آیت‌الله خامنه‌ای: اگر شرایط برجام اجرا نشده، وظیفه مداخله ندارم

خامنه‌ای حق نشر عکس Khamenei.ir

آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران می‌گوید موافقتش با توافق هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی تحت شرایطی بوده و اگر این شرایط اجرا نشده، او وظیفه مداخله در این زمینه را ندارد.

آقای خامنه‌ای روز چهارشنبه جلسه‌ای با دانشجویان حامی حکومت داشته که در آن سوالاتی هم از او پرسیده شده است.

او گفته است: "تصویب برجام را به رهبری نسبت داده‌اند. خب شما چشم و گوش دارید و همه‌چیز را می‌بینید. نامه‌ای که درباره‌ برجام نوشته شد و شرایطی که ذکر شده که در این صورت تصویب می‌شود را ببینید."

"اگر این شرایط اجرا نشده، وظیفه‌ رهبری این نیست که وارد بشود."

آقای خامنه‌ای هنگام تایید مصوبه شورای عالی امنیت ملی ایران درباره توافق هسته‌ای، در نامه‌ای به حسن روحانی شرایطی برای اجرای آن تعیین کرد. او همچنین پس از اجرای برجام هشدار داد که اگر رئیس جمهور آمریکا برجام را پاره کند، "جمهوری اسلامی برجام را آتش خواهد زد."

یک سال پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، ایران همچنان در این توافق است، هرچند به تازگی اجرای تعهدات خود را کاهش داده است.

آیت‌آلله خامنه‌ای گفته: "آن‌طور که برجام عمل شد، من خیلی اعتقادی نداشتم".

او در توضیح مسئولیتش در اجرای برجام گفته است: "نظر ما این است که رهبری وارد کار اجرایی نشود، مگر جایی که به حرکت کل انقلاب ضربه می‌زند."

آیت الله خامنه‌ای با چه استنادی منکر مسئولیت خود در برجام ‌شد؟

حسین باستانی

رهبر جمهوری اسلامی، از قضا حدود یک هفته قبل از تایید اجرای برجام هم، برای تصویب آن در مجلس دخالت خبرسازی کرده بود.

حق نشر عکس FARS
Image caption مداخله یکی از مقام‌های دفتر رهبر در جریان بررسی برجام انتقاد برخی نمایندگان محافظه‌کار را برانگیخت

اجرای توافق هسته‌ای، موکول به تصویب آن در جلسه ۲۱ مهر ۱۳۹۴ مجلس بود. اما در این روز، برخی نمایندگان فاش کردند که شب قبل، اصغر حجازی از بیت رهبری، با رئیس مجلس و دبیر شورای امنیت ملی جلسه گذاشته و مقرر کرده که اجرای برجام به سرعت به تصویب برسد. نتیجه آنکه در ۲۱ مهر، اجرای توافق هسته ای در عرض ۲۰ دقیقه به تصویب مجلس نهم رسید. درواقع، در مجلس اصولگرایی که مخالفان توافق هسته‌ای در آن اکثریت قاطع را داشتند، تنها ۵۹ نماینده به اجرای این توافق رای منفی دادند.

مهمترین بحث نمایندگانی که -نه از تریبون مجلس، که بر روی صندلی‌های خود- با تصویب برجام مخالفت کردند هم، انتقاد از علی لاریجانی برای تعیین تکلیف۲۰ دقیقه‌ای ماجرا بود. یکی-دو نفر هم این ادعای عجیب را مطرح کردند که اقدام اصغر حجازی در ابلاغ نظر رهبر خودسرانه بوده؛ ادعایی که درواکنش به آن، دفتر آیت الله خامنه‌ای با صدور بیانیه "مطالب غلط و خلاف واقع" در مورد "نقش مستقل برخی مسئولین" دفتر در تصویب اجرای برجام را تکذیب کرد.

آقای خامنه‌ای در حالی درباره برجام از مداخله نکردن رهبر در امور اجرایی می‌گوید که در موارد دیگر منتقدانش او را به مداخله در کار دیگر نهادهای حکومتی متهم کرده‌اند.

در سال ۱۳۷۹ در حالی که مجلس با اکثریت اصلاح‌طلبان قصد تغییر قانون مطبوعات را داشت، بررسی این قانون با آنچه مهدی کروبی، رئیس وقت مجلس، "حکم حکومتی" رهبر خواند، متوقف شد. یک سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای در انتقاد از روزنامه‌های آن دوره هم زمینه‌ساز توقیف گسترده مطبوعات شد.

همچنین مخالفت او با معاون اولی اسفندیار رحیم مشایی باعث شد محمود احمدی‌نژاد نتواند فرد مورد نظرش را به عنوان معاون اول رئیس جمهور انتخاب کند.

دفاع رهبر از خصوصی‌سازی

آیت‌الله خامنه‌ای در سال ۱۳۸۴ دستوراتی را درباره اصل ۴۴ قانون اساسی ایران به نهادهای حکومتی ابلاغ کرد که به موجب آنها واگذاری دارایی‌ها و شرکت‌های عمومی به بخش خصوصی در ایران شتاب گرفت.

آقای خامنه‌ای در جلسه روز چهارشنبه از خصوصی‌سازی دفاع کرده و گفته اشکالات عملی وجود داشته، "منتها اصل خصوصی‌سازی نیاز مبرم اقتصاد است".

او گفته در مسیر خصوصی‌سازی "خطاهای بزرگی" رخ داده که او هم درباره‌شان تذکر داده است.

آقای خامنه‌ای در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفته نظام پارلمانی مشکلات بیشتری نسبت به نظام ریاستی دارد. به تازگی بحث تغییر قانون اساسی ایران و تغییر آن به نظام ریاستی از طرف چند چهره سیاسی مطرح شده است.

آیت‌الله خامنه‌ای درباره تغییر قانون اساسی ایران گفته: "ساختار قانون اساسی خوب است. البته ساختارها می‌توانند تکمیل شوند و نواقصشان برطرف شود... بنابراین ساختار ایرادی ندارد منتها باید کم و زیادش کرد."

"نظام پارلمانی هم که درباره‌ آن بحث شد، ما مفصل در مجمع بازنگری قانون اساسی آن را بررسی کردیم و نتیجه این شد که مشکلات نظام پارلمانی از نظام ریاستی بیشتر است. اما ما کارگزاران اشکال داریم؛ ناتوانی و کوتاهی داریم."