طرح توسعه میادین نفتی: مشکل ایران فقط سرمایه نیست

حق نشر عکس mehrnews
Image caption حسن روحانی می‌گوید تولید یک میلیون بشکه نفت در غرب کارون به سرمایه و تکنولوژی نیاز دارد

ایران سه روز پیش سه طرح توسعه میدان های نفتی در غرب کارون را به طور رسمی با حضور حسن روحانی رئیس جمهور افتتاح کرد. در این طرح ها نزدیک به هفت میلیارد دلار سرمایه گذاری شده است و تولید نفت این منطقه به حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.

آزادگان شمالی، یادآوران و یاران شمالی سه میدان نفتی غرب کارون هستند که تا سه سال پیش تولید نفت در آنها در حد ۵۰ هزار بشکه در روز بود.

طرح توسعه میدان نفتی یادآوران را شرکت چینی "سینوپک"، طرح توسعه میدان نفتی آزادگان شمالی را شرکت چینی "CNPCI" و طرح توسعه میدان نفتی یاران شمالی را شرکت نفت و گاز پرشیا وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام انجام داده‌اند.

برنامه ایران این است که تولید نفت در میدان های غرب کارون را به یک میلیون بشکه در روز برساند.

بیژن زنگنه وزیر نفت ایران در مراسم افتتاح طرح توسعه این میدان های نفتی گفته است:"ما نیاز به ۱۸ تا ۲۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری داریم تا بتوانیم به یک میلیون بشکه تولید در روز برسیم."

اما مشکل ایران فقط سرمایه نیست، کمبود تکنولوژی هم یکی از مشکلات صنعت نفت ایران است که در چند سال اخیر به دلیل تحریم‌ها و قطع همکاری شرکت‌های نفتی بین المللی تشدید شده است.

حسن روحانی رئیس جمهور ایران در مراسم افتتاح طرح‌های توسعه میدان‌های غرب کارون گفت "تولید یک میلیون بشکه نفت در این مناطق به سرمایه و تکنولوژی نیاز دارد که اگر هر دو را داشته باشیم همه چیز به دست می آید."

به گفته آقای روحانی، "سرمایه ما محدود است. بنابر این سرمایه‌های بزرگ و تکنولوژی برای فازهای بعدی این منطقه نیاز است."

تولید نفت ایران بعد از تحریم‌های بین المللی به شدت کاهش پیدا کرد و صادرات این کشور از حدود دو و نیم میلیون بشکه به کمتر از یک میلیون بشکه کاهش یافت.

آقای روحانی گفت "در فضای بعد از برجام خیلی‌ها می‌گفتند که سالها طول می کشد که صادرات نفت ایران به دو میلیون بشکه در روز برسد در حالی که کارکنان صنعت نفت شگفتی آفریدند و در عرض چند ماه تولید نفت را به زمان قبل از تحریم ها رساندند."

جذب سرمایه خارجی

بعد از برداشته شدن تحریم‌ها، وزارت نفت همزمان با افزایش تولید و صادرات نفت، تلاش دارد تا با جذب سرمایه‌های خارجی با همکاری شرکت‌های بین المللی، صنعت نفت و گاز را توسعه دهد.

برای همین هم قرارداد جدیدی تهیه شده ولی به دلیل مخالفت‌های گسترده داخلی با این قراردادها و موانع بین المللی، وزارت نفت نتوانسته است طبق پیش بینی‌های برنامه توسعه، میدان‌های نفت و گاز را پیش ببرد.

اولین قرارداد جدید نفتی با شرکت نفت و گاز پرشیا وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام به ارزش دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار امضا شده است.

ایران همچنین یک توافقنامه نیز برای توسعه میدان گازی پارس جنوبی با همکاری یک شرکت چینی، شرکت فرانسوی توتال و با یک شرکت ایرانی به ارزش چهار میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار امضا کرده است.

اگر این توافقنامه به قرارداد منجر شود، اولین قرارداد بزرگ صنعت نفت ایران با شرکت های بین المللی بعد از توافق هسته‌ای خواهد بود.

ایران می گوید در پنج سال آینده برای توسعه صنعت نفت به ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد که ۱۳۰ میلیارد دلار آن در بخش بالادستی صنعت نفت و گاز هزینه خواهد شد.

بسیاری از چاه‌های نفت ایران در نیمه عمر خود قرار دارند و تولید نفت آنها به سرعت در حال کاهش است. برای همین وزارت نفت ایران درصدد است میزان نفت تولیدی در این چاه‌ها را افزایش دهد.

حق نشر عکس AFP
Image caption ایران می گوید در پنج سال آینده برای توسعه صنعت نفت به ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد

وزیر نفت ایران در باره برنامه ریزی برای افزایش تولید نفت در میدان های غرب کارون به یک میلیون بشکه گفته :" این کار به شرطی امکان پذیر است که بتوانیم ضریب بازیافت نفت را افزایش دهیم. این موضوع یک انتخاب نیست بلکه یک الزام است."

به گفته وزیر نفت، الگوی قراردادهای جدید نفتی "مدل تکامل یافته قراردادهای بیع متقابل است و امکان افزایش ضریب بازیافت نفت را فراهم می کند و از این رو اصرار داریم این قراردادها عملیاتی شوند."

اما منتقدان داخلی با طرح ایرادهای متعدد در باره قراردادهای جدید نفتی مانع تراشی می کنند و برنامه های توسعه صنعت نفت به کندی پیش می رود.

آقای روحانی گفته که "بعضی ها می گویند ما خودمان می توانیم کارها را انجام دهیم که البته شکی نیست و ما از عظمت مدیران و ایثار آنها کاملا مطلعیم اما در دنیای امروز باید از علم و دانش جهانی استفاده کنیم."

به گفته رئیس جمهور ایران، "باید از فضای بوجود آمده پسابرجام، حداکثر استفاده را برای جذب فناوری و سرمایه به منظور توسعه کشور و اشتغالزایی داشته باشم."

روزنههای تازه برای همکاری

وزارت نفت ایران عمده تمرکز خود را در بخش گاز در میدان گازی پارس جنوبی و در بخش نفت در میدان های مشترک با کشورهای همسایه قرار داده است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption با وجود گفتگوهای طولانی ایران با شرکت‌های بین‌المللی نفتی، به نظر می‌رسد هنوز این شرکت‌ها در همکاری با ایران تردید دارند

هدف ایران در بخش نفت این است که ظرفیت بازیافت نفت تا حد ممکن افزایش یابد. برآوردها نشان می دهد که این کشور ۱۶۰ میلیارد بشکه ذخایر نفت خام و ۳۴ تریلیون متر مکعب ذخایر گاز در اختیار دارد و اگر بتواند یک درصد ضریب بازیافت را افزایش بدهد حدود هشت میلیارد بشکه تولید بیشتر خواهد داشت که با قیمت های فعلی نفت حدود ۴۰۰ میلیارد دلار ارزش دارد.

با وجود گفتگوهای طولانی ایران با شرکت های بین المللی نفتی، به نظر می رسد هنوز این شرکت‌ها در همکاری با ایران تردید دارند اما امضای توافقنامه همکاری برای توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی با توتال و یک شرکت چینی این امید را ایجاد کرده که شرایط تغییر کند.

شرکت فرانسوی توتال دو دهه پیش بعد از کناره گیری شرکت آمریکایی کونوکو در توسعه میدان نفت سیری، جانشین این شرکت آمریکایی شد. به عقیده برخی تحلیلگران، بعد از حضور توتال در میدان نفتی سیری فضا برای دیگر شرکت های بین المللی باز شد و این شرکت ها قراردادهای متعددی با ایران امضا کردند.

اکنون باز هم شرکت توتال گام اول را برای همکاری در توسعه نفت و گاز ایران برداشته و وزارت نفت ایران امیدوار است توافق با توتال همانند بیست سال پیش، دیگر شرکت های بین المللی نفتی را به مشارکت و سرمایه گذاری در توسعه نفت و گاز این کشور تشویق کند.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط