پنج پدیده شوراهای پنجم: ثبت نام "آقا زاده‌ها" در نوروز

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
نگاهی به ساختار شوراهای شهر در ایران

بر اساس اعلام رییس ستاد انتخابات کشور ۲۸۷ هزار و ۴۲۵ نفر در انتخابات نامزد شده اند. این در حالیست که در انتخابات دوره گذشته شوراهای اسلامی شهر و روستا در سال ۱۳۹۲، ٢٦٥٩٢٧ نفر ثبت نام کرده بودند. در این نوشته نگاهی می کنیم به پنج ویژگی مهم این دوره از شوراهای شهر و روستا.

ثبت نام زنان

پیش از آغاز ثبت نام انتخابات شوراها مجمع زنان اصلاح طلب و محمدرضا عارف، رییس شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان، از زنان برای نامزدی در انتخابات دعوت کرده بودند اما براساس آمار تنها ۱۷ هزار و ۸۸۵ نفر یعنی ۶.۳ درصد نامزدها زن و ۲۶۹ هزار و ۵۴۰ نفر مرد هستند.

با این حال مانند انتخابات مجلس دهم کمپین ها یا حرکتهای جدی برای دعوت زنان به نامزدی در انتخابات و فشار به گروه های سیاسی برای افزایش زنان در فهرست های انتخاباتی شکل نگرفته است.

Image caption زهرا صدر اعظم نوری دبیر مجمع زنان اصلاح طلب در دوره شهرداری غلامحسین کرباسچی، شهردار منطقه ۷ تهران بود

آذر منصوری، قائم‌مقام جمعیت زنان مسلمان نواندیش و عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت، نیز گفته که اصلاح طلبان در انتخابات شوراها، در تمام کشور ۳۰ درصد از لیست‌های انتخاباتی خود را به زنان اختصاص می دهند.

مجمع زنان اصلاح طلب یکی از اعضای گروه شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان است. زهرا صدر اعظم نوری دبیر این گروه در دوره شهرداری غلامحسین کرباسچی، شهردار منطقه ۷ تهران بود و از او به عنوان اولین شهردار زن پس از انقلاب نام برده می شود. خانم نوری در انتخابات شوراها نامزد شده است.

برخی از زنان اصلاح طلب از جمله فاطمه راکعی و شهربانو امانی نمایندگان مجلس ششم نیز نامزد شده اند.

بیشتر بخوانید و ببینید:

ثبت نام انتخابات شوراهای شهر و روستا به پایان رسید

مروری بر حدود بیست سال فعالیت شوراهای شهر و روستا در ایران

ریاست هفت زن ایرانی بر شوراهای شهر

آلبوم عکس : ثبت نام داوطلبان انتخابات شورای شهر تهران

چهارمین انتخابات شوراها: مشارکت بالا یا رد صلاحیت گسترده؟

گزارشهایی نیز درباره نامزدی برخی از زنانی که در نهادهای مدنی فعال بوده اند، منتشر شده که بازتابهای مثبتی در فضای مجازی داشته است.

جمیله کدیور، فاطمه جلایی پور و صدیقه وسمقی سه کرسی اولین شورای شهر تهران را تصاحب کردند که جملیه کدیور برای شرکت در انتخابات مجلس ششم استعفا داد.

در شوراهای شهر دوم تا پنجم نیز معمولا سه زن در ترکیب شورا حضور داشتند، از جمله معصومه ابتکار و پروین احمدی نژاد.

انتخابات شوراهای پنجم اما می تواند فرصتی برای افزایش حضور زنان در شوراها باشد و مانند مجلس دهم رکورد حضور زنان در شوراها را بشکند.

ثبت نام "آقازادهها"

یکی از پدیده های پنجمین دوره انتخابات شوراها ثبت نام فرزندان مقامات سیاسی مشهور به «آقازاده ها» است. پسر موسوی لاری وزیر کشور دولت محمد خاتمی، فاطمه قاسمی دختر رستم قاسمی وزیر نفت دولت محمود احمدی نژاد، فاطمه صالحی، فرزند عطاءالله صالحی فرزند فرمانده ارتش و مهدی خورشیدی، داماد محمود احمدی نژاد،از جمله این «آقازاده‌ها» هستند.

حق نشر عکس Mizan
Image caption فاطمه قاسمی، دختر وزیر پیشین نفت و فرمانده سابق قرارگاه خاتم الانبیا

این ثبت نامها واکنشهایی منفی در شبکه های اجتماعی به دنبال داشته و مصطفی تاج زاده و عبدالله رمضان زاده از چهره های سیاسی اصلاح طلب نیز از این موضوع انتقاد کرده اند.

این ثبت نامها البته بحثها درباره فعالیت سیاسی "آقازاده ها" را نیز دوباره به میان آورده است. در کنار این واکنشهای منفی محمدرضا بزمشاهی، از اعضای سابق دفتر تحکیم وحدت، در فیس بوک خود نوشت که «آیا یک فرد فقط و فقط به خاطر انتساب به اشخاص و مقامات باید از حق انتخاب شدن حق فعالیت اقتصادی حق مسابقه ورزشی حق فعالیت اجتماعی محروم گردد یا اینکه او هم مانند سایر افراد باید خود را در معرض قضاوت قرار دهد».

صادق موسوی لاری، فرزند وزیر کشور دولت اصلاحات، نیز نوشته که از سمت پدرش بهره ای نبرده و حتی زمانی که پدرش وزیر کشور بوده در یک شرکت با دستمزد "ساعتی۸۰۰ تومان نقشه کشی" می کرده است.

در کنار ثبت نام «آقازاده ها»، ثبت نام دوباره تعدادی از ورزشکاران در شوراها بحث برانگیز شده است.حضور قهرمانان رشته های ورزشی در شورای شهر سوم به یک رویه تبدیل شد و گروه های سیاسی احساس می کردند با قرار دادن نام چند قهرمان ورزشی می توانند رای بهتری کسب کنند.

در شورای شهر چهارم اما عملکرد ورزشکاران و همچنین انتشار سخنان برخی از آنان در رسانه ها و شبکه های اجتماعی بازتاب منفی داشت.

از چند ماه پیش از انتخابات نیز عضویت دوباره ورزشکاران در شوراها بحث های زیادی را به دنبال داشته است.

اصلاح طلبان درباره گنجاندن نام ورزشکاران در فهرست خود اظهار نظری نکرده اند اما پرویز سروری،عضو اصولگرای شورای شهر چهارم،اعلام کرده که ورزشکاران بار دیگر در فهرست این گروه حضور خواهند داشت.

حق نشر عکس Mizan
Image caption چند سال پیش تلاش اصلاح طلبان برای به شهرداری رساندن محسن هاشمی شکست خورد

ثبت نام گسترده چهره های اصلاح طلب

تعداد زیادی از چهره های سیاسی درانتخابات شوراها ثبت نام کرده اند که سهم چهره های شاخص اصلاح طلب بیشتر از اصولگرایان است.

محسن هاشمی، فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی، علی صوفی، وزیر تعاون و محسن مهرعلیزاده رییس سازمان تربیت بدنی در دولت محمد خاتمی، داریوش قنبری، نماینده مجلس هفتم از جمله چهره های نزدیک به اصلاح طلبان هستند.

تعدادی از چهره های جوان اصلاح طلب از جمله مجید فراهانی، دبیرکل حزب ندای ایرانیان، و مهدی نادمی، عضو شورای عالی اصلاح طلبان نیز در انتخابات نامزد شده اند.

نامزدی مرتضی الویری شهردار منتخب شورای شهر اول و ابراهیم اصغرزاده عضو شورای شهر اول تهران از اتفاقات قابل توجه انتخابات شورای پنجم است. فشارهای ابراهیم اصغرزاده و حامیانش استعفای الویری را به دنبال داشت و درنهایت درگیریهای اصغرزاده و ملک مدنی شهردار منتخب بعدی منجر به انحلال شورای شهر تهران شد.

برخی از تحلیل گران این درگیریها را از جمله دلایل کاهش مشارکت در انتخابات دومین دوره شوراها و پیروزی اصولگرایان می دانند.

حق نشر عکس Tasnim
Image caption نامزدی مرتضی الویری و ابراهیم اصغرزاده از اتفاقات قابل توجه انتخابات شورای پنجم است. فشارهای اصغرزاده و حامیانش استعفای الویری را به دنبال داشت و درنهایت درگیریهای اصغرزاده و ملک مدنی شهردار منتخب بعدی منجر به انحلال شورای اول شهر تهران شد

یکی از مشکلات شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان انتخاب فهرست نهایی از میان تعداد زیاد نامزدها است. علاوه بر چهره های شاخص سیاسی اکثریت اعضای اصلاح طلب شورای شهر چهارم نیز نامزد شده اند. در فضای مجازی کمپین هایی تشکیل شده که از عملکرد این افراد انتقاد کرده و خواستار آن شده اند که اصلاح طلبان از آنان در انتخابات حمایت نکنند.

انتخابات شوراها دومین تجربه فعالیت شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان است. درانتخابات مجلس دهم این شورا با وجود اختلافها توانست فهرست واحدی را معرفی کند و حضور اصلاح طلبان در انتخابات شوراها با فهرست های مختلف عملا به معنای شکست این شورا خواهد بود.

حسین الله کرم، از چهره های مشهور گروه حزب الله نیز نامزد جنجالی انتخابات شوراها است. هر چند که او از سالها پیش به حاشیه رفته است. اکثر چهره های اصولگرای شورای شهر چهارم و همچنین برخی از اعضای اصولگرای شوراهای شهر دوم نیز نامزد شده اند.

انتخابات شوراها اولین تونل ورود اصولگرایان به نهادهای انتخاباتی پس از سالها بود که پس از آن توانستند شهرداری تهران و ریاست جمهوری ایران را بدست بگیرند و اگر آنان درانتخابات شکست بخورند آخرین سنگر نهادهای انتخابی را هم از دست خواهند داد.

حق نشر عکس KHAMENEI.IR
Image caption آقای خامنه ای در انتخابات دوم شوراها به شهرستان کنارک سفر کرد و ضمن اعتراض به تایید صلاحیت نامزدها گفت که «اگر افرادی‌ نابه‌جا و برخلاف‌ مقررات‌ به‌ انتخابات‌ راه‌ یافته‌ باشند انتخاب‌ آنها اعتبار ندارد»

رد صلاحیت نامزدها و همکاری با دفاتر نظارتی شورای نگهبان

یکی از دلایل ثبت نام تعداد زیادی از چهره های اصلاح طلب در انتخابات شوراها نظارت مجلس بر این انتخابات است و آنان شانس تایید صلاحیت خود را نسبت به انتخابات مجلس بیشتر می دانند. هر چند که نمی توان انتظار داشت اتفاقی مانند شورای دوم رخ دهد.

نظارت بر این انتخابات بر عهده مجلس ششم بود و تعداد زیادی از چهره های گروه های ملی مذهبی و نهضت آزادی تایید صلاحیت شدند.

این انتخابات تنها انتخاباتی است که آیت الله خامنه ای در دوره رهبری خود و در یک روال غیرمعمول در آن رای نداده است.

وی در این انتخابات به شهرستان کنارک در استان سیستان و بلوچستان سفر کرد و ضمن اعتراض به تایید صلاحیت نامزدها گفت که "اگر افرادی‌ نابه‌جا و برخلاف‌ مقررات‌ به‌ انتخابات‌ راه‌ یافته‌ باشند انتخاب‌ آنها اعتبار ندارد".

در انتخابات شوراهای پنجم اما بعید است که نظارت بر انتحابات مانند مجلس ششم آزادانه باشد. هر چند که برخی نمایندگان اصلاح طلب از جمله علیرضا رحیمی و محمد قمی از بررسی صلاحیتها بدون در نظر گرفتن گرایشهای سیاسی افراد سخن گفته اند اما در ترکیب هیات نظارت بر شوراها در شهرهای بزرگ، نمایندگان اصولگرا نیز سهم دارند.

در کنار اینها، موضوع استعلامها از مراجع مشهور به مراجع چهارگانه می تواند منجر به رد صلاحیت تعدادی از نامزدها شود.

پیش از این نیزاحمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، از نحوه تایید صلاحیت تامزدهای انتحابات ابراز نگرانی کرده آن را "مصیبت خوانده" و محمد محمودی شاه‌نشین، رئیس هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستا، گفته بود که "شورای نگهبان اخیرا اعلام کرده که برای همکاری دفاتر این شورا با مجلس در شهرها بخشنامه صادر می کند".

نحوه این همکاری مشخص نیست و این سخنان واکنش جدی را به دنبال نداشته است. این همکاری اگر رخ دهد، یک پدیده جدید در برگزاری انتخابات شوراها خواهد بود و می تواند نگرانی درباره رد صلاحیت گسترده فعالان سیاسی اصلاح طلب را دامن بزند.

حق نشر عکس Mehr
Image caption جنتی انتخابات شوراها را مصیبت دانست و گفت نمی‌توان صلاحیت‌ها همه را کنترل کرد

ثبت نام در نوروز

ثبت نام در ایام نوروز را می توان یکی دیگر از پدیده های انتخابات شورای پنجم دانست. فرا رسیدن ماه رمضان سبب شد که انتخابات ریاست جمهوری بر خلاف روال معمول در اردیبهشت برگزار شود و ثبت نام شوراها که همزمان با این انتخابات است، به نوروز بیفتد. در تعطیلی روزنامه ها نامزدی چهره های سیاسی بیشتر در فضای مجازی بازتاب داشت و بحث ها در اینباره نیز بیشتر در فضای مجازی شکل گرفته است.

انتخابات شوراهای پنجم در تهران همچنین به دلیل حوادثی مانند پلاسکو و همچنین پرونده واگذاری املاک شهرداری تهران بازتاب بیشتری در فضای مجازی و رسانه ها داشته و مذاکرات شورای شهرچهارم از شورای شهر سوم و دوم خبرساز تر بوده است.

اصولگرایان از شوراهای دوم به بعد اکثریت مطلق و یا نسبی را در تعدادی از شهرهای بزرگ داشته اند و انتخابات شورای پنجم می تواند خود به پدیده جدیدی تبدیل و منشأ جدیدی تحولات سیاسی جدیدی باشد.

حق نشر عکس fars
Image caption الله کرم در انتخابات شوراهای پنجم ثبت نام کرد

موضوعات مرتبط