روزنامه‌های تهران، ترامپ، سرنوشت نامعلوم برجام

روزنامه‌های امروز صبح دوشنبه ۲۳ آبان برای سومین روز پس از انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا همچنان به نوشتن مقالاتی علیه گروه های رقیب سیاسی خود ادامه می دهند و هر کدام دیگری را متهم می کنند که دل به تحولات آمریکا و اروپا بسته است. از دیدگاه تندروها حکومت آمریکا در حال فروپاشی است.

آلودگی هوا و خشک شدن سومین دریاچه کشور یعنی هامون، همزمان با ابراز نگرانی از کمبود آب از جمله گزارش های صفحات جامعه در روزنامه های امروز است.

حق نشر عکس Javan
Image caption تیتر و عکس صفحه اول جوان

مرگ آرام در شهرهای آلوده

نیره خادمی در گزارش اصلی شهروند نوشته: خبرها خوب نيست. آلودگي هوا امسال هم نه‌تنها شهر تهران كه ٨ مركز استان ازجمله قزوین و اهواز را محاصره كرده است. بيشتر از ٧ روز است كه هواي تهران آلوده يا ناسالم است. ديروز هم به‌عنوان ناسالم‌ترين روز پايتخت در ٨ ماه گذشته به ثبت رسيد و براساس تصميمات كميته اضطرار آلودگي هوا، امروز مدارس ابتدایی تهران تعطيل شد.

به نوشته این گزارشگر: دیروز اما ناسالم‌ترين روز پايتخت باعث تشكيل دوباره جلسه كميته اضطرار آلودگي هواي تهران شد. بر اساس تصميمات اين کمیته مهدکودک، پیش‌دبستانی و مدارس ابتدایی تهران امروز تعطیل شد تا گروه‌هاي حساس جامعه در معرض خطر كمتري باشند. طرح ترافیک هم كه شامل محدوده زوج و فرد هم می‌شود، براي روز شنبه تا ساعت ١٩ اجرا خواهد شد؛ این در حالی است که تمام مصوبات قبلی پا برجا خواهد بود.

شهروند در سرمقاله خود نوشته: روز گذشته، آلوده‌ترين روز تهران در‌ سال ١٣٩٥ معرفي شد و برای کاهش بحران برخي تصميمات ازسوي مقامات ذيربط اتخاذ شد. ازجمله اين‌كه از فروش طرح ترافيك روزانه براي ورود به محدوده داخل شهر براي دو روز جلوگيري و گروه‌هاي اورژانس نيز در ميادين اصلي شهر مستقر شدند. اما چرا اعلام شده معادن شن و ماسه تهران براي ٤٨ساعت تعطيل مي‌شود و ديگر اين‌كه از عبورومرور اتوبوس‌هاي دودزاي شركت واحد جلوگيري مي‌شود و به‌طوركلي با هر وسيله نقليه دودزا برخورد خواهد شد.

نویسنده مقاله شهروند سپس پرسیده کارشنانی که این امور را می دانند چرا صبر کردند که درد به ایشان بکشد و به موقع در صدد معالجه اند بند برنمی آیند.

نویسنده این مقاله سپس به دو موضوع اشاره کرده یکی این که برداشت از معادن سن و ماسه به حدود چند متري رودخانه كن رسيده که می‌تواند منشأ خطر باشد. شهردار پيشين منطقه ١٨ تهران در تابستان امسال اين معادن را تعطيل كرد تا يكي از منابع آلاينده هواي تهران قطع شود، ولي زمان زيادي نگذشت كه او تغيير كرد. از آن سو در شهري كه هزاران ميليارد مي‌توان صرف ساخت پل صدر كرد و پل طبيعت را احداث كرد، چرا تاكنون نتوانسته است، اتوبوس‌هاي دودزا یا موتورسیکلت‌های آلوده‌کننده را تغيير دهد؟

بیژن یانچشمه در گزارشی در جوان نوشته: با نزديك‌تر شدن به ماه‌هاي سرد سال، هواي كشور آلودگي خود را بيشتر نشان مي‌دهد و چتر آلودگي هوا به‌رغم تلاش‌هاي صورت گرفته از سوي دولت و دستگاه‌هاي مربوط سايه سنگين خود را بر شهر و شهروندان كلانشهرگسترده و همچنان سلامت شهروندان را در معرض تهديد قرار داده است، اين در حالي است كه مجلس لايحه هواي پاك را در هفته‌هاي گذشته به تصويب رساند و قرار است وظايف دستگاه‌هاي متولي براي كاهش آلودگي هوا در آينده مشخص شود تا از مرگ و مير آرام و تشديد بيماري‌هاي ناشي از آلودگي و آلايندگي هوا كاسته شود.

به نوشته این گزارش: در حالي‌كه مسئولان و رئيس سازمان محيط‌زيست مدام بر بهتر شدن وضعيت كيفيت هواي تهران و ساير كلانشهرها در سال‌هاي اخير تأكيد مي‌كنند، اما در روزهاي اوج و بحراني كه نفس‌هاي مردم به شماره مي‌افتد، ديگر خبري از اين آمارهاي خوشحال‌كننده نيست و حتي براي تشكيل كميته هماهنگي مواقع بحران آنقدر صبر مي‌كنند تا مطمئن شوند حتي باد و باران هم به كمك مردم نخواهد آمد.

جوان نوشته: پس از چهار روز آلودگي هوا در تهران، كه هر روز هم شدت آلودگي‌ها بيشتر شد بالاخره جلسه كميته هماهنگي شرايط ويژه آلودگي هوا برگزار شد تا باز هم مسكن‌هاي موقتي براي كنترل آلودگي تصويب شود؛ مسكن‌هايي كه در آنها خبري از تعطيلي مدارس در شرايط هشدار اين روزها نبود و تنها به تعطيلي زنگ ورزش مدارس بسنده شد.

حق نشر عکس Ali Roumani
Image caption کارتون علی رومانی

برجام لغو نمی شود

علی شکوهی در مقاله ای در اعتماد نوشته:- لغو يكجانبه اين توافق باعث انزواي سياسي امريكا دستكم در اين ماجرا خواهد شد. براي رسيدن به برجام، متحدان امريكا يعني اتحاديه اروپا و رقباي اين كشور مثل چين و روسيه هم وارد روند مذاكرات شدند و نتيجه آن را قبول دارند. معلوم است كه برچيدن يكجانبه برجام از سوي امريكا با واكنش‌هاي تند و جدي اين كشورها مواجه خواهد شد. در نخستين واكنش شاهد بوديم كه موگريني، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا با اشاره به اينكه توافق هسته‌اي صورت‌گرفته ميان ايران و ۱+۵ توافقي چندجانبه در قالب قطعنامه شوراي امنيت است، گفت: دونالد ترامپ نمي‌تواند به‌صورت يك‌جانبه توافق هسته‌اي را برهم بزند.

به تاکید نویسنده: برجام واقعا يك توافق برد-برد است و امريكاييان كه به خاطر اسراييل بر جلوگيري از دستيابي ايران به بمب هسته‌اي تاكيد داشتند، الان هم مي‌توانند لابي قدرتمند اسراييل در امريكا را مطمئن كنند كه ايران قادر به ساخت بمب اتمي نيست. البته ايران هرگز چنين ادعايي نداشت اما اكنون تضمين لازم در اين زمينه نيز در اختيار آنان قرار گرفته است. بنابراين نقض اين توافقنامه يعني برگرداندن ماجرا به اول و بازگشت جمهوري اسلامي به حوزه‌هايي كه آنان را نگران كرده بود.

سرانجام مقاله اعتماد به این جا رسیده که: امريكاي ترامپ مجبور به پذيرش برجام است اما براي دور زدن آن، فكرهاي جدي خواهد كرد. ترامپ در مقطعي گفته بود كه او مذاكرات اقتصادي زيادي كرده و در اين زمينه استاد است و تلاش مي‌كند در مقام عمل فكري براي اين «توافق بد» بكند. در واقع اگر اتفاقي بيفتد همين است كه ترامپ بر سر اجراي درست برجام موانع ايجاد خواهد كرد و مشكلاتي را پديد خواهد آورد اما برچيدن رسمي برجام كاري ناممكن است.

محمد ایمانی در یادداشت روز کیهان و در ادامه مقالات چند روز گذشته به انتقاد از اصلاح طلبان و میانه روها پرداخته که چرا نگران اند و چرا به یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا امیدوارتر از دیگری هستند.

به نظر این نویسنده غربگرایان با این توجیه که مهار آمریکا از طریق اروپا ممکن است، پای اروپا به میان خواهد کشید؛ حتی اگر در تناقض با ادعای دیروزشان باشد که می‌گفتند «اروپایی‌ها آقا اجازه‌اند و بستن با کدخدا راحت‌تر است، باید سراغ خود آمریکا برویم». این جریان چه کلینتون روی کار می‌آمد و چه حالا که ترامپ پیروز شده، به فشار و تهدید آمریکا برای ترساندن مردم نیاز دارد تا آن را خرج انتخابات کند و چه چیزی بهتر از ترامپ؛ حتی اگر ظاهرا بد او را بگویند.

نویسنده این روزنامه تندرو تاکید کرده: اروپایی‌ها در کنار آمریکا، «پلن بی» صهیونیسم مسیحی هستند بلکه نقشه اول و اصلی بدون نقش‌آفرینی آنها امکان‌پذیر نیست. مرور بندهای مداخله‌جویانه «سند راهبردی اروپا برای روابط با ایران» در زمینه حقوق بشر انتخابات و احکام اسلامی مجازات و لزوم اجرای FATF و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی (برای مبارزه با گروه‌های تروریستی) و لزوم به رسمیت شناختن اسرائیل و نگرانی دوباره برنامه موشکی ایران و لزوم آزادی زندانیان سیاسی و دوتابعیتی و... از چنین نقشه‌ای حکایت می‌کند.

و بالاخره این که کیهان نوشته: صورت مسئله روشن است. تا از این طرف برخی تصمیم‌گیران یا تصمیم‌سازان و روشنفکران و اصحاب حزب و رسانه، پالس ضعف و ترس و استیصال به خارج می‌فرستند، تهدیدها رو به فزونی خواهد بود. مردم خود باید این ایستگاه‌های ارسال پالس و رمزها را کور کنند. مسئله، برجام و FATF و IPC نیست بلکه آن مرکزیتی است که برجام‌های 1 و 2 و 3 و 4 را توجیه می‌کند و اضطراری می‌نمایاند.

حق نشر عکس Noavaran
Image caption در پاسخ حملات کیهان - کارتون محمد طحانی، نوآوران

آمریکا تجزیه می شود

مسعود علوی در مقاله ای در رسالت نشان داده که برای آمریکا عمر چندانی قایل نیست و نوشته: روزگاري امپراتوري شرق را همه به نام «اتحاد جماهير شوروي» مي شناختند. پس از فروپاشي، چيزي از آن «اتحاد» باقي نمانده است. امروز نيز از آمريکا به عنوان «ايالات متحده» ياد مي کنند. اين در حالي است که پس از انتخابات، بحث جدايي کاليفرنيا کليد زده شده است و قبل از آن هم برخي از ايالات، ساز جدايي زده بودند.

به نوشته این مقاله:اينکه چقدر سرمايه داران و سرمايه سالاران، بانکداران، صاحبان رسانه، نخبگان ايدئولوژيک و... در آمريکا بتوانند ترک خوردگي ها و شکاف هاي اين بناي عظيم را گچ کاري و ترميم کنند و پارگي هاي جامه ليبراليسم را رفو نمايند، خيلي مهم است. حوادث و آشوب ها در 45 ايالت آمريکا نشان مي دهد حساب کار از دستشان خارج شده است.

رسالت در نهایت نوشته: آمريکا چه به سمت ثبات و چه به سوي فروپاشي برود، فرقي در مناسبات کاخ سفيد با ملت ايران ندارد. در جريان تبليغات انتخاباتي، هم ترامپ و هم کلينتون در خصومت ورزي با ملت ايران مسابقه گذاشته بودند و حالا آنهايي که دل در گرو آمريکا دارند، بايد بدانند با يک امپراتوري در حال فروپاشي و احتضار قرار داريم. آمريکايي ها نزده، خورده اند. شاهد آن هم فتنه و آشوبي است که امروز در خيابان هاي شهرهاي بزرگ آمريکا با چشم سر مي توانيم مشاهده کنيم.

پیام مهم نفتی برای ترامپ

رضا زندي در گزارشی در اعتماد خبر داده که رييس‌جمهور با يك تيم عاليرتبه به خوزستان آمد. از وزير كشور گرفته تا وزراي نفت، نيرو، راه و تا رييس شوراي عالي امنيت ملي. سه پرده كنار رفت و سه طرح مهم توسعه ميادين نفتي غرب كارون افتتاح شد. آزادگان شمالي (٧٥ هزار بشكه)، يادآوران٨٥ هزار بشكه و ياران شمالي٣٠ هزار بشكه در روز. اگر توليد دو ميدان نفتي نيمه‌كاره آزادگان جنوبي و ياران جنوبي را هم به اين مجموعه بيفزاييم، مجموعا ٧ ميليارد دلار در اين پروژه‌ها سرمايه‌گذاري شده تا توليد نفت ايران را روزانه ٣٠٠ هزار بشكه بالا ببرد.

به نوشته این این گزارشگر و تحلیلگر انرژی: «چهره منطقه نفتي براي مردم منطقه بايد چهره رحمت باشد نه خشونت.» دستور رييس‌جمهور بود وقتي داشت طرح‌هاي نفتي را افتتاح مي‌كرد. در اهواز و شهرهاي خوزستان، از شدت گرد و غبار، گاه حتي نفس كشيدن سخت مي‌شود. فلرهاي گاز همراه نفت مي‌سوزند و بر آلودگي مي‌افزايند. جوانان دشت آزادگان و هويزه و تحصيلكرده‌هاي جوياي كار استان روي نفت خوابيده خوزستان، كار مناسب مي‌خواهند. نفت به خوزستان رسيده، اما مردم از نفت انتظار بيشتري دارند.

گزارش تحلیلی اعتماد به این جا رسیده که: با انتخاب دونالد ترامپ در امريكا، برخي نسبت به آينده برجام بدبين شده‌اند. اما واقعيت اين است كه ترامپ نمي‌تواند برجام را لغو كند كه اگر چنين قصدي كند، نه اروپا و روسيه و نه چين امكان همراهي‌اش را ندارند. حتي بي‌تعهدي نسبت به برجام، وجهه بين‌المللي امريكا را به‌شدت مخدوش خواهد كرد. پس در همين فضاست كه رييس‌جمهور رشد توليد و صادرات نفت ايران در دوره كوتاه پس از برجام را، براي برخي اعجاب‌آور مي‌داند.

با آمدن ترامپ حواستان باشد

احمد رضا کاظمی در صفحه طنز شهرونگ از قول مدیر عامل شرکت سایپا نوشته «هیچ محصولی توان رقابت با پراید را ندارد!»و بر آن افزوده: یعنی طرف اگر دستش را انداخته بود دور یک پراید و می‌گفت «الهی من فدای جفتِ اون ایربگای خوش‌سایزت، اون ترمز‌ ABS گیرا و دلنشینت، صدای جذابِ اون موتور تقویت‌شده‌ HP+ت که اینقد‌هاته و اون چراغای جلوت که لعنتیا نگاهشون سگ داره انگار بشم، که تو شیطون‌بلا رو این‌قدر بی‌رقیب و یکه‌تاز میدون کردن!» برای ما قابل هضم‌تر بود.

طنزنویس افزوده: با این وجود بنده معتقدم پراید همواره یک رقیب خیلی جدی دارد که البته نباید آن را در بین خودروهای سواری بنز و تویوتا و بی‌‌ام‌‌و و امثالهم جست، رقیب جدی پراید فقط و فقط «تانک» است که در زمره «خودروهای نظامی» تعریف می‌شود! هر چند تانکِ مفلوک و بیچاره خیلی عقب مانده و اگر بخواهد به رکورد پراید در گرفتن جان آدم‌ها برسد، باید حداقل دو سه تا جنگ جهانی دیگر را تجربه کند که البته این اتفاق با آمدن دونالد ترامپ روی کار همچین بعید هم به نظر نمی‌رسد. خودروسازان داخلی خیلی باید حواسشان به رکوردهایشان باشد!

هامون هم خاموش شد

زهرا داستانی در گزارش اصلی ابتکار نوشته: هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از خزر و ارومیه است که این روزها با سالهای شاداب و پر آبی گذشته اش فاصله زیادی دارد. تالاب هامون که در بند خشکسالی اسیر شده است و قهر طبیعت نفس هایش را به شماره انداخته باید چشم به راه همسایه ای نامهربان باشد که حق آبه اش را تامین کند. افغانستان همسایه نامهربان هامون که درصدی از آن را در خاک خود دارد باید از رودخانه هیرمند حق آبه هامون را تامین کند اما آن را نا دیده می‌گیرد.

این گزارشگر یادآوری کرده: در سال ۱۳۵۲ مذاکراتی در مورد تعیین سهم ایران از رودخانه هیرمند که حیات هامون به آن وابسته است بین امیرعباس هویدا، نخست وزیر وقت ایران و موسی شفیق، نخست وزیر وقت افغانستان به نتیجه رسید. قراردادی که افغانستان براساس آن متعهد شد در هر ثانیه ۲۲ متر مکعب آب رودخانه هیرمند را به سوی ایران جاری کند. اما این قرارداد با جنگ داخلی افغانستان و انقلاب اسلامی ایران به فراموشی سپرده شد و هامون در همه این سال ها زنده ماند و صبوری کرد اما جریان زندگی در هامون به همین منوال ادامه نداشت.

ابتکار به این جا رسیده که: از سال‌های پایانی دهه ۱۳۷۰ و همزمان با کاهش بارش‌ها و خشکسالی، میزان ورودی آب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون مرتباً کاهش یافت. نبود دولتی مقتدر در افغانستان، ساخت سد کجکی بر روی هیرمند، نصب و به کارگیری انواع پمپ در مسیر رودخانه هیرمند جهت کشاورزی توسط کشاورزان افغان دریاچه هامون را خشکاند و منبع معاش ۴۰۰ هزار سیستانی را قطع، پرندگان بومی سیستان را نابود و گاو سیستانی را منقرض کرد و فقر، نا امنی‌ و مهاجرت گسترده سیستانیان به مناطق شمالی کشور را باعث شد.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون حسن کریم زاده، شهروند

مدیریت بخش تکدی‌گری و آبگوشت!

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته:خبر صادرات«آبگوشت» به کشورهای دیگر انصافاً خبر مسرت بخشی بود، اینکه ما حداقل می‌توانیم یک چیزی به کشورهای دیگر صادر کنیم در مقایسه با دورانی که دسته بیل و گندم و زنجبیل را هم وارد می‌کردیم، جای بسی خشنودی است.بنده فکر می‌کنم حالا که واحد فروش نفت«بشکه» است، واحد فروش«آبگوشت» را هم«قابلمه» در نظر بگیریم.نفت براساس انواع آن قیمت‌گذاری می‌شود، مثلاً نفت «برنت دریای شمال» و نفت «وست تگزاس» به‌عنوان ملاک قیمت‌گذاری سبد نفت اوپک محسوب می‌شوند، برای صادرات«آبگوشت» هم می‌توانیم بر روی«دیزی سنگی» میزان«دنبه در آبگوشت» و «پیاز و دوغ آبگوشت» را به‌عنوان معیار قیمت‌گذاری سبد صادرات آبگوشت تعیین کنیم.

طنزنویس افزوده:در عین حال یکی از بخش‌هایی که ما به صورت خودجوش در آن برنامه‌ریزی درست و دقیقی داریم، بحث تکدی‌گری است.خوشبختانه در این زمینه با دسته گل‌هایی که در دوران گذشته به آب داده شد، همین طور که تورم بالا رفت، نرخ تکدی گری هم بالا رفت و امروز به جایی رسیده‌ایم که تکدی گری به صورت دو شیفت در شهرهای کلان و غیرکلان انجام می‌شود.

ستون طنز روزنامه ایران چنین ادامه یافته: در عین حال ما در واردات متکدی نیز در این مدت بسیار فعال بوده‌ایم و از کشورهایی نظیر پاکستان توانسته‌ایم متکدی وارد کنیم.خلاصه داریم به سمتی می‌رویم که دیگر هیچ چهارراهی بدون فال فروش و متکدی باقی نماند.