حراج تهران؛ چکشی که صدایش ۳۴ میلیارد تومان می‌ارزید

حراجی حق نشر عکس Tehranauction.com

هفته پیش و در روزی که اکثر شهروندان ایرانی در حال سپری کردن آخرین روز تعطیل خود بودند، در یکی از سالن‌های هتل پارسیان تهران، عده‌ای در تب و تاب خرید آثار هنرمندان در یکی از حراجی‌های پایتخت بودند.

این آثار توسط دو مرد جلیقه پوش که پاپیونی هم بر روی پیراهن آنها خودنمایی می‌کرد به روی صحنه آورده می‌شدند.

هیجان در این سالن حرف اول را می‌زد؛ یک خریدار از گوشه سالن برای اثری خاص قیمت هفتاد میلیون تومان را پیشنهاد می‌داد و پیش از پایین آمدن چکش حراجی که در دستان حسین پاکدل بود، متقاضی دیگری با بالا بردن دستان برای قیمت بالاتر اعلام آمادگی می‌کرد.

امکان ارائه پیشنهاد بالاتر هر لحظه وجود داشت و فقط صدای چکش پایان فروش را اعلام می‌کرد.

عصر جمعه (۲۱ دی ماه) شاهد برگزاری دهمین دوره حراجی تهران بود.

در این دوره ۱۱۴ اثر متعلق به بیش از ۱۰۰ هنرمند برای عرضه روی صحنه رفت.

در میان آثاری که برای فروش در این روز چکش خوردند ۱۴ مجسمه، ۷۵ نقاشی، ۶ عکس و ۱۹ اثر نقاشی‌خط به چشم می‌خورد.

مجموع فروش این دوره از حراج تهران ۳۴ میلیارد و ۴۰۳ میلیون تومان اعلام شد.

حق نشر عکس Tehranauction.com
Image caption نقاشی منیر فرمانفرماییان، نقاش ایرانی در حراج دهم تهران ۴ میلیارد تومان به فروش رسید که گران‌ترین اثر فروخته شده این دوره بود

گران قیمت‌ترین اثری که جمعه شب در هتل پارسیان به فروش رسید نقاشی بی‌نامی بود که خالق آن منیر فرمانفرماییان، نقاش ایرانی است.

این نقاشی گران‌ترین اثر این دوره بود که به قیمت ۴ میلیارد تومان فروخته شد؛ و در ابتدا بین ۳ تا ۴ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده بود.

در هنگام فروش این اثر حسن پاکدل مجری این حراج گفت: "باید صدای ضربان قلب هنگام فروخته شدن اثر فرمان‌فرماییان پخش شود."

که این اتفاق هم افتاد تا هیجان بالا رود.

در دوره قبلی (نهم) البته یکی از تابلوهای سهراب سپهری به قیمت پنج میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان فروخته شد که تا به امروز گرانترین اثر هنری فروخته شده در حراج تهران بوده است.

یکی دیگر از آثار گرانقیمت حراج دهم تهران مجسمه‌ای از بهمن محصص، نقاش و مجسمه‌ساز ایرانی بود که به قیمت ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان فروخته شد.

در این حراجی آثاری هم بودند که صاحبان آنها از دنیا رفته بودند؛ مثلا عکسی تک نسخه از عباس کیارستمی که ۲۶۰ میلیون تومان به فروش رفت.

حراج دهم تهران با ثبت رقم بیش از ۳۴ میلیارد تومان در تابلوی پایانی رکورددار فروش تمامی ادوار این حراج تاکنون بوده است.

این رکورد در حالی ثبت شد که آثار نام‌های بزرگی مانند سهراب سپهری که معمولا در بسیاری از حراج‌ها جزو آثار بسیار گرانقیمت است و یا آیدین آغداشلو در این دوره حضور نداشتند.

از بین بیش از ۱۰۰ اثری که در حراج دهم برای فروش عرضه شدند، همه آن‌ها به فروش رفتند و هیچ اثری بی‌مشتری نماند.

این دومین حراج تهران در امسال بود که جمعه برگزار شد؛ در تیر ماه هم حراج مشابهی برگزار شده بود.

حق نشر عکس iSna
Image caption مجسمه بهمن محصص، مجسمه ساز ایرانی که دو پرنده را روی شاخه‌ای از درخت به تصویر کشیده به قیمت ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان در حراج دهم تهران به فروش رسید

فروش آثار هنری بر مبنای دلار ۴۲۰۰ تومانی

قیمت نهایی فروش اقلام عرضه شده در حراج تهران هر چند به تومان بر روی صفحه نمایشگر سالن قرار می‌گیرد اما مبنای محاسبه دلاری است.

نگاهی به قیمت آثار که وبسایت حراج تهران در کاتالوگی آن را منتشر کرده نشان می‌دهد مبنای محاسبه قیمت براساس دلار ۴۲۰۰ تومانی انجام گرفته که بعدا این رقم تبدیل به تومان شده است.

بعنوان مثال اثر خانم فرمانفرمائیان که در این دوره گرانترین اثر فروش رفته بود در وبسایت رسمی حراج تهران ۹۵۲ هزار و ۳۸۱ دلار قیمت گذاری شده که بر اساس دلار ۴۲۰۰ تومانی نرخ فروش رفته آن همان ۴ میلیارد تومان است.

عده‌ای از منتقدان با استناد به جابجایی پول‌های کلان اتهاماتی نظیر "پولشویی" مطرح کرده‌اند؛ اتهاماتی که در بعضی مطبوعات ایران و همچنین شبکه‌های اجتماعی ایران هم منعکس شده است.

علیرضا سمیع‌آذر، مسئول برگزاری حراج تهران البته در گفتگو با رسانه‌های مختلف این اتهامات رد کرده است.

او در اواخر شهریور ماه به خبرگزاری مهر گفته بود "رقم هایی که در حراج تهران مبادله می شود به هیچ وجه قابل مقایسه با ارقام پولشویی نیست."

آقای سمیع آذر در این مصاحبه که قبل از برگزاری حراج دهم صورت گرفت گفته بود: " پولشویی مربوط به افرادی است که پول و سرمایه کثیف دارند که از راه هایی مثل فروش اسلحه، مواد مخدر و دیگر مصادیق مجرمانه به دست آمده است اما خریداران آثار هنری جزو فرهیخته ترین افراد متمول جامعه ما هستند و اینها شایسته‌ترین و معتبرترین افراد به حساب می آیند."

بعضی رسانه‌ها این پاسخ را قانع کننده ندانسته‌اند.

حق نشر عکس Screenshot
Image caption عکسی تک نسخه از عباس کیارستمی که در حراجی اخیر قیمت آن نزدیک به ۶۲ هزار تعیین شده بود به همین قیمت و معادل ۲۶۰ میلیون تومان به فروش رفت

روزنامه فرهیحتگان در شماره دیروز (یکشنبه ۲۳ دی) در گزارشی درباره حراج دهم مصاحبه خبرگزاری مهر را دستمایه قرار داده و پاسخ آقای سمیع آذر درباره "پولشویی" را به چالش کشیده است.

در بخشی از این گزارش آمده: "پولشویی نه‌تنها صرفا مربوط به فروشندگان اسلحه و موادمخدر نیست و لااقل اقتصاد ایران، بیشتر توسط اختلاس از صندوق‌های ذخیره ادارات مختلف و وام‌های کلان بانکی و خصوصی‌سازی‌ها با این موضوع آشناست، بلکه اتفاقا حوزه فرهنگ و هنر بهترین مکان برای پولشویی است و این مساله نه‌تنها در ایران، بلکه در همان مافیاهای غربی که فروشنده اسلحه و موادمخدر نیز هستند هم دیده می‌شود."

بعضی دیگر از منتقدان می‌گویند آثار هنری نباید حکم سفته‌هایی را پیدا کنند که در بازارهایی نظیر ارز و سکه وارد شده‌اند.

بگفته این عده، خطری که از طریق این حراجی هنری را تهدید می‌کند این است که سفته بازان بازار سرمایه تعیین کننده ارزش آثار هنری شوند.

حق نشر عکس Tehranauction.com
Image caption یکی از آثار سهراب سپهری که در تابستان امسال در دوره نهم حراج تهران ۵ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان فروخته شد، همچنان رکورد دار گرانقیمت ترین آثار فروخته شده در این حراج است

اولین دوره حراج تهران در خرداد ماه سال ۱۳۹۱ برگزار شد؛ عده‌ای آن را الگوبرداری از حراج کریستیز لندن و نیویورک خوانده‌اند که در آنها آثار هنری عرضه می‌شود.

دوره اول برگزاری این حراج همزمان با بحران ارزی و افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی بود.

در آن دوره نرخ دلار برای آثار هنری ۲۳۰۰ تومان در نظر گرفته شده بود که در مجموع بیش از دو میلیارد فروش داشت.

این اتفاق تا خردادماه سال ۹۵ یک بار در سال بود که در خردادماه برگزار می‌شد.

اما در آن سال (۱۳۹۵) دوره دیگری در دی‌ماه هم برگزار شد و حراجی دومی در سال هم اضافه شد.

مجموع ده دوره حراج تهران حدود ۱۸۸ میلیارد فروش داشته که بالاترین فروش مربوط به دوره اخیر آن (دهم) بوده است.

موضوعات مرتبط