد مالی به کار بردند.

مقامات آمریکایی گفته‌اند که هدف از بازگشت تحریم‌ها، وادار کردن رهبران ایران به تغییر روش آنان است. دولت آمریکا همچنین برنامه موشکی ایران را مغایر تعهدات جمهوری اسلامی در قالب برجام دانسته است.

آقای پومپئو گفته است که یکی از اهداف سفر او به خاورمیانه ایجاد "ائتلافی جهانی" از آن دسته از کشورهای منطقه، شامل اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس، است که معتقدند ایران باید دست از سیاست حمایت از تروریسم بردارد. او به متحدان آمریکا در منطقه اطمینان خواهد داد که دولت آمریکا از آنان در "مقابله با ایران" حمایت خواهد کرد.

انتظار می‌رود آقای پومپئو در سخنرانی در قاهره از سیاست باراک اوباما، رئیس جمهوری سابق در قبال ایران به شدت انتقاد کند. دولت کنونی آمریکا آقای اوباما را متهم کرده که با قبول توافق هسته‌ای، امتیازات زیادی به رهبران ایران داد بدون آنکه اطمینان حاصل کند آنان در بلند مدت در صدد دستیابی به تسلیحات هسته‌ای برنخواهند آمد. دونالد ترامپ در حمایت از اعتراضات داخلی در ایران نیز باراک اوباما را به حمایت از حکومت و پشت کردن به مردم متهم کرد.

برنامه جام اقدام مشترک - برجام - در پی ماه‌ها مذاکره بین نمایندگان ایران و قدرت‌های جهانی از جمله آمریکا به دست آمد اما هرگز به صورت توافقنامه یا معاهده رسمی به امضا و تصویب قانونی طرف‌های مذاکره‌کننده نرسید. درعین حال براساس برجام، قدرت‌های بزرگ با تصویب قطعنامه شورای امنیت، تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را لغو کردند.

مقامات جمهوری اسلامی همواره تاکید داشته‌اند که در صدد دستیابی به تسلیحات اتمی نیستند و ایالات متحده را به خاطر خروج از برجام به نادیده گرفتن تعهدات خود متهم کرده‌اند. آنان همچنین تاکید دارند که از حمایت کامل مردم ایران برخوردارند و ایرانیان همیشه آمریکا را دشمن خود می‌دانند.