از حجاب تا اعدام‌ها؛ موضع هاشمی چه بود؟

حق نشر عکس TASNIM
Image caption اکبر هاشمی رفسنجانی، یکی از پرنفوذترین شخصیت‌های انقلاب ایران بود

اکبر هاشمی رفسنجانی، یکی از پرنفوذترین شخصیت‌های انقلاب اسلامی ایران بود. او از یک سال پس از انقلاب تا سال ۱۳۶۸ رئیس مجلس ایران و پس از آن به مدت هشت سال عهده دار ریاست جمهوری بود . آقای رفسنجانی در زمان جنگ ایران و عراق به عنوان نماینده رهبر در شورای عالی دفاع مسئولیت داشت. او از سال ۱۳۶۸ تا زمان مرگ رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. او تا پیش از سخنرانی‌اش در سال ۱۳۸۸ به عنوان امام جمعه موقت تهران نیز در این مراسم حضور پیدا می کرد.

در خلال سال‌های مسئولیت آقای هاشمی رفسنجانی، او در حوزه‌های مختلف سخنرانی کرد. برخی مواضع او در خلال سالها تغییر کرد اما بر برخی مواضعش تا پیش از مرگ همچنان پافشاری کرد.

  • بنی صدر، جنگ و عزل

۳۱ خرداد ۱۳۶۰، مستند ''شاخص '' درتلویزیون ایران

نکته‌ای که از امام شنیدم، امام متاثر شد که رئیس جمهوری با این گروهک‌های محارب و آشوب‌طلب و برانداز روابط ارگانیک برقرارکرده است. مکررا امام به من گفتند 'من به ایشان پیغام دادم که موضع خود را در مقابل اینها معین کنید که او جواب نداد '. یک روز در حضور من، آقای بازرگان و آقای بنی صدر امام با اوقات تلخی به بنی صدر گفتند. از جرایم شما این است که شما با این گروهای ضد اسلام و ضد انقلاب رابطه دارید. آقای بنی صدر گفت 'من چه رابطه‌ای دارم؟ ' امام فرمودند: 'شما اینهارا مسلح کردید. ' آقای بنی صدر جواب داد: 'من اسلحه دادم که خودشان را حفظ کنند، چون جانشان در خطر است. ' امام گفت: 'به درک که جانشان در خطر است به جهنم که جانشان در خطر است، شما می‌خواهید چه کسی را حفظ کنید. '

قسمت پنجم مستند ''همت ماندگار ''

به دلیل آنکه ما از طریق برادرانمان که در میدان‌ها بودند و آقای خامنه‌ای که حضور در صفوف جنگ واقعا اطلاعات زیادی داشتیم وقتی وارد بحث می‌شدیم، ایشان (بنی‌صدر) آنچنان در آن محل که زندگی می‌کردند محاصره شده بود که مسایل جنگ را نمی‌دانست و گاهی چیزهایی پیش می‌آمد که خیلی بد بود، شاید علت مهم تاخیر افتادن پیروزی جنگ و طولانی شدن همین بود شاید نه مغرضانه بود. ایشان آنجا به عنوان فرمانده کل قوا کار می‌کرد نمی‌گذاشت شورای عالی دفاع نقشش را ایفا کند و اطلاع هم نداشت. به کسانی اطمینان داشت که آنها هم خوب نبودند و برای جنگ دل نمی‌سوزاندند. بهترین وقت ما، بهترین اسلحه ما و متهمات ما آن دوران که بنی صدر حاکم بر جنگ بود بلعید.

حق نشر عکس FARS
Image caption آقای رفسنجانی در خلال سالهای اول انقلاب مواضعی گرفت که در سالهای اخیر آنها را تغییر داد
  • حجاب، اهمیت و برخورد افراطی

۲۵ آبان ۱۳۶۳

وقتی جنس زن را غرب به صورت مانکن در ویترین فروشگاه می‌گذارد، که سینه‌بندی نمایش دهد، شورتی را نمایش دهد، زیرپوشی را نمایش دهد، این آزادی زن است؟ این ارزش زن است؟ اگر زنها یک ذره شعور داشتند همین یک نکته کافی بود که شورش کنند.

ما از شما نخواستیم برگردید به چاقچور، ما از شما نخواستیم روبند بزنید، ما از شما نخواستیم درس نخوانید، رانندگی نکنید، تحصیل نکنید.

۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۵

ما الان افرادی را می‌بینیم و هر قدر نصیحت می‌کنیم و از طریق تقوا می‌خواهیم به این محیط سالم برسانیم هنوز یک مقاومتهای منفی هست و خانمهایی متاسفانه پس از هفت سال از انقلاب هنوز به این راضی‌اند که مقداری از مویشان بیرون باشد. تا به حال با اینطور افراد خیلی با نصیحت و موعظه برخورد کرده‌ایم و در بعضی مغازه ها اینگونه مسائل ترویج می‌شود و در بعضی ادارات هنوز خوب مراعات نمی‌شود و اینها خطرناک است و فکر می کنم که پس از هفت سال تحملمان هم تمام بشود. مردم حزب الله چندبار طغیان و دیدید که در خیابانها ریختند و از همین تریبون نمازجمعه، وزیرکشور و دیگران خواهش کردند و به آنها وعده دادیم که اینها خودشان آدم می شوند و باز می‌بینیم که مثل اینکه اینها یک مقدار احتیاج به خشونت دارند.

۱۳۷۰سال، جلسه پرسش و پاسخ با دانشجویان

حالا شما اگر بخواهید بگویید که باید چطور باشد و چطور نباشد، یا در خیابان از نظر شما خانم باحجابی ، حجابش مناسب نباشد، اینکه در اسلام هم نیست که ما بتوانیم اینها را به خاطر این حالت مثلاً بیاییم بگیریم حبس بکنیم، اینکه اینطور نمی شود... به تدریج... اولا این همه دارد نصحیت می شود این همه دارد توجیه می شود این همه قانون گذراندیم بالاخره نیروهای انتظامی مواظب هستند جایی که طغیانی می شود مواظبش هستند اگر فکر می کنید که اقدام دولت این باید باشد که آنچنان بگیر و ببند بکند که دیگر هیچ کس جرات نکند تخلفی بکند که این وضع در اسلام هم نیست. یعنی اسلام چنین چیزی را از شما خواسته به این اجباری که فکر می کنید؟ به نظر من آنهایی که زیادتر از این می خواهند یک مقداری افراط به نظر می رسد پیش می آید."

درباره هاشمی رفسنجانی بیشتر بخوانید:

سایه هاشمی رفسنجانی بر فراز کردستان ایران

هاشمی کتاب‌گزار؛ نگاهی به کارنامه نوشتاری هاشمی رفسنجانی

حاشیه‌های مراسم تشییع و خاکسپاری هاشمی رفسنجانی

حق نشر عکس FARS
  • تصفیه نیروها و اعدامهای سال ۱۳۶۷

۱۸ شهریورماه ۱۳۵۸روزنامه جمهوری اسلامی

بگذارید آنها شلوغ کنند، آن وقت جلوی مردم آنها را تخطئه می کنیم، جلوگیری از کار آنها (گروه‌های مخالف) کاملا ممکن است جلوگیری از شلوغی می‌شود کرد، از خشونت نترسیم، امروز شروع شود، بهتر از سه ماه دیگر است.

۷ مرداد ۱۳۶۷ پس از عملیات مرصاد

جنگ و صحنه به گونه ای درست شده بود که اینها توی کیسه آمدند و ما در کیسه را بستیم، چیزی باقی نبود که عمل بکنند. بنابراین، این یکی از فتنه‌هایی است که باید از میان می رفت و به این آسانی هم نمی شد این فتنه را خواباند و مدت ها طول می کشید تا این بچه های متعصب فریب خورده ای که این همه به اینها در زندان ها محبت شد، توبه شان را پذیرفتیم، به عنوان تائب بیرون آمدند و دوباره به آنجا رفتند و برگشتند که با ملت خودشان بجنگند و برای عراق جاسوسی کنند. این فتنه باید یک روزی ریشه کن می شد.

روزنامه رسالت ۱۳ آذر ۱۳۶۷

این تبلیغات کذب و عجیب و غریبی که در اروپا و کشورهای غربی منافقین راه انداخته‌اند که چندین هزار نیرو از این‌ها در ایران اعدام شده است، برای این است که افرادی را که در جریان عملیات مرصاد از دست داده‌اند، دنیا را توجیه کنند .سرکوب باید مخصوص عناصر اصلاح ناپذیر باشد . در تمام دنیا همیشه انسان‌هایی هستند که هیچ راهی جز سرکوب آن‌ها نیست. آن‌ها را ما باید سرکوب کنیم. این حالت وحشت باید برای انسان‌های خائن و ناصالح باشد.

درباره هاشمی رفسنجانی بیشر بخوانید:

مرگ هاشمی رفسنجانی؛ پایان یک دوران

مرگ هاشمی رفسنجانی چه پیامدهایی خواهد داشت؟

هاشمی رفسنجانی، رازدار اسرار جمهوری اسلامی ایران

  • اعتراضات خیابانی از اسلامشهر تا سال ۱۳۸۸

نماز جمعه اول مرداد ۱۳۷۸ پس از اعتراضات اسلامشهر

یک گروه کوچک نمی تواند یک جریان راهپیمایی و تظاهرات خیابانی را اداره کند، تظاهرات خیابانی در شرایط هیجان انگیز و حضور دشمن خطرناک است، خیابان در و دروازه ندارد. هر کسی وارد می شود و هر کسی می‌خواهد شعار می‌دهد، هرکسی سنگ می‌زند، هرکسی یک حرکتی می‌کند.

مگر اینکه یک انضباط آهنین ، یک مدیریت آهنین باشد، یک رهبری با نفوذ باشد، یک فرمان همه را سرجایش میخکوب کند، چنین چیزهایی نیست. چطور می‌تواند یک گروه مردم را دعوت کند به ما بپیوندید، کی میاید.

این الواتی که آمدند و این همه خسارت وارد کردند ... خیابان که در و دروازه ندارد. ریشه اینها را بخواهیم پیدا کنیم، در نفوس خود مسئله اصلی خودخواهی، باندپرستی و جناح پرستی است.اشکال خیلی ها ایناست که برای خود دکان در مقابل اسلام باز کردند.

نماز جمعه تیرماه ۱۳۸۸

بخش زیادی از مردم فهیم کشور ما عالم کشور ما هستند و می گویند که ما تردید داریم و برای رفع تردید اینها باید کار کنیم . امروز الان تلخ است یعنی شرایطی که بعد از اعلام نتایج انتخابات (ریاست جمهوری) پیش آمد دوران تلخی است و من فکر نمی کنم هیچکس از همه جریانات همه دلشان نمی خواست اینطوری شود و الان همه ضرر کردیم که چرا این طور باید بشود. ما امروز بیشتر از همیشه نیاز به وحدت داریم کشورمان باید متحد در مقابل این همه خطری که ما را تهدید می‌کند.

حق نشر عکس TASNIM
  • تصفیه دانشگاهها و انقلاب فرهنگی

بهمن ۱۳۶۰، مستند تاریخ شفاهی ایران

سابقا همه درس می‌خواندند تا برسند به دانشنامه و عکسشان را با دکترا و لیسانس نشان دهند. امروز دیگر اینها ارزش ندارد، صلاحیت ارزش دارد، ارزشها جایش با گذشته عوض شده. در بخش اداری پاکسازی‌هایی شده گاهی هم ناصحیح و افراطی شاید همان افراط ها باعث شده این اقدام خوب انجام نشود.

نماز جمعه ۱۳۶۰

یک دانشجو امروز یک رقم عظیمی خرجش می شود، هیچ منطقی نیست. جامعه‌ای اگر سالم باشد مسئولانش حق ندارند کسانی را تحت تعلیم گران‌قیمت دانشگاهها قرار دهند که بعد از تحصیل به درد مردم نخورند. اینطور نباشد که درسش را بخواند و مهندس یا خلبان شد و آمد بیرون بعد گفت می‌خواهد برود خانم خارجی‌اش را ببیند، قدری پاسش را دیر دادند، عصبانی شود و هواپیمای کشور را بیرون ببرد. این طور آدمی را احمقانه است تربیت و خرجش کنیم و بیاد بیرون کار کند.

یا اگر آدمی فنی یاد گرفت و رفت سر کار و رشوه گرفت و خیانت کرد و علیه انقلاب کارکرد چنین کسی را احمقانه است که بودجه خرجش شود در این مشکلات تحت تعلیم قرار دهیم. بنابراین بسیار طبیعی است که خط آموزش عالی کشور ما این خواهد بود که انسانهایی متعهد، دلسوزی که برای این مملکت حاضرند خدمت کنند و حاضران مشقات زندگی دوره سازندگی این جامعه را تحمل کنند باید خرج اینها شود. حالا اگر فردا آمدند در دانشگاهها کسی را که همه تاریخ زندگیش نشان می دهد خائن است، جزو گروهکها است و تازه در دانشگاه مزاحم درس خواندن بچه ها می شوند، این نیاید، این کار کاملا منطقی است و باید این جور شود. پول این ملت را نمی توان خرج آنها کرد.

سخنرانی آذرماه ۱۳۹۴

مردم یک سال مقاومت کردند، آن انقلاب عظیم را به کار انداختند و البته بلافاصله دچار تفرقه شدیم. چون احزاب کوچک که فراوان بودند در اواخر دوره شاه گروههای مسلح بودند، به جان هم دیگر و نظام افتادن، آن دو سال هزینه سنگین شد.

گرفتار شدیم کار به جایی رسید که دانشگاهها را تعطیل کردیم برای اینکه در دانشگاهها نفوذ داشتند، نمی گذاشتند درس خوانده شود در آن دوره ضربه خوردیم.

سی و چهارمین سالگرد تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی سال ۱۳۹۵

با انقلاب فرهنگی در ایران مخالف بودم.

  • آمریکا، دشمن اولیه

۸ دی ماه ۱۳۵۹

اکبر هاشمی رفسنجانی در جلسه علنی با اشاره به یکی از سخنان رونالد ریگان، رئیس جمهور وقت آمریکا که ملت ایران را "بربر" خوانده بود، گفت : "بربرتر از سردمداران آمریکا ما در تاریخ کمتر پیدا می‌کنیم."

"اگر مال مردم را خوردن ، زور گفتن و اشغال نظامی کردن ، خون ریختن و جنگ به راه انداختن و کشورها را به جان هم انداختن و استثمار کردن و اکثریت دنیا را گرسنه نگاه داشتن که تمام این‌ها کارهای آمریکایی‌ها است، که اگر این‌ها تمدن است آمریکا خیلی متمدن است و ما از این کارها بلد نیستیم."

اول بهمن ۱۳۵۹

مذاکرات نشان داد آمریکا واقعا شیطان بزرگ است، فهمیدیم روی پای خودمان باید بایستیم. اگر هم گروگانگیری نمی‌کردیم آمریکا این جنگ را علیه ما راه می‌انداخت. او به خاطر ۷۰ یا ۵۰ نفر جاسوس آنقدر تلاش نمی‌کند، او با انقلاب ما و فاجعه‌ای که در منطقه دچارش شده است می‌جنگد، راه قدس از تسخیر سفارت آمریکا می‌گذرد.

۵ تیر ۱۳۶۱ نماز جمعه

تسخیر لانه جاسوسی آمریکا انقلاب دوم بود.

سال ۱۳۶۲، نشر معارف انقلاب جلد ۴ صفحه ۲۶۹

خوک‌های آمریکایی خیال می‌کردند با فرستادن چند هلیکوپتر و هواپیمای باری می‌توان این انقلاب را شکست داد.

۱۷ اسفند ۱۳۷۵، مصاحبه مایک دالاس از c-span با هاشمی رفسنجانی درباره روابط با آمریکا

ژست مغرورانه آمریکا است که ایران را از آمریکا دور می‌کند، ما با مردم آمریکا مشکل نداریم ما با دولت امریکا مشکل داریم، دست از زورگویی بردارند همه چیز درست می‌شود.

فروردین سال ۱۳۹۲ فصلنامه مطالعات بین المللی

بالاخره سبکی که الان داریم که با آمریکا نه حرف بزنیم و نه رابطه داشته باشیم، قابل تداوم نیست. آمریکا قدرت برتر دنیا است. مگر اروپا با آمریکا، چین با آمریکا و روسیه با آمریکا چه تفاوتی از دید ما دارند؟ اگر با آنها مذاکره داریم، چرا با آمریکا مذاکره نکنیم؟ معنای مذاکره هم این نیست که تسلیم آنها شویم. مذاکره می‌کنیم اگر مواضع ما را پذیرفتند و یا ما مواضع آنها را پذیرفتیم، تمام است.