سازمان انرژی اتمی ایران: تا ۱۰ روز دیگر از سقف ۳۰۰ کیلو اورانیوم غنی‌شده عبور می‌کنیم

بهروز کمالوندی حق نشر عکس Entekhab
Image caption نشست خبری بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران در مجتمع آب سنگین اراک

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در نشست خبری (امروز ۲۷ خرداد/۱۷ ژوئن) در مجتمع آب سنگین اراک اعلام کرد که جمهوری اسلامی ۶ تیرماه از سقف تعیین شده ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده در برجام عبور خواهد کرد و افزود "تولید اورانیوم ۴ برابر شده" است.

براساس توافقنامه ایران و قدرتهای جهانی موسوم به برجام است، سطح تولید اورانیوم غنی شده ایران بایستی کمتر از ۳۰۰ کیلوگرم و ذخایر ایران باید کمتر از این میزان باشد.

بیشتر از یک ماه قبل، ایران در ۱۸ اردیبهشت (۸ مه) و در اعتراض به به آنچه اقدامات ناکافی سایر کشورهای عضو برجام و همچنین خروج آمریکا از آن می خواند، بخشی از اقدامات خود در اجرای این توافق را متوقف کرد. حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران گفت که این کشور فروش مازاد اورانیوم غنی شده و آب سنگین را متوقف می‌کند.

آقای کمالوندی امروز گفت که ایران دیگر منتظر طرف‌های اروپایی برجام برای اجرای تعهداتشان نمی‌ماند و اضافه کرد: "جمهوری اسلامی ایران بیش از این برای به نتیجه رسیدن اقدامات آنها صبر نخواهد کرد و آنها باید از فرصت باقی مانده برای اجرای تعهداتشان استفاده کنند."

به گفته وی به طرف‌های اروپایی اعلام شده که "ایران به محدودیت کمی تولید آب سنگین که جزو تعهدات ایران در توافق برجام بود، پایبند نخواهد بود. و دولت ایران گفته اگر طرف های برجام فروش نفت ایران و مبادلات مالی این کشور را تسهیل کنند، ایران تعهداتی را که کاهش داده دوباره برقرار می می کند."

آقای کمالوندی در خصوص تولید آب سنگین نیز گفت: "با همین روندی که رو به جلو می‌رویم، ما فکر می‌کنیم در دو ماه و نیم آینده اگر بازار جدیدی برای عرضه تولیدات جانبی آنها نداشته باشیم، تولید آب سنگین می‌تواند از ۱۳۰ تن عبور کند. در ذهن ترامپ این است که اگر کسی از ما آب سنگین نخرد به صورت خودکار کارخانه تعطیل می‌شود، در صورتی که اینطور نیست ما هم مصرف داخلی داریم و هم بازار داریم."

وی در خصوص فعالیت نیروگاه نطنز برای افزایش تولید اورانیوم غنی شده هم توضیح داد: "ما تولید را در نطنز افزایش داده‌ایم. امروز شمارش معکوس شروع شده و از امروز به مدت ۱۰ روز ما از سقف ۳۰۰ کیلو عبور خواهیم کرد و سرعت افزایش اورانیوم غنی شده ۳.۶۷ بالا خواهد رفت."

آقای کمالوندی همچنین از تصمیم ایران برای صادر نکردن آب سنگین به خارج از کشور خبر داده و افزود: "ما تصمیم بر آن داریم که دیگر آب سنگین را به عنوان یک ماده اولیه صادر نکنیم. ممکن است در سنوات آینده میزان استفاده از آب سنگین در داخل به حدی افزایش یابد که نیاز به صادرات نباشد". او گفته ما در زمینه آب سنگین به مصرف کننده تبدیل شده‌ایم".

به گفته سخنگوی سازمان انرژی اتمی، مرحله دوم تصمیم جمهوری اسلامی برای کاهش تعهداتش در قبال برجام منتظر تصمیم مقامات عالی جمهوری اسلامی است و "ورود به مرحله دوم بستگی به اقدامات عملی طرف اروپایی دارد. ما بیش از این یک سال هم به اروپا وقت دادیم و صبر استراتژیک کردیم. اگر در این مدت اتفاقی نیفتد، پیام این است که یا اروپا نمی‌خواهد یا توان ندارد که به تعهدات خود عمل کند."

مرحله اول کاهش تعهدات ایران چه بود؟

حق نشر عکس Irna
Image caption کاهش اقدامات جمهوری اسلامی در برجام در بیانیه‌ای توسط شورای‌عالی امنیت ملی اعلام شده است

شورای‌عالی امنیت ملی در بیانیه‌ای که ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ منتشر کرد اعلام کرد که این شورا "در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران و در اعمال حقوق جمهوری اسلامی ایران مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، امروز، ۱۸ اردیبهشت سال ۱۳۹۸، دستور توقف برخی اقدامات ایران در توافق برجام را صادر نمود."

این بیانیه افزوده است که این موضوع در نامه حسن روحانی، رئیس جمهوری، به اطلاع سران کشورهای عضو برجام شامل آلمان، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه رسیده است.

بند ۲۶ برجام مربوط به خودداری کشورهای طرف توافق با ایران از بازگرداندن تحریم‌های هسته‌ای است. طبق متن فارسی برجام منتشر شده توسط وزارت خارجه جمهوری اسلامی، بند ۲۶ اعلام می‌دارد که "اتحادیه اروپا فارغ از فرآیند حل و فصل اختلافات پیش‌بینی شده در این برجام، از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌هایی که طبق این برجام لغو شده خودداری می‌کند و هیچ تحریم جدیدی وضع نخواهد کرد" و "ایالات متحده با حسن نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام این برجام و پیشگیری از تداخل در تحقق متمتع شدن ایران از لغو تحریم‌های مشخص شده در پیوست ۲ به عمل خواهد آورد."

طبق این بند، ایران" تحمیل تحریم‌های جدید مرتبط با هسته‌ای را به منزله مبنایی برای توقف کلی یا جزیی اجرای تعهدات خود وفق این برجام، تلقی خواهد کرد."

بیانیه شورای عالی امنیت ملی با اشاره به اینکه یک سال از "خروج غیرقانونی ایالات متحده آمریکا" از برجام و "نقض مصوبات شورای امنیت سازمان ملل متحد توسط آمریکا" می‌گذرد، افزوده است که "این زورگویی آشکار آمریکا متاسفانه با هیچ اقدام درخور و متناسب از سوی شورای امنیت و یا اعضای باقی‌مانده در برجام مواجه نشده است."