روزنامه‌های تهران، نه از تاک‌نشان ماند، نه از تاک‌نشان

روزنامه‌های امروز صبح تهران در حالی که مملو از مقالاتی است که از فضای سیاسی حاکم بر کشور ابراز نگرانی کرده و خواستار پایان دادن به مخاصمه‌های لفظی دو قوه علیه یکدیگر شده‌اند که رسانه‌های تندرو همچنان به چاپ اتهاماتی علیه دولت ادامه می‌دهند. نزدیک شدن ترکیه به عراق و احتمال خارج شدن نظامیان روسیه از سوریه از جمله مباحثی است که نگرانی‌هایی در تحلیل‌های خارجی روزنامه‌ها ایجاد کرده و در عین حال استعفای مربی تیم ملی فوتبال کشور و غیبت دوماهه مسئول اجرای برجام نیز بر گرمای آن افزوده است.

حق نشر عکس Aftab Yazd
Image caption تیتر و عکس صفحه اول آفتاب یزد

پشت یک غیبت

آفتاب یزد در گزارش اصلی خود نوشته‌: دست راست ظریف در مذاکرات هسته‌ای که پابه‌پای وزیرخارجه و همراه با تیم مذاکره کننده در همه این سه سال و در بند بند مفاد برجام نقش داشت، نقشی غیر قابل انکار، مدتی است که دیگر در صحنه نیست.

امید کاجیان در وصف عراقچی معاون وزارت خارجه نوشته‌: او شخصیتی است آشنا. به دیپلوماسی مثل ظریف . کسی نمی‌تواند او را نادیده انگارد. برای همین هم وقتی نباشد انگار یک چیزی کم است. انگار یک جای کار می‌لنگد . انگار یک اتفاقی افتاده، اتفاقی مشــکوک، اتفاقی بد یا شاید هم اتفاقی معنادار. اما مثل ســابق با گزارشگران صحبت نمی‌کند، مثل ســابق جلوی دوربین تلویزیون و یا رســانه‌های تصویری حاضر نمی‌شود ، مثل سابق تصاویر و حرف‌هایش در روزنامه‌ها به چاپ نمی‌رسد .

به نوشته آفتاب یزد : نفر دوم تیم مذاکره گر ایران با کشورهای پنج به اضافه یک اگر هم از سیاست و وزارت خارجه دور هم نشده باشد از برجام و توافق دور شده آخرین اظهارنظر رسمی او درباره برجام، به بیست و چهارم آبــان ماه برمی‌گردد. او در آن برهه درباره انتخاب ترامپ و تاثیرش بر توافق هسته‌ای گفته بود ترامپ نمی‌تواند بلایی برسر برجام بیاورد . از ۲۴ آبان دو ماه می‌گذرد. اما در این مدت او از برجام چیزی نگفت ، پس از تمدید تحریم‌های ایســا ، بی‌ سرو صدا در کمیته نظارت براجرای برجام حضور پیدا کرد و یک بارهم در آن جلسه کمیسیون امنیت ملی مجلس شرکت داشت. همان جلسه‌ای که محرمانه‌های ظریف به طور تحریف شده از سوی کریمی قدوسی به دست رسانه‌ها رسید!

چه خبرست؟

جلال خوش چهره در سرمقاله ابتکار نوشته: مشکل بزرگ خبرسازی در کشور ما که شوربختانه بازتاب جهانی پیدا می‌کند این است که معمولا نه فرم و نه محتوای قابل قبول دارد. این وضع هم نه به درجه نظام سیاسی از حیث اعتبار و مشارکت داخلی کمک می‌کند و نه چشم انداز امیدبخشی از کشور را نزد افکارعمومی خارجی ارائه می‌دهد. به قول یکی از صاحب‌نظران، گویی عمدی در کار است که نمای کشور درقالب "شیشه شکسته" بروز کند تا هم مردم داخل و هم بیرون، تصویری مغشوش و گرفتار در هزارتوی مشکلات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را از ایران شاهد باشند.

نویسنده به عنوان نمونه از نبود فرهنگ سیاسی در کشور نوشته: در بزنگاهی مانند مذاکرات هسته‌ای و یا بسیاری از اتفاقات منطقه‌ای توانسته است استعداد خود را در تغییر شرایط در خدمت به منافع ملی به درستی نشان دهد. این خلاء فرهنگی که بیشتر به نخبگان سیاسی مربوط است، کار را به آنجا کشانده که امروز موضوع "اعتماد" به عنوان جانمایه وفاق سیاسی _ اجتماعی، دستخوش بحران شده است. اخبار رسانه‌ها مملو از اتهام‌زنی‌های متقابل نخبگان سیاسی است.

به نظر سرمقاله ابتکار: این اتهام‌ها که معمولا سرنوشت روشنی هم پیدا نمی‌کند، تنها و تنها به بحران اعتماد در جامعه و چروکیده کردن چهره کشور در بیرون از مرزها می‌انجامد. پیامد چنین وضعی روشن است؛ تقویت ناامیدی در کشور، فرار سرمایه‌ها و آسیب پذیر کردن اعتبار ایران در جامعه جهانی.

شهیدی مودب در مقدمه سرمقاله روزنامه اطلاعات به شرایط منطقه اشاره کرده و پرسیده آیا هیچ دشمن خارجی سلاح‌هایش را به طرف ما نشانه نگرفته است که این گونه برای رادیوها و تلویزیون‌ها و مطبوعات و شبکه‌های‌اجتماعی خارجی خوراک تبلیغاتی طبخ می‌شود؟

نویسنده مقاله با اشاره به نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری نوشته نیروهای سیاسی به فکر ربودن صندلی ریاست جمهوری‌اند، اما این بازی سیاسی قاعده خود را دارد و اگر خارج از مقررات و اصول اخلاقی این بازی اختلاف آفرین را ادامه یابد، نه از تاک نشان می‌ماند نه از تاک نشان. اختلاف احزاب و گروها که نوعاً به فکر منافع حزبی خودند شاید امری رایج باشد، لیکن اختلاف سران قوا که یک وظیفه را در چند سنگر ایفا می‌کنند ،نباید بر ملا شود.

این دیپلمات پیشین تاکید کرده: همه علاقمندان به انقلاب و امام از وضعی که در هفته‌های اخیر پدیدار شده است دل نگرانند. سخن بر سر این نیست که در این ماجرا چه کسی حق می‌گوید و چه فردی یا جناحی نا حق، ‌بلکه سخن این است که داریم با این اتهام زدن‌ها و کی کی بود من نبودم‌ها ‌مردم را مأیوس و مهم‌تر از همه اینکه پشت جبهه انقلاب را خالی می‌کنیم. وقتی احترام قوا را که ملجا مردمند رعایت نمی‌کنیم ،از دیگران چه انتظاری داریم؟

اتهامات سنگین مخالفان

همدلی در گزارشی از اتهامات سنگینی خبر داده که مخالفان دولت در فرصت‌های مختلف بیان می‌دارند مثل سخنی که یک عضو کمیسیون امنیت ملی گفته که گویا پارازیت‌هایی در خرداد ۸۸ در سیگنال‌های صداوسیما فرستادند و رئیس فعلی صداوسیما به‌اتفاق چند نفر در بالگرد بر فراز تهران به دنبال پیدا کردن مرکز پارازیت بر روی شبکه‌های صداوسیما بود که آن را پیدا کرده و مختل کردند.

به نوشته همدلی همین فرد بعد از سخن گفتن از تجهیزات که دولت انگلیس با محوریت مهدی هاشمی در اختیار شبکه فتنه قرار داده و افزوده: ظاهرا بنا دارند فضای انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ را به سمت دوقطبی کردن پیش ببرند و برای تکرار حوادث ضد امنیتی ۸۸ برای انتخابات آینده نیز هیزم جمع می‌کنند؛ این‌گونه تجهیزات وارد کردند و بنای تکرار آن روز‌ها را دارند.

این روزنامه میانه رو اظهار نظر کرده که: این اتهامات آن قدر سنگین است که به نظر می‌رسد انگیزه‌ای بزرگ پشت آن باشد که شخصی را وادار کند تا این چنین بی‌محابا درباره رئیس جمهور قانونی کشور سخن بگوید و در این میان بی‌هراس از قانون به برخی افراد دیگر نیز تهمت‌هایی بزند. به نظر می‌رسد که این گروه در آستانه انتخابات، استراتژی خاصی را برگزیده‌اند. اول اینکه به تبعیت از چهره مشهور رسانه‌ای جهان «یوزف گوبلز» وزیر تبلیغات آلمان نازی در زمان صدارت آدولف هیتلر «دروغ بزرگ» را در دستور کار قرار داده‌اند.‌‌

نقشه خطرناک دولت

اما در همین زمان نماینده ولی فقیه در کیهان بار دیگر موضوعی را که چند بار در تیتر اول و یادداشت روز این روزنامه آمده تکرار کرده که یک جریان مرموز اصرار دارد که پیمان‌ها، قراردادها و تقریبا همه روابط خارجی و یا مسائل اقتصادی سرنوشت‌ساز را محرمانه معرفی کرده و از نگاه صاحب‌نظران دور بدارد. توافق هسته‌ای، قراردادهای نفتی، چند و چون حقوق‌های نجومی، مفاسد کلان اقتصادی و ... از جمله این موارد است و به عنوان مثال می‌توان گفت وقتی قراردادهای نفتی IPC با انتقاد علمی کارشناسان روبرو شد، آنان را به روال همیشگی مورد حمله قرار دادند ولی مدتی بعد، وزارت نفت اعلام کرد که نزدیک به ۱۵۰ ایراد در IPC یافته و در پی رفع آن است!

حسین شریعتمداری به عنوان موضوعی که محل نگرانی جدی است پرسیده این امور برای ایجاد بن‌بست در مسیر حرکت نظام و مشکل‌آفرینی برای مردم نتیجه دیگری داشته باشد؟ اگر پاسخ این دو پرسش منفی است - که هست - به طور منطقی و طبیعی باید برای این احتمال جایی باز کرد که مبادا خدای نخواسته کسانی در پوشش یک جریان خزنده و با نفوذ در برخی از مراکز تصمیم‌ساز و سیاست‌پرداز نظام در پی ‌آنند که مردم را زیر بار انبوه مشکلات به ستوه آورند (غرق مصنوعی). اما چرا؟!

به نظر کیهان پاسخ این است «سازش با آمریکا» یعنی مشکلات فعلی کشور همه توسط دولت به تعمد به وجود آمده برای تن دادن به ذلت بردگی برای آمریکا، دقیقا آنگونه که در دوران طاغوت تجربه شده بود و امروزه تمامی کشورهای همراه با آمریکا در باتلاق آن دست و پا می‌زنند.

خشونت و جامعه ما

الهه کولایی در مقاله‌ای در شرق با اشاره به آرمان دیرین بشر به رسیدن به نوعی جامعه صلح محور با این همه بعد از گذشت یک قرن از تلاش‌هایی که در جهان برای مقابله با خشونت صورت داد، هنوز شاهد آن هستیم که سطح انتظارات بسیاری از ما در داشتن جامعه‌ای امن و صلح‌مدار و عاری از خشونت برآورده نشده است.

سخنگوی پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به وضعیت جهان به درک از شرایط داخلی کشور رسیده و نوشته شنیدن اخبار تلخی درباره وضعیت اداره کلان‌شهرها و نوع برخورد با شهروندان، شنیدن درددل خانواده‌هایی که قربانی خشونت‌های خانگی بی‌صدا هستند، وضعیت نگران‌کننده‌ای که رسانه‌ها به‌عنوان یکی از نمادهای جامعه‌ای آزاد و متمدن در کشور دارند و... همه‌وهمه گواه این واقعیت است که خشونت همچنان در جامعه حضوری انکارنشدنی دارد.

نویسنده مقاله شرق در عین حال امیدواری داده که جهان در شرایطی که با رشد تکنولوژی‌های ارتباطی، نابرابری‌ها، بی‌عدالتی‌ها و محرومیت‌ها به اشکال مختلف خود را به نمایش می‌گذارد به جایی رسیده که باوردارد جهانی‌شدن، به خودی‌خود انسان معاصر را در معرض آسیب‌ها، تهدیدات و حتی خشونت‌های تازه‌ای قرار داده و برای مقابله با آن باید به سمت راهکارهایی تازه رفت و تلاش گروه‌های مختلف برای دسترسی بیشتر به عدالت اجتماعی و حقوق انسانی را به شکل‌های نوین دریافت و از آنها برای بهبود شرایط جامعه بهره برد.

حق نشر عکس Sharq
Image caption کارتون محمدرضا ثقفی، شرق

مهم‌ترین خبر دنیا

پویان فراستی در صفحات طنز بی قانون شرح داده که بدو رفته خانه و خبری ناگهانی و مهم را به پدرش بدهد. که بابام گفت: بالاخره کواکبیان و لاریجانی آشتی کردند؟ دیگه کواکبیان داد نمی‌زنه؟ یکم مِن مِن کردم و گفتم: نه قضیه خیلی بزرگ‌تر از این حرف‌هاست! وضعیت از این رو به آن رو شده! دیگه خیال دولت هم راحته. خودش را در مبل جابه‌جا کرد و گفت: نکنه وزیر بهداشت با وزیر کار آشتی کرده؟نگاهی از سر ناامیدی به او کردم و گفتم: نه! بزرگ‌تره! اقتصاد نجات پیدا کرده!

به نوشته این طنزنویس: همین‌طور که من را نگاه می‌کرد گفت: وزیر نفت با وزیر صنعت معدن دوست شدند؟ داشتم با خودم فکر می‌کردم که چرا انقدر دعوا تو دولت زیاده، گفتم: نه بی‌خیالِ دولت بابا جان! این قضیه باعث آشتی مردم باهم شده!

گفت: ای جونت بالا بیاد! کی‌روش و برانکو آشتی کردند؟

طنزنویس بی‌قانون در پایان نوشته:دیگه واقعا خسته شده بودم. با خودم فکر کردم که چرا تو این مملکت آنقدر دعواست؟ بالاخره باید خبر را بهش می‌دادم برای همین چشمانم را بستم و گفتم: بابا جان آروم باش، خونسردیت رو هم حفظ کن. قضیه خیلی بزرگه! سحر قریشی یک عکس توی اینستاگرام گذاشته و گفته که با بهنوش بختیاری صلح کرده! دیگه نگران جنگ ارتش بهنوشیا و قریشی‌ها نباش.

شلاق برای اشتباه خبرنگار

آساره کیانی در مقاله‌ای در همدلی به حادثه‌ای اشاره کرده که در شبکه‌های اجتماعی به وسعت منعکس شده و آن شلاق زدن به یک خبرنگار در نجف آباد اصفهان است که به نوشته این مقاله در یک گزارش خبری او در یک شهرستان کوچک دچار اشتباه می‌شود! بعد عذرخواهی می‌کند و جوابیه و این‌ها را در توی رسانه چاپ می‌‌کند؛ اما توضیح فایده‌ای ندارد و حکم چهل ضربه‌شلاق صادر می‌شود. عددی که گفتند انتشارش «نشر اکاذیب» بوده، چه بود؛ « تعداد موتورهای توقیف‌شده هنرجویان یک هنرستان در نجف‌آباد اصفهان، توسط نیروی انتظامی به جای این‌که ۸ دستگاه نوشته شود، ۳۵ تا ذکر شد»؛ همین.

به نوشته این مقاله: جامعه‌ای که ما در آن زندگی می‌کنیم پر از آمار متفاوت از یک موضوع خاص است؛ در مواردی هم اصلا آماری پیدا نمی‌کنید که بخواهید ذکرش کنید؛ باید برای پیداکردن آمار فقرا و کارتن‌خواب‌هایتان؛ آمار بزه، آمار فحشاء، آمار خودکشی، اصلا آمار همه چیز، هفت‌خوان رستم را طی طریق کنید و همیشه چیزی تحت عنوان « آمار غیررسمی» سایه‌اش بر تمام اعداد و ارقام، سنگینی می‌کند؛ در بعضی موارد هم خیال همه را راحت می‌کنند که در فلان مورد اصلا آمار ندهید؛ اصلا درباره‌اش صحبت نکنید؛ نه این‌که تابو باشد؛ «سیاه‌نمایی» است.

همدلی به این نتیجه رسیده که: به نظر می‌رسد نجف‌آباد اصفهان به یک ایالت جدا در ایران تبدیل شده و در ارائه آمار باید دقت کرد؛ که اگر این اتفاق نیافتد؛ شلاق است که انتظار تو را خواهد کشید. اما اگر خود مسئولان نیروی انتظامی این‌طور خطا کرده بودند برای خودشان هم ضربه شلاق می‌نوشتند و می‌گفتند بیایید ما را شلاق بزنید!

حق نشر عکس Farhikhtegan
Image caption تیتر و طرح فیروزه مظفری، فرهیختگان

امضا برای مرگ

الهام کاظمی در گزارش اصلی فرهیختگان نوشته: شب تولدش بود؛ تولد ورود به ۳۴ سالگی. همسر، مادر، مادرزن و پدرزن و چند نفر دیگر از اقوام در خانه‌شان در طرشت تهران جمع شده بودند. همراه با شوهر دخترعمه‌اش به بالکن رفت. هر دو در حال صحبت با هم، به حفاظ سنگی بالکن تکیه داده بودند که ناگهان پایه سنگی حفاظ از جا درآمد و هر دو به پایین سقوط کردند؛ از طبقه پنجم. پسر ۳۳ ساله در راه انتقال به بیمارستان جان باخت و فامیل ۳۵ ساله‌اش در دم، از دنیا رفت. مقابل چشمان مادر و همسر و اقوام جان‌ باختند. این حادثه در حالی اتفاق افتاده است که برخی از سایت‌ها این خبر را با عنوان اشتباه «پایان مرگبار پارتی شبانه» منتشر کرده‌اند.

یکی از اقوام این دو جوان در گفت‌وگو با فرهیختگان گفته: «پسر دایی و شوهر دختر خاله‌ام در میهمانی خانوادگی و در حالت کاملا عادی بودند. آنها تنها به حفاظ بالکن تکیه داده بودند که ناگهان ستون بالکن و حفاظ جدا شد و به پایین سقوط کردند.» به گفته او، این ساختمان چهار سال ساخت است و این امر می‌تواند اما و اگرها و ابهام‌های زیادی درباره نظارت بر ساخت این عمارت و امضاهای پای نامه پایان‌کار این ساختمان ایجاد کند. خانواده این دو مرد جانباخته که هنوز در شوک هستند، اعلام کردند این موضوع را پیگیری و از مسببان آن شکایت می‌کنند.

به نوشته این گزارشگر: کارشناسان دلیل این حوادث را نبود اعمال نظارت در عملیات ساخت، گواهی تاییدات کیفی طرح و اجرای ساختمانی می‌‌دانند؛ نظارتی که گاه از سوی افراد فاقد صلاحیت انجام می‌شود.مرگ دو مرد جوان در طرشت، بار دیگر یادآور کاستی‌ها در نظارت سازمان‌های متولی ساخت‌و‌ساز بر روند ساخت‌و ساز‌هاست. نبودن مهندس مجری متخصص در زمان اجرای برخی پروژه‌‌های ساخت‌و‌ساز، کم‌کاری معدودی از مهندسان ناظر و پدیده امضا‌فروشی از جمله مواردی است که کاهش کیفیت ساختمان‌ها را به دنبال دارد. تن فروش یا کارتون خواب

شیرزاد عبداللهی در مقاله‌ای در همدلی نوشته: خودزنی این روزها سکه رایج و مُد روز است. از خودزنی برخی دانش‌آموزان با تیغ و خط خطی کردن فاصله آرنج تا مچ که یک پدیده جهانی است، تا نوشته یک خانم محترم با عکس پروفایل بسیار موجه در یک گروه تلگرام معلمی در انتقاد از گرفتن پول بابت ثبت‌نام دانش‌آموزان در مدارس دولتی. تحلیل ماجرای خودزنی دخترکان را از زبان روانشناسان بشنوید، اما نوشته خانم معلم یا مدیر،حکایت دردناک مادری بود که نتوانست پول ثبت‌نام دو فرزند یتیمش در مدرسه دولتی را پرداخت کند و هفت سال است در فضای اینترنتی می‌چرخد.

به نوشته این آموزگار: این که در تهران ۲۰۰ هزار زن تن‌فروش در خیابان‌ها هستند، اولا سندیت ندارد. ثانیا اگر چنین باشد ما به عنوان شهروند به جای جار زدن باید خجالت بکشیم. این زن‌ها را که دولت و حکومت از چین و هند وارد نکرده‌اند. این‌ها فامیل، همشهری ، دوست و همسایه‌اند. طرف این‌ها هم مردان خیابانی شهر ما هستند و از این بابت شرمندگی ما چند برابر می‌شود. از این گذشته مگر هر زنی که فقیر بود و یا بچه یتیم داشت خیابانی می‌شود؟

مقاله همدلی در نهایت پرسیده: جایگاه فرهنگ و اعتقادات و وابستگی‌های افراد در این تحلیل کجا است؟ جایگاه همبستگی‌های خانوادگی کجاست؟ اصلا این آمارهای ۲۰۰ هزار زن خیابانی و هفت میلیون کودک بازمانده از تحصیل و چند میلیون کودک خیابانی از کجا آمده است؟ مستند به کدام پیمایش و تحقیق علمی است؟ البته فقر یکی از عوامل گرایش به فحشا است، اما هر فقیری فاحشه نمی‌شود.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون کیوان زرگری، شهرونگ

درمان درد خطرناک

آیدین سیارسریع در صفحه طنز بی‌قانون با اشاره به خبری که حسام نواب صفوی هنرپیشه و وکیل دعاوی مدعی آن شده به نوبه خودم و به نمایندگی از ملت ایران موفقیت بزرگ را به او که عمر و زندگی هنری خودشان را صرف بومی‌سازی نمادها و شخصیت‌های فاسد غرب کرده‌اند تبریک گفته و توضیح داده که به گفته خودشان با اتحادی که بین وکلا در اکثر کشورها ایجاد کردند توانستند در محاکم بین‌المللی شبکه فارسی ۱ را محکوم کنند.

امری که به نظر طنزنویس: نشان می‌دهد این شبکه موذی با بیست الی سی نفر نیروی کارِ چموش و تنها سه چهار برنامه تولیدی توانسته بود (طبق آمار رسمی مرکز لرزه‌نگاری) بنیان خانواده را نه تنها در ایران بلکه در سایر نقاط جهان هم دچار لرزش کند. اما ملت ایران می‌پرسند ایشان که دارای قدرت انهدام شبکه‌های ماهواره‌ای است، چرا اقدام به تعطیلی شبکه‌هایی چون بی‌بی‌سی فارسی، صدای آمریکا و من‌وتو نمی‌کند؟ مگر نه این که شبکه‌های مذکور برای ملت ایران و افکار عمومی ضرر و زیان بیشتری دارند؟

طنزنویس بی‌قانون افزوده: بنده به عنوان نماینده ملت ایران به ملت ایران عرض می‌کنم ساده نباشید! ملت ایران پای برنامه‌های شبکه‌های سیاسی آن ور آبی نمی‌نشینند و اگر هم بنشینند حرف‌هایشان را باور نمی‌کنند ولی شبکه‌ای مثل فارسی‌وان با غیرسیاسی نشان دادن خود و نمایش سریال‌های خاص به صورت زیرپوستی، سرپایی و بدون درد، بنیان خانواده را به در و دیوار خانه می‌پاشد، بدون این که آدم خودش متوجه شود.