ایران: تحریم رهبر و وزیر خارجه راه دیپلماسی با دولت آمریکا را برای همیشه بسته است

روحانی حق نشر عکس farsnews
Image caption روحانی ایالات متحده را به خاطر تحریم رهبر جمهوری اسلامی محکوم کرده و گفته است آنان در مورد آمادگی برای مذاکره "دروغ می‌گویند"

مقامات وزارت خارجه ایران تصمیم اخیر ایالات متحده در تحریم شماری از مقامات ارشد جمهوری اسلامی را باعث بسته شدن راه دیپلماسی بین دو کشور توصیف کرده‌اند و حسن روحانی، رئیس جمهوری، ایالات متحده را به "تحریم تمام ملت ایران" متهم کرده است.

روز سه‌شنبه، ۴ تیر (۲۵ ژوئن)، عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در توییتر خود نوشت: "تحریم بی‌حاصل رهبری ایران و نیز فرمانده دیپلماسی کشور یعنی بسته شدن راه دیپلماسی با دولت مستاصل آمریکا."

روز گذشته دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، گفت که در واکنش به حمله به یک فروند پهپاد تجسسی آمریکا توسط دفاع ضدهوایی سپاه پاسداران در هفته گذشته، تعدادی از مقامات حکومت ایران، از جمله آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر، وابستگان به او و تشکیلات دفتر رهبری و شماری از فرماندهان سپاه پاسداران را تحریم کرده است. کوتاه مدتی پس از آن، استیو منوچین، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، گفت که جواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز تا چند روز دیگر تحریم خواهد شد.

آقای موسوی گفته است: "دولت ترامپ در حال نابودی همه سازوکارهای جا افتاده بین‌المللی برای حفظ صلح و امنیت جهانی است."

خبرهای بیشتر را در کانال تلگرام بی‌بی‌سی فارسی دنبال کنید

حق نشر عکس iSna
Image caption سخنگوی وزارت خارجه تحریم‌های اخیر را محکوم کرده است

روحانی تحریم "بالاترین مقام یک کشور" را محکوم کرد

همچنین صبح سه‌شنبه، حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، اقدام اخیر آمریکا را به شدت محکوم کرد و گفت: "کار آمریکا تحریم نیست کار ضدبشری است فعالیت‌هایی علیه حقوق بشری است و تمام ملت ایران را تحریم کرده است." وی در عین حال اظهار داشت که "کارهایی که امروز آمریکا انجام می‌دهد به معنای شکست قطعی آمریکاست و در این زمینه تردید ندارم وگرنه هیچ آدم عاقلی این کار را انجام نمی‌دهد. یعنی در هیئت حاکمه و کاخ سفید یک سرخوردگی عجیبی بوجود آمده است، آن هم سردرگمی بزرگ."

وی با اظهار اینکه اقداماتی که آمریکا انجام داده هرگز سابقه نداشته، گفته که "کاخ سفید دچار معلولیت ذهنی شده" است. در مورد سرنگونی پهپاد آمریکایی، آقای روحانی گفت که کشف پهپاد آسان نیست و با اظهار اینکه این پهپاد با سامانه دفاعی ساخت داخل سرنگون شد، شناسایی و هدفگیری آن را باعث واکنش تند آمریکا قلمداد کرد.

در مورد تحریم رهبر جمهوری اسلامی، آقای روحانی با وقیحانه توصیف کردن این اقدام، گفت: "هیچ حکومتی اگر یک ذره خرد و تدبیر داشته باشد نمی‌آید بالاترین مقام یک کشور آن هم نه‌تنها مقام سیاسی، بلکه مقام دینی، اجتماعی و معنوی، نه یک فرد را که نه فقط رهبر ایران است بلکه رهبر عاشقان ایران و انقلاب اسلامی و شیعیان در جهان اسلام و در سراسر جهان است را تحریم کند."

وی گفت که جمهوری اسلامی اجازه ورود به مقامات آمریکایی به ایران را نمی‌دهد و آنان رهبری را تحریم می‌کنند، و افزود: "می‌گویند می‌خواهیم اموال رهبری را تصرف کنیم! اموال او یک حسینیه و یک خانه ساده است. رهبران ما که مثل رهبران بقیه کشورها نیستند که در حساب‌های خارجی‌شان میلیاردها پول داشته باشند که بخواهید آنها را تحریم و تصرف کنید."

وی همچنین گفته است که تحریم وزیر خارجه جمهوری اسلامی به معنی آن است که "آمریکاییان درمورد آمادگی برای مذاکره دروغ می‌گویند." آقای روحانی که در مراسم راه‌اندازی طرح پرونده الکترونیک سخنرانی می‌کرد، خطاب به دولت آمریکا گفت: "خودتان اعتبار خودتان را باطل کردید و از مذاکره عقب نشستید؛ مردم در مشکلات هستند، اما همین طرح سلامت الکترونیک نشان می‌دهد که دولت با تمام توان در مسیر خدمت به مردم است."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption سخنگوی وزارت خارجه تحریم رهبر و "فرمانده دیپلماسی" جمهوری اسلامی را به معنی بسته شدن همیشگی راه دیپلماسی توصیف کرده است

جلسه شورای امنیت و انتقاد نماینده ایران

پیشتر، مجید تخت روانچی، نماینده ایران در سازمان ملل نیز با انتقاد از تصمیم اخیر ایالات متحده برای تشدید تحریم جمهوری اسلامی، گفت که "تصمیم امروز آمریکا برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران نشانه دیگری است که آمریکا احترامی برای قوانین و نظم بین‌المللی و دیدگاه اکثریت جامعه جهانی قایل نیست."

آقای تخت روانچی گفت که "برای کاهش تنش در منطقه وسیع‌تر خلیج فارس، آمریکا باید به ماجراجویی نظامی خود و به جنگ و تروریسم اقتصادی علیه مردم ایران پایان دهد." مقامات جمهوری اسلامی تحریم‌های آمریکا را "تروریسم اقتصادی" توصیف کرده و گفته‌اند که ایالات متحده با مردم ایران وارد جنگ اقتصادی شده است.

وی گفت که راه حل بحران کنونی در منطقه گفتگو بین کشورهای منطقه است و افزود که "ما پیش از این آمادگی خود را برای چنین گفتگویی اعلام داشته و از دبیرکل سازمان ملل خواسته‌ایم در این زمینه ایفای نقش کند." در مورد خواست ایالات متحده برای حل و فصل اختلافات با جمهوری اسلامی از طریق گفتگو، آقای تخت روانچی گفت: "شرایط کنونی برای گفتگو مهیا نیست و نمی‌توان در سایه تهدیدات دور میز مذاکره نشست." وی افزود: "هیچ عقل سلیمی‌نمی تواند مذاکره با کسی را بپذیرد که تهدید به تحریم‌های بیشتر می‌کند."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تخت روانچی از تشکیل جلسه رسیدگی به بحران خلیج فارس بدون دعوت از جمهوری اسلامی انتقاد کرده و مذاکره با آمریکا را هم مردود دانسته است

نماینده جمهوری اسلامی، دولت ایالات متحده را متهم کرد که "تنش علیه ملت ایران را آغازکرده" و افزود که ایالات متحده باید نیروهای خود را از منطقه خارج کند.

روز گذشته، جلسه شورای امنیت سازمان ملل برای رسیدگی به انفجار و حمله به شش نفتکش در منطقه خلیج فارس و دریایی عمان و همچنین سرنگونی یک فروند پهپاد آمریکایی توسط پدافند ضدهوایی سپاه پاسداران در هفته گذشته تشکیل شد. این جلسه به درخواست ایالات متحده و پشت درهای بسته، بدون حضور جمهوری اسلامی برگزار شد.

آقای روانچی که قبل از نشست شورای امنیت سازمان ملل برای رسیدگی به تنش در منطقه خلیج فارس در روز گذشته سخن می‌گفت، از اینکه این جلسه پشت درهای بسته و بدون دعوت از جمهوری اسلامی تشکیل شده، ابراز ناخرسندی کرد و گفت: "به عنوان کشوری که حریم هوایی‌اش توسط دو پهپاد جاسوسی آمریکا نقض شده، ایران طبق منشور ملل متحد حق داشت در نشست شورای امنیت شرکت و ما درخواست شرکت در این نشست را دادیم اما متاسفانه از این حق محروم شدیم."

وی گفت که "امروز شورای امنیت به طور یکجانبه توسط آمریکا که از موقعیت خود به عنوان عضو دایم شورای امنیت برای گمراه کردن اعضای آن و پیشبرد سیاست دیرینه ضد ایرانی خود سوء استفاده می‌کند توجیه شد."

به گزارش مرکز خبررسانی سازمان ملل، در پایان جلسه روز گذشته شورای امنیت، نماینده کویت که کشورش در ماه ژوئن ریاست دوره‌ای شورا را در دست دارد، بیانیه مشترک پانزده عضو شورا را قرائت کرد که در آن "حمله به نفتکش‌ها در خلیج فارس" به شدت تقبیح شده و آمده است که این اقدام "تهدیدی جدی برای دریانوردی تجاری و تامین انرژی جهان و تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌المللی بوده است."

این بیانیه از تمامی طرف‌های مربوط و تمامی کشورهای منطقه خواسته است تا حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و "از طریق مذاکره، اختلافات خود را به نحوی مسالمت‌آمیز حل و فصل کنند."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption منوچین (راست) نسبت به کارآیی تحریم‌ها اطمینان داده و پومپئو تشکیلات رهبری را به ثروت اندوزی متهم کرده است

تحریم مقامات ارشد ایران

روز گذشته رئیس جمهوری آمریکا با صدور فرمانی، آیت‌الله علی خامنه‌ای، دفتر و وابستگان به او و شماری از فرماندهان سپاه پاسداران را تحریم کرد. وی گفت که رهبر جمهوری اسلامی مسئول اقدامات حکومت ایران در سرنگونی پهپاد آمریکایی هم بوده است. در پی اعلام این خبر، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده گفت که به دستور رئیس جمهوری تا پایان هفته جاری، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز تحریم خواهد شد. وی در عین حال گفت که رئیس جمهوری آمریکا خواستار مذاکره با ایران برای دستیابی به یک توافق جامع است.

وزیر خزانه‌داری آمریکا این نظر را رد کرد که تحریم‌های جدید جنبه نمادین داره و تاثیر عملی نخواهد داشت و گفت که با این تحریم‌ها "ما ده‌ها میلیارد دارایی رژیم را مسدود کرده‌ایم." وی گفت: "می‌خواهم در این مورد شفاف باشم که ما به دنبال ایجاد مشکل برای مردم ایران نیستیم؛ با اینهمه برای مقابله با رفتار بد تحریم‌های به اجرا گذاشته‌ایم." آقای منوچین افزود: "در اینکه مسدود کردن این پول‌ها در گذشته کارساز بوده و این بار هم کارساز خواهد بود تردیدی نیست."

همچنین، مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا با صدور بیانیه‌ای، تشکیلات رهبری جمهوری اسلامی را متهم کرد که به هزینه ملت ایران، ثروت‌اندوزی کرده و افزود که این تشکیلات "روی شبکه وسیعی از سرکوب و فساد نشسته است که مردم ایران را از آزادی و دستیابی به فرصتی که استحقاق آن را دارند محروم کرده است." وی اظهار داشت "تصمیم امروز رئیس جمهوری، رهبری ایران را از دستیابی به منابع مالی برای گسترش ترور و سرکوب مردم ایران محروم می‌کند.

وزیر خارجه آمریکا افزود که تنها راه پیش روی ایران، "مذاکره به منظور رسیدن به یک توافق جامع است که طیف وسیعی از رفتارهای بی‌ثبات کننده رژیم را در بر بگیرد."

آقای پومپئو گفت که "تا آن زمان ، کارزار ما برای انزوای دیپلماتیک و فشار حداکثری اقتصادی بر ایران ادامه خواهد یافت اما زمانی که رژیم ایران تصمیم گرفت تا خشونت را کنار گذاشته و دیپلماسی را با دیپلماسی پاسخ دهد، می‌داند که چطور ما را پیدا کند."

پیشتر، منابع آمریکایی گفته بودند که دفتر رهبری جمهوری اسلامی و بنیادها و نهادهای وابسته به آن بخش قابل توجهی از اقتصاد ایران را در اختیار دارند و ارزش دارایی تحت نظر آن به میلیاردها دلار بالغ می‌شود. منابع رسمی جمهوری اسلامی در مورد امکانات مالی نهاد رهبری اظهار نظری نکرده‌اند و ارتباط این تشکیلات با نهادهای تجاری و مالی خارجی و میزان تاثیرپذیری آنها از تحریم‌های آمریکا هم مشخص نیست. همچنین، جزئیات تحریم آمریکا علیه نهاد رهبری جمهوری اسلامی هنوز منتشر نشده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، همواره هرگونه مذاکره با آمریکا را مردود دانسته و به خصوص مذاکره با دولت فعلی آن کشور را "سم" برای جمهوری اسلامی توصیف کرده است. برخی از مقامات جمهوری اسلامی امکان مذاکره را در شرایط خاص مردود ندانسته‌اند اما در جمهوری اسلامی تصمیم‌های مهم حکومتی توسط رهبری اتخاذ می‌شود و اداره سیاست خارجی در دست او قرار داد.