روزنامه‌های تهران، خرید بوئینگ نه، خرید کشتی نه

بیشتر روزنامه‌های امروز صبح تهران، دوشنبه ۲۲ آذر در تیترهای اول خود از امضای قرارداد خرید ۸۰ فروند بوئینگ به عنوان توافقی تاریخی که راه پاره کردن برجام را بسته است استقبال کرده‌اند اما روزنامه سپاه پاسداران با آن به مخالفت برخاسته چنان که کیهان نیز سخن یک سردار سپاه را مهم دیده که به رییس جمهور گفته است قرارداد امضا شده چند روز قبل با کره‌جنوبی برای ساخت ده فروند کشتی را لغو کند.

ادامه گمانه زنی ها درباره روابط ایران و بریتانیا بعد از حضور نخست وزیر آن کشور در شورای سران کشورهای حاشیه خلیج فارس، و سخنان رییس جمهور در جمع علمای اهل تسنن از دیگر مطالب این روزنامه‌هاست.

حق نشر عکس Noavaran
Image caption تیتر و طرح محمد طحانی، نوآوران

خرید بوئینگ و مخالفانش

نرگس رسولي در گزارشی در اعتماد نوشته: بالاخره برو بیاهای هوایی جواب داد. روزهایی که به نظر می رسید بخش هوایی کشور قرارست به سمت سازنده های آسیایی برود و پرونده ديگري را پيش‌روي تجهيز ناوگان هوايي ايران باز كنند، كور سوهاي اميد از سمت غرب پاسخ داد و مقرر شد تا ناوگان هوايي كشور بعد از ٣٧ سال بالاخره بوي نو شدن به خود ببينند آن

هم نوسازي با هواپيماهايي كه در صدر ليست بهترين‌ها قرار دارند.‎

به نوشته این گزارش: خريد هواپيماهاي نو براي ايران در سرليست خواسته‌هاي ايران از مجامع بين‌المللي بود و اهميت اين موضوع به حدي شد كه در اجلاس داووس كه نخستين حضور رسمي تيم اقتصادي دولت يازدهم به همراه رييس‌جمهوردر سال٩٢ بود مذاكرات و بحث‌هاي اوليه براي خريد هواپيماهاي جديد استارت زده شد و بعد از آن مذاكرات براي خريد ناوگان جديد فشرده‌تر پيش رفت.

اعتماد نوشته: رفت و آمدهاي تيم خريد هواپيماي ايران شايد يكي از بيشترين و البته پر چالش‌ترين شرايط را سپري كرد به گونه‌اي كه هر بار قراردادها به نقطه مثبتي رسيدند با برقرار شدن شرايط جديد همه مذاكرات وارد چالش شد و مجددا نگاه‌ها به نقطه صفر مذاكره بازگشت. هرچند كه بعد از امضاي برجام آغاز شرايط پسابرجامي نخستين ناوگان ٩ فروندي هواپيما ديوار صوتي ايران را شكستند تا گام نهايي در برداشته شدن تحريم‌ها و نوسازي ناوگان هوايي ايران را به صدا در آورند، اما كمي بعدتر و زماني كه به نظر مي‌رسيد قراردادهاي بويينگ و ايرباس آخرين خانه‌هاي نهايي شدن را مي‌گذرانند انتخابات امريكا و حضور رييس‌جمهور جديد كل معادلات را برهم زد.

علی عابدزاده در سرمقاله روزنامه ایران امضای قرارداد ایران و بوئینگ را در فضای سیاسی متأثر از برخی نقض عهدهای دولت امریکا، نشانگر پویایی برجام به عنوان یک توافق بین‌المللی محسوب دانشته و نوشته: این موضوع نشان می‌دهد چه دولت فعلی و چه دولت آینده امریکا تحت فشارهای بین‌المللی و مواضع به حق ایران نمی‌توانند از تعهدات خود سرباز بزنند.

رئیس سازمان هواپیمایی کشوری در این مقاله توضیح داده که: ناوگان فرسوده هوایی ایران که نیازمند به کارگیری فوری بیش از 200 فروند هواپیما است با این توافق و همچنین توافقی که با ایرباس در چند روز آینده به امضا خواهد رسید احیا خواهد شد. توافق برای خرید ۲۰ فروند هواپیمای کوتاه برد ای‌تی‌آر نیز به زودی امضا می شود. با در اختیار گرفتن نزدیک به ۲۰۰ هواپیمای دوربرد و کوتاه برد ایران می‌توان به هاب هوایی منطقه تبدیل شود.

مقاله روزنامه دولت تاکید کرده: این نوسازی مزیت بزرگ دیگری نیز برای ما خواهد داشت و آن هم سهولت حمل و نقل بین‌المللی مسافران ایرانی در منطقه و جهان است. مسافرانی که به دلیل نبود پروازهای مناسب داخلی، با صرف هزینه‌های هنگفتی سالانه میلیاردها دلار ارز به شرکت‌های هوایی منطقه‌ای و بین‌المللی می‌پردازند و با نوسازی ناوگان هوایی می‌توان امیدوار بود که این ظرفیت‌های حمل و نقل هوایی منطقه‌ای و بین‌المللی در اختیار شرکت‌های هوایی ایرانی قرار گیرد.

ژوبین صفاری هم در ابتکار نوشته: پیش بینی ها و تحلیل های مخالفان دولت همواره حکایت از غیر عملی بودن مفاد برجام به نفع ایران داشت که از جمله این بندها فروش هواپیما به ایران بود. نظرات مخالفان دولت البته با روی کار آمدن ترامپ پر رنگ تر از گذشته در رسانه هایشان منعکس شد و آن ها عامل نقض برجام را در دستان ترامپ می دیدند. در این میان شیطنت های آمریکایی ها در تصویب تمدید تحریم های ده ساله (ایسا) بی اثر نبود. اما این تحلیل ها دیروز با قرارداد بوئینگ با ایران نقض شد و نشان داد نقض برجام به این راحتی امکان پذیر نیست.

به نظر این روزنامه: به نظر می رسد گفته های ترامپ پیش از انتخابات بیشتر از آنکه جنبه عملی داشته باشد، بار رسانه ای و تبلیغاتی داشت. چنانچه به صورت عملی و علیرغم مخالفت های تندروهای آمریکایی این رهبر تیم مذاکره کننده بوئینگ با ایران ایر بود،که به فروش هواپیما به ایران افتخار کرد و در نهایت به توافق نهایی برای تحویل ۸۰ فروند هواپیمای بوئینگ در بازه‌ زمانی ۱۰ ساله به ایران رسید.

چرا خرید بوئينگ امريكايي

اما روزنامه جوان معترض است و نوشته: هنوز يك ماه از تمديد تحريم‌هاي ايران به نام ISA توسط امريكا نگذشته و در حالي كه همچنان اركان مختلف كشور در حال بررسي راهكاري متناسب براي پاسخ به پيمان‌شكني امريكا هستند خبري عجيب از آغاز يك همكاري تجاري ميان ايران و امريكا در رسانه‌ها منتشر شد؛ خبري كه حكايت از قرار گرفتن امضاي ايران پاي قرارداد خريد ۸۰فروند بوئينگ امريكايي دارد.

جعفر تکبیری گزارشگر این روزنامه تاکید کرده:اين در حالي بود كه سه روز قبل از برگزاري اين نشست نيز روحاني كه براي تقديم لايحه بودجه به مجلس رفته بود، اقدام امريكايي‌ها در تمديد تحريم‌ها را نقض برجام دانسته و گفته بود: «مصوبه اخير كنگره امريكا به‌اعتقاد ما با برجام مغايرت دارد و ناقض آن است و پاسخ قاطعانه ما را به‌دنبال خواهد داشت، حتي امضاي آن توسط رئيس‌جمهور امريكا را نيز خلاف تعهدات امريكا مي‌دانيم و با عكس‌العملي مقتضي روبه‌رو خواهد شد.»

جوان نتیجه گیری کرده که: مي‌توان انتشار رسمي خبر امضاي خريد 80 فروند هواپيما از ايالات‌متحده را نقض تمامي ادعاهاي دولتمردان در موضوع ارائه واكنشي مناسب به بدعهدي امريكايي‌ها دانست، چراكه نه تنها هيچ واكنش رسمي به نقض‌عهد امريكايي‌ها توسط دولت صورت نگرفت بلكه با امضاي اين قرارداد بايد در آينده نزديك شاهد سرازير شدن دارايي‌هاي ايران به جيب يكي از كمپاني‌هاي بحران‌زده امريكايي باشيم.

حق نشر عکس Sharq
Image caption کارتون جلال پیرمرزآباد، شرق

کارتون جلال پیرمرزآباد، شرق

قرارداد با کره را باید لغو کنید

روزنامه های تندرو و مخالف دولت در تیترهای صفحه اول خود از قول یک سردار سپاه نوشته اند که دولت باید قرارداد ساخت ده فروند کشتی را که چندی پیش به امضا رسید لغو کند چرا که ما خودمان می توانیم این کشتی ها را در داخل بسازیم.

شرق در همین باره نوشته: اين گفته زماني مطرح شده است كه مشاور مديرعامل كشتي‌راني تأكيد كرده سازندگان داخلي درحال‌حاضر توان ساخت كشتي‌ با تكنولوژي‌هاي روز را ندارند. علي‌اكبر غنجي به ضرس‌قاطع گفته بود كه دلالي و واسطه‌گري خريد لوازم و ماشين‌آلات، پشت اين فرافكني‌هاست.

این مقام دولتی به بدعهدي سازندگان داخلي اشاره كرده و گفته بود شركت‌هاي داخلي، مونتاژكارند و ما خود بدون واسطه مي‌خواهيم سفارش ساخت كشتي بدهيم و پول‌هايي را كه در زمان تحريم در كره فريز شده بود زنده كنيم.حالا فرمانده قرارگاه سازندگي خاتم‌الانبيا هم پا به ميدان نهاده و مي‌گويد: «بی‌‌اعتنایی به توان داخلی از سوي كشتي‌راني ايران، خیانت است».

سرتیپ پاسدار عبادالله عبدالهی گفته ما حاضریم با ایجاد کنسرسیومی از شرکت‌های داخلی چون صدرا و ایزائیکو و

...به‌صورت EPCF با ٨٥ درصد فاینانس و ١٥ درصد سهم آقایان، این قرارداد را برای ساخت ١٠ فروند کشتی در داخل کشور اجرا کنیم . چنين حرفي را پيش‌تر مديرعامل مجتمع کشتی‌سازی و صنایع فراساحل ایران (ایزائیکو) هم بيان كرده بود که حاضر است به کشتی‌رانی‌های داخلی هر تعهدی را بدهد تا سفارش ساخت کشتی را با همان شرایطی که به خارجی‌ها می‌دهند به ما بدهند.

این خطر جدی است

حسین شریعتمداری در یادداشت روز کیهان با عنوان این خطر جدی است نوشته: به‌نظر می‌رسد جماعتی در داخل، عامدانه در صدد تشدید فشار‌های اقتصادی به مردم هستند تا بر اساس آن کشور و مردم را به مرز تسلیم در برابر خواست اربابان خود برسانند. این را می‌توان از مغفول ماندن ظرفیت‌های داخلی و گدایی از دشمنان به خوبی ملاحظه کرد.

مدیر کیهان دلیل را چنین بیان کرده: کدام انسان عاقل و برخوردار از کمترین هوش و درک اجتماعی - و نه الزاما اقتصادی - می‌تواند باور کند که تمامی این بی‌توجهی‌ها به حل مشکلات مردم طبیعی! و عادی بوده و هست و چگونه می‌توان پذیرفت که برخی از مسئولان با وجود اطلاع از راه‌کارهای موثر و تجربه شده نه فقط دست به کمترین اقدامی برای مقابله با معضلات مورد اشاره نزده‌اند، بلکه آشکارا بر دامنه آن نیز افزوده‌اند؟

یادداشت روز این روزنامه تندرو در نهایت به این جا رسیده که: بی‌توجهی مسئولان در مقابله با آن مشکلات باشند به طور طبیعی دو برداشت در ذهن و اندیشه آنان شکل می‌گیرد. اول آن که مسئولان و دست‌اندرکاران نمی‌توانند با مشکلات مقابله کنند و دوم این که؛ نمی‌خواهند مشکلات را از سر راه بردارند، و در هر دو حالت نتیجه یکسان است و آن، این که، مسئولان و دست‌اندرکاران موجود، باید کنار گذارده شوند.

تحركات انگلستان را جدي بگيريم

محمد كاظمي در مقاله ای در اعتماد خواستار آن شده که دولت از کنار موضوع حضور نخست وزير بریتانیا در شوراي همكاري خليج فارس به سادگي عبور نکند و تاکید کرده: رييس‌جمهور شدن ترامپ در امريكا احتمالا شانس بزرگي است كه بریتانیا مهارت استفاده از آن را دارد. ظاهرا بريتانيا از هم‌اكنون تلاشش را آغاز كرده است كه خلأ احتمالي حضور امريكا در نقاط مختلف دنيا را پر كند. خاورميانه درست همان جايي است كه علايق مختلف لندن را جلب مي‌كند. اين كشور حضور چند قرني در خاورميانه داشته است و شناختي دقيق از همه موقعيت‌هاي اجتماعي، سياسي، مذهبي و اقتصادي اين ناحيه از جهان را دارد. مهم‌تر از آن منابع استراتژيك موجود در منطقه غرب آسيا خصوصا نفت و گاز و موقعيت فوق‌العاده حساس جغرافيايي اين منطقه عطش اين كشور براي حضور در خاورميانه را دوباره برانگيخته است.

نویسنده مقاله اعتماد توجه داده که: روش‌هاي بریتانیا براي رسيدن به اهداف خود با بسياري از كشورهاي ديگر خصوصا امريكا متفاوت است. معمولا بسته و راز آلود عمل مي‌كند، درست برخلاف امريكا كه به اصطلاح باز عمل مي‌كند و با تكيه بر قدرت نظامي و اقتصادي خود نياز زيادي به پيچيده كاري ندارد. با اين اوصاف به نظر مي‌رسد نوع رفتار ما با رويدادها و حوادث آينده‌اي كه احتمالا ناشي از سياست‌هاي بریتانیا در منطقه خواهد بود بسيار مهم و محل تاملند.

این نماینده مجلس در مقاله خود تاکید کرده: محكوم كردن اظهارات ضد ايراني خانم ترزا مي البته درست و بجاست ولي اكتفا به پاسخ‌هاي شعاري و خيال خويش را آسوده ساختن قطعا عقلايي و دور انديشانه نيست. مسلما از اين پس نيروهاي امنيتي و اطلاعاتي كشور بايد نسبت به تحركات احتمالي استعمارگر پير حساسيت بيشتري از خود بروز دهند ولي مهم‌تر از هر چيز امعان نظر به اوضاع داخلي و ايجاد ثبات و تعادل و فراهم آوردن بيشترين رضايت مردمي است.

بیکارهای تبلیغاتچی

سوشیانس شجاعی‌فرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در صفحه طنز شهرونگ نوشته: آقا دو نکته! یکی این‌که وزیر اطلاعات گفته اظهارات نخست‌وزیر انگلیس تبلیغاتی است، اولا ما بیخود می‌کنیم با وزیر اطلاعات شوخی کنیم! ولی اگر کار به گوینده نداشته باشیم، باید عرض کنم از نظر مسئولان ما هرکس هرحرفی علیه کشور ما می‌زند، تبلیغاتی است! مثلا رهبر فلان حزب سوئد می‌گوید: ایران باعث بی‌نظمی درخاورمیانه است، مدیر اروپای وزارت خارجه مصاحبه می‌کند که این حرف مصرف تبلیغاتی داشته!

در ادامه این طنزنوشته آمده: یا وزیر کشاورزی چاد می‌گوید که ایران نباید در امور آفریقا دخالت کند، مدیر امور آفریقای وزارت خارجه جواب می‌دهد که این حرف مصرف داخلی داشته! یا اصلا نخست‌وزیر جیبوتی اعلام می‌کند، ایران کشور بدی است و ما با آن قطع رابطه می‌کنیم، مدیرکل امور سفارتخانه‌ها مصاحبه می‌کند که الان نزدیک انتخابات است و اظهارات نخست‌وزیر جیبوتی صرفا جنبه تبلیغاتی دارد! یا حتی فردا رئیس‌جمهوری آمریکا اعلام می‌کند که می‌خواهیم به ایران حمله کنیم، لابد مدیر بخش آمریکای وزارت خارجه می‌آید و می‌گوید، اینها همه تبلیغاته، باور نکنید!

طنزنویس شهرونگ افزوده: ما نمی‌دانیم این خارجی‌ها کار و زندگی ندارند؟! به جای این‌که به امور حزب و کشاورزی و نخست‌وزیری و اداره کشورشان بچسبند، عنر عنر آژانس تبلیغاتی زده‌اند یا دارند تبلیغات می‌کنند یا دارد مصرف داخلی می‌کنند! یا این‌که این مقام عزیز که من دیگر جرأت ندارم یک‌بار دیگر اسم وزارتخانه‌اش را بیاورم، فکر کرده نخست‌وزیر انگلیس هم یکی عین این جوان‌های بیکار خودمان است که کوله به پشت و تبلیغات به دست، با لیسانس و فوق‌لیسانس دارند کارهای تبلیغاتی می‌کنند و برچسب می‌چسبونند!

حق نشر عکس Farhikhtegan
Image caption کارتون فیروزه مظفری، فرهیختگان

انفجار، واکنش کودتای ترکیه

مسعود سلیمی در مقاله ای درباره انفجارهای دو روز گذشته ترکیه نوشته هنگامی که کودتای چندساعته تابستان امسال ترکیه با پیروزی نیروهای امنیتی و نظامیان وفادار به دولت در هم شکسته شد، اردوغان مانند سردار فاتح که بالاتر، در نقش امپراتور عثمانی روی پلی بر فراز بسفر آنچنان مغرور ظاهر شد که گویی قرار است دنیا به نام او سکه بزند!

به نوشته این مقاله: عملیات خونین دیروز- که به طور قطع در ذات خود نه‌تنها قابل تایید نیست بلکه به شدت هم چاره‌جویی و مبارزه جهانی را طلب می‌کند- در حالی رخ می‌دهد که پارلمان تا تصویب قانون اساسی جدید ترکیه، راه را برای تحکیم قدرت اردوغان دست‌کم تا ۱۰ سال آینده همواره کرده بود، ضمن اینکه چند روز پیش از آن هم خبرها و تحلیل‌ها از کاهش ارزش لیره و نزول آمار گردشگری و در نهایت بحران اقتصادی ترکیه، تاکید موکد داشتند.

نویسنده جهان صنعت نظر داده که: سیاست‌های تک‌روانه و یکسونگرانه و امپراتورمآبانه اردوغان که حتی نزد بسیاری از بزرگان حزب اعتدال و توسعه هم مردود شناخته می‌شود با توجه به شرایط خاورمیانه و در هم شدن سیاست‌های واشنگتن و مسکو و همچنین منافع چندگانه بازیگران خاورمیانه به سهم‌خواهی در آینده منطقه، کار را به جایی می‌رساند تا به قول معروف ترکیه از اینجا رانده و از آنجا مانده شود.

لطفا مدیران دوباره بخوانند!

فرهیختگان در سرمقاله خود با اشاره به اخبار دیروز از قرارداد با بویینگ و سخنان رییس جمهور درباره الودگی هوا و اخبار تند و تیز سیاسی نوشته یک خبر دیگر هم منتشر شد که کمتر کسی به آن توجهی نشان داد زیرا هیچ ارتباطی با ما و کشور ما ندارد، اما نشان می‌دهد چگونه یک کشور پیشرفت می‌کند و یک کشور از پیشرفت و توسعه بازمی‌ماند. خبر این بود: «دولت استرالیا با انعقاد قرارداد 745 میلیون دلاری با صنایع این کشور یک منبع درآمد رقابتی برای دانشگاه‌های این کشور فراهم کرده است»

روزنامه دانشگاه آزاد تاکید کرده:لطفا مدیران صنعتی ما، مسئولان، دلسوزان و همه آنهایی که ذره‌ای خواهان پیشرفت و توسعه کشور هستند، این خبر را دوباره بخوانند. مدیران صنعتی یک کشور برای یک‌سال 745 میلیون دلار اختصاص داده‌اند تا جوانان و آینده‌داران، طرح‌ها و ابتکارات خود را به میان آورند.

فرهیختگان نوشته: اکنون این وضعیت را با کشور خودمان قیاس کنید. آیا وضع چنین است؟ فرد صاحب ایده یا دانشجوی صاحب فکری را که از توان مالی اندکی برخوردار است، تصور کنید. او ایده‌ای را در حوزه‌های مختلف صنعتی و اقتصادی یا فرهنگی در ذهن دارد، آن را می‌پروراند تا اگر کسی یا صاحب سرمایه‌ای پیدا شد آن را اجرایی کند. اما آیا صاحب سرمایه‌ای پیدا می‌شود؟ آیا یک نهاد دولتی یا حکومتی از او حمایت می‌کند؟ آیا اصلا صدای او به جایی و کسی می‌رسد؟ آیا تحقیقات او از چهاردیواری دانشگاه فراتر می‌رود؟ اصلا وزارت صنعت ما به چنین دریافتی رسیده است که می‌تواند روی فکر جوانان سرمایه‌گذاری کند؟

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون حسن کریم زاده، شهروند

میزبانی جام ملتها

آیدین سیارسریع طنزنویس در صفحه طنز شهرونگ از قول وزیر ورزش نوشته به دنبال میزبانی جام ملت‌های ٢٠٢٣ آسیا هستیم و افزوده: این خیلی خوب است که مسئولان در کنار دنبال‌کردن مردم، مسائل دیگری را هم دنبال می‌کنند و واقعا همین امر باعث افزایش امید به زندگی در میان مردم می‌شود. در کنار این چقدر خوب است که ما میزبانی جام ملت‌های آسیا را برعهده بگیریم. همه فدراسیون‌های دنیا برای اشتغال‌زایی و بهتر نشان‌دادن وجهه کشورشان در مجامع بین‌المللی برای گرفتن میزبانی مسابقات ورزشی تلاش می‌کنند. ما هم از این قاعده مستثنی نیستیم و باید تلاشمان را بکنیم. با این حال عده‌ای از الان ساز مخالف می‌زنند و هی می‌گویند من می‌دونم نمیشه.

به نوشته این طنزنویس: چرا باور ندارید که ما می‌توانیم؟ چرا این‌قدر بد دلید؟ مثلا نخستين چیزی که به ذهنشان می‌رسد، این است که ما نمی‌توانیم زنان را به ورزشگاه راه بدهیم؛ پس میزبانی را به ما نمی‌دهند. چرا نباید بدهند؟ اتفاقا این‌که یک جام ملت‌های آسیا بدون حضور زنان در جایگاه تماشاگران برگزار شود، باعث می‌شود بقیه کشورها هم جرأت کنند و فوتبال‌هایشان را بدون حضور تماشاگر زن برگزار کنند. اصلا این فکر را نکنید که بقیه استقبال نمی‌کنند. اتفاقا من از خود مردان خارجی به کرات شنیده‌ام که می‌گویند ورود زن‌ها به ورزشگاه دست و بال ما را می‌بندد و نمی‌توانیم آن‌طور که باید و شاید اشتباهات داور و بازیکنان را به ایشان گوشزد کنیم.

در انتهای طنز شهرونگ آمده: فرض کنید کادر تیم‌ملی کره‌جنوبی که در کشورشان بالاترین سرعت اینترنت جهان را دارند، می‌آمدند و می‌خواستند با این وضع اینترنت ما کار کنند. اگر ناگهان اینترنت قطع می‌شد، چه اتفاقی می‌افتاد؟ خیلی عالی می‌شد! برای یک لحظه هم که شده موبایل و تبلت و لپ‌تاپ را می‌گذاشتند کنار و دور هم می‌نشستند و از حال هم باخبر می‌شدند و اسم‌فامیل بازی می‌کردند و تخمه می‌شکستند؛ چرا همه چیز را سخت می‌گیرید؟ اتفاقا ورزشگاه‌های ما هم نسبت به استادیوم‌های بقیه کشورهای آسیایی در وضع بهتری هستند. بهترین ورزشگاه‌مان ورزشگاه آزادی است که خب شاید بگویید ٤٥‌سال است از سنش می‌گذرد، اما دقت داشته باشید که هیچ چیز جای تجربه را نمی‌گیرد.