درباره جیش ‌العدل و بیانیه سپاه در پی ربوده شدن نیروهای ایرانی

سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران در چند سال اخیر به یکی از ناامن ترین مناطق مرزی این کشور تبدیل شده حق نشر عکس IRIB
Image caption سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران در چند سال اخیر به یکی از ناامن ترین مناطق مرزی این کشور تبدیل شده

گروه جیش العدل می گوید که نفرات نیروهای مسلح ایران در مرز پاکستان را ربوده است. یک قرارگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیانیه داده که ربوده شدن این افراد حاصل "خیانت داخلی" است. واقعه ربودن نیروهای ایرانی از مرز میرجاوه از جمله وقایعی است که مشابه آن بارها در استان سیستان و بلوچستان اتفاق افتاده است. موضوع این بار چیست؟

چرا قرارگاه قدس سپاه بیانیه داده؟

نیروی زمینی سپاه پنج قرارگاه منطقه‌ای دارد که نام قرارگاه منطقه جنوب شرق آن "قرارگاه قدس" است و استان سیستان و بلوچستان در حوزه فعالیت این قرارگاه قرار می‌گیرد. در سال های اخیر که تنش ها در مرز پاکستان و ایران بیشتر بوده، سپاه حفاظت مرزی را که به طور معمول در اختیار نیروهای مرزبانی نیروی انتظامی است، در این استان در اختیار گرفته است.

جیش العدل چیست و چه می گوید؟

جیش العدل خود را "ارتش عدالت و برابری" و سنی معرفی می کند. این گروه پیش از این مدعی شده بود که "ده ها" نفر از نیروهای ایرانی را کشته است. جیش العدل در پی قتل مرزبانان ایرانی در سال ۱۳۹۲ این اقدام را در "دفاع" از جوانان بلوچ، کرد و خوزستانی توصیف کرد اما سپس در جایی دیگر قتل آنها را به جنگ سوریه و حمایت ایران از دولت آن کشور نسبت داد. پیش از جیش العدل، گروه موسوم به "جند الله" برای مدتی از شیوه مشابه ارتکاب قتل مرزبانان در ایران و سپس فرار به پاکستان استفاده می کرد تا این که عبدالمالک ریگی، رهبر آن گروه بازداشت و اعدام شد و مقام های امنیتی ایران هم اعلام کردند که شبکه او را متلاشی کردند.

رهبران جندالله هدف گروه خود را مقاومت مردمی برای احقاق حقوق بلوچ ها می خواندند، ولی جمهوری اسلامی ایران این گروه را تروریستی و دارای گرایش های وهابی و سلفی می داند و می گفت آنها از سوی آمریکا و بریتانیا حمایت می شود، اتهامی که این دو کشور رد می کردند. جندالله بارها مسئولیت حملات مرگبار در ایران را به عهده گرفت. در یکی خونین ترین حملات، در آستانه انتخابات ریاست جمهور سال ۱۳۸۸ ایران، بمبی در یکی از مساجد شیعیان زاهدان منفجر شد که جان ۲۵ نفر را گرفت و بیش از ۱۲۰ نفر را مجروح کرد. جندالله مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. سازمان ملل این حمله را تروریستی خواند و محکوم کرد.

چرا مرز ایران و پاکستان شاهد چنین وقایعی است؟

استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران در چند سال اخیر به یکی از ناامن ترین مناطق مرزی این کشور تبدیل شده است. آمیخته بودن جمعیت شیعه و سنی، فعالیت گروه های مسلح بلوچ، مرز طولانی با پاکستان، قاچاق سودآور مواد مخدر، تبعیض گسترده و نارضایتی اهالی از مسئولان محلی و حکومت مرکزی و دسترسی آسان به سلاح غیرمجاز همگی از عواملی معرفی شده اند که در تضعیف امنیت این استان موثرند.

در سال‌های اخیر گروه‌های مسلح در استان سیستان و بلوچستان ایران بارها نیروهای نظامی ایرانی را هدف قرار داده‌اند. ایران می‌گوید پاکستان با این گروه‌ها که تصور می‌شود پایگاه‌هایی در این کشور دارند، به اندازه لازم برخورد نکرده است. استان سیستان و بلوچستان همواره امنیتی شکننده داشته اما از سال ۱۳۸۴ با گروگانگیری ها و آدمکشی های متعددی رو به رو بوده که تاکنون ادامه داشته است. دستگیری و اعدام عبدالمالک ریگی، رهبر پیشین جندالله، نتوانسته به این حملات پایان دهد.

وضعیت آن سوی مرز در پاکستان چگونه است؟

ایالت بلوچستان پاکستان از مناطق ناامن و کمتر توسعه یافته آن کشور محسوب می‌شود. علاوه بر ملی‌گرایان بلوچ که برای استقلال این منطقه فعالیت مسلحانه دارند، افراد مسلح گروه‌های اسلامگرای تندرو هم در سال‌های اخیر در این ایالت حضور داشته و به عملیات خشونت آمیز دست زده‌اند. پس از اعدام عبدالمالک ریگی گروهی از بلوچ های پاکستان در اعتراض به اعدام او در کراچی تظاهرات کردند. این راهپیمایی را "جبهه ملی بلوچ" که خود را یک سازمان مدافع حقوق اقلیت بلوچ در پاکستان می خواند، سازماندهی کرده بود.

سرلشکر محمدحسین باقری، رئیس ستادکل نیروهای مسلح ایران، پیش از این گفته بود مناطقی در خاک پاکستان به محل آموزش "تروریست‌های جیره‌خوار عربستان" تبدیل شده و "در صورت ادامه این تعرضات، مامن و مخفیگاه تروریست‌ها در هر جایی که باشند مورد ضربات کوبنده قرار خواهد گرفت".