دوگانۀ روحانی-رئیسی؛ از '۳۸ سال اعدام و زندان بلد بودن' تا 'شایستۀ' دستگاه قضا

حسن روحانی و ابراهیم رییسی حق نشر عکس Isna

مراسم تودیع صادق لاریجانی و معارفه ابراهیم رئیسی روسای سابق و جدید قوه قضائیه ایران امروز دوشنبه(۱۱ مارس/۲۰ اسفند) با حضور شماری از مقام های سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ایران برگزار شده است. در این مراسم رئیس دفتر آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، حکم ریاست آقای رئیسی را به او داده است.

حسن روحانی، رییس جمهور ایران، نیز که کمتر از دو سال پیش در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم، ابراهیم رئیسی، رقیب خود را شخصی توصیف کرد که "در طول ۳۸ سال فقط اعدام و زندان بلد بوده"، اما هفتۀ گذشته و در متن پیام تبریکی که به مناسبت انتصاب او به ریاست دستگاه قضایی منتشر شد، وی را دارای "مدیریت شایسته" در "مسئولیتهای پیشین" خواند.

اینکه در چهار دهه حیات جمهوری اسلامی رقبای انتخاباتی دیروز، یا رقبایی از جناحهای سیاسی، در مقطعی به یکدیگر درشتگویی کنند و در مقطعی دیگر همدیگر را تمجید، یا کنار هم بایستند یا همکار شوند، بارها و بارها اتفاق افتاده است.

اما در این مورد آنچه که میان حسن روحانی و ابراهیم رییسی در جریان انتخابات دوازدهمین دورۀ ریاست جمهوری رد و بدل شد را می‌توان نوعی پرده‌دری خواند که با روال معمول در منازعات و تعاملات در جمهوری اسلامی چندان سنخیتی ندارد. به نظر می‌رسد این همکاری و همراهی پس از آن منازعات نه تنها عادی نیست که باید منتظر ماند و دید آیا دوباره زخمهای زمان انتخابات در دو طرف سر باز خواهد کرد یا خیر.

حسن روحانی در یکی از گردهمایی‌های انتخاباتی و در جمع هوادارانش با خطاب قرار دادن ابراهیم رییسی گفته بود: "مردم در پای صندوقهای رأی اعلام خواهند کرد به آنها که در طول ۳۸ سال فقط اعدام و زندان بلد بودند" رای نخواهند داد.

حق نشر عکس Mizan
Image caption حسن روحانی در مناظره‌های انتخاباتی سال ۱۳۹۶

آقای روحانی همچنین در یکی از مناظره‌های انتخاباتی تلویزیونی خطاب به رییس کنونی قوه قضائیه گفته بود: "شما ظاهرا با مسائل قانونی آشنا نیستید، با اینکه ادعا دارید که کمی هم حقوق خوانده‌اید".

رییس جمهور ایران علاوه بر این در بخشی از مناظره‌ها با پیش کشیدن منصب ابراهیم رییسی به عنوان دادستان ویژۀ روحانیت خطاب به او گفته بود: "آقای رییسی عزیز شما راجع به من هرچه می‌خواهید بگویید، هر تهمتی هم می‌خواهید بزنید، آزادید، به هر حال شما قاضی هستید و دست شما بازه همه کار می‌توانید بکنید، دادستان ویژۀ روحانیت هم هستید، می‌تونید علما را هم دستگیر بکنید و باید بپرسیم علما چه از دست شما کشیدند".

بیشتر بخوانید:

آقای روحانی در حوزۀ دیپلماسی هم جبهه‌بندی خود با آقای رییسی را مورد تاکید قرار داده و او را جزو مخالفان توافق‌نامه هسته‌ای بین ایران و قدرتهای جهانی (برجام) می‌خواند و از همراهی وی در برافراشتن بیلبوردها در تهران علیه برجام سخن گفته و اینکه "چرا این همه به آنهایی که در حین مذاکره بودند فحاشی کردید؟"

حسن روحانی حتی فراتر از این همه می‌رود و می‌گوید وقتی "دیپلماتهای ما در میدان مذاکره بودند"، آقای رییسی و نزدیکانش همانند "صهیونیستها و وهابیها و تندروهای آمریکاییها" با برجام مخالفت می‌کردند و آنها را "هم‌پای" یکدیگر می‌نامد که وقتی دونالد ترامپ به ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا رسید "همه شما خوشحالی کردید که برجام را پاره می‌کند".

در سوی دیگر، ابراهیم رییسی در یکی از ویدیوهای ستاد تبلیغاتیاش می‌گوید، به علت مسئولیتهایی که در گذشته داشته اطلاعات شخصی فراوانی از اشخاص دارد، "منجمله از جناب آقای روحانی و جهانگیری" ولیکن مدعی است که خودش را "بخاطر منافع کشور" در "بزنگاه‌ها" حفظ کرده تا چیزی نگوید ولیکن در همانجا می‌گوید که "خبر دارد و تحلیل نیست" که در ستاد حسن روحانی "کمیته جنگ روانی" بر علیه‌اش ایجاد کرده‌اند اما توضیح نمی‌دهد که چگونه و به چه مراتبی از داخل ستاد رقیب خبر داشته اطلاعات کسب کرده است.

آقای رییسی می‌گوید که "افراد متخصص جنگ روانی" توسط ستاد روحانی به خدمت گرفته شده‌اند برای "تخریب" وی و آن را نشانه "صداقت" نداشتن روحانی می‌داند و این شیوه را مناسب برای رای آوردن نمی‌داند.

حق نشر عکس Mizan
Image caption ابراهیم رییسی در مناظره‌های انتخاباتی سال ۱۳۹۶

رییس نهاد آستان قدس رضوی، در زمان انتخابات دوازدهم، می‌گوید که در دوران انتخابات از سمتش برای عدم سوءاستفاده "فاصله" گرفته اما رقیبش حسن روحانی نه تنها از تریبون‌های رسمی مانند روزنامه ایران و غیره استفاده کرده که آمده از آستان قدس و امام رضا در صحبت‌هایش علیه من استفاده کرده، و "من یقین دارم که در این قضیه سیلی خواهد خورد، یعنی از خود امام رضا سیلی خواهد خورد".

بیشتر بخوانید:

رقابتها پایان یافته و امروز حسن روحانی، انتصاب ابراهیم رییسی به ریاست قوه قضاییه را که براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی یکی از سه قوۀ کشور هستند را تبریک گفته و آن را نشانه "اعتماد" رهبر جمهوری اسلامی به وی دانسته و "مدیریت شایسته"اش در "مسئولیتهای پیشین" را که شامل سالهای قضاوت و معاونت و دادستانی در قوه قضائیه، در سالهای نه چندان دور بوده را دلیل این انتخاب می‌داند.

مسئولیت‌های پیشینی که، حسن روحانی حدود ۲۰ ماه پیش در جریان مبارزات انتخاباتی آنان را به باد انتقاد و گاهی استهزا گرفته بود.