روزنامه های تهران؛ چه سالی رفت و چه سالی می‌آید

  • 18 مارس 2017 - 28 اسفند 1395
حق نشر عکس شرق
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

روزنامه های امروز صبح، شنبه ۲۸ اسفند در آخرین شماره سال ۹۵ به رویدادهای سال گذشته پرداخته، روی کارآمدن دونالد ترامپ را در آمریکا و درگذشت هاشمی رفسنجانی را در ایران از مهم ترین خبرها دیده و پیش بینی کردهاند که با توجه به نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری و شورا، حملات شدید تندروها به دولت روحانی ادامه یابد.

سال کامیابی و گشایش

رضا صالحی امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: اندک اندک صدای بهار به گوش می‌رسد. سال ۹۵ با همه اتفاقات تلخ و شیرینش به نقطه پایانی رسیده است. سالی که با رویدادها و حوادث گوناگونی همراه بود. فقدان عزیزان و هموطنان‌مان در حوادثی همچون قطار مسافری تبریز- مشهد و آتش‌سوزی پلاسکو تا رحلت یار دیرین انقلاب، امام و رهبری، آیت‌الله ‌هاشمی رفسنجانی، از پر کشیدن تعدادی از اصحاب فرهنگ و هنر تا شهادت جوانان شجاع مدافع حرم که جان خود را در برابر گلوله دشمنان سپر کردند، هر یک داغی بر دل نشاندند و دریغ و افسوس بر جای گذاشتند و یاد و نام خود را در خاطره تاریخی ملت جاودانه کردند.

به نظر نویسنده : در سوی دیگر سال ۹۵ توأم با کامیابی‌ها و توفیقات بزرگی برای ملت فهیم ایران هم بود. گشایش‌های حاصل از توافق برجام آهسته آهسته خود را در طول امسال نمایان ساخت و امید می‌رود که استمرار این روند به جهشی در عرصه‌های مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور منجر شود. ایران اسلامی امروز در جهان پرآشوب و پر مخاطره، نقطه‌ای امن و امیدبخش است .

در ادامه سرمقاله روزنامه دولت آمده: نوروز در جامعه بخشی از فرهنگ زندگی، شادی و دوستی در جهان پیرامون ماست و می‌تواند دل‌ها و اندیشه‌ها را به هم نزدیک‌تر کند و موجب همدلی و همگرایی بیشتر شود. از خداوند بزرگ که دگرگون‌کننده حال و احوال است، خالصانه بخواهیم که حال ما را به نیکوترین وجه بیامیزد و نور امید را در دل‌های همه ما فروزان کند.

کیهان در یادداشت روز خود سال ۹۵ را سال اوج تقابل دو فرهنگ و روحیه خوانده یکی همان روحیه اشرافی که حقوق و پاداش‌ نجومی را حق مسلم خود می‌داند، حتی اگر مثلاً در مدیریت بانک تجارت و ملت و صادرات و رفاه کارگران و... چند هزار میلیارد تومان خسارت را متوجه بیت‌المال یا مردم سهامدار کرده باشد؛ و دیگری همان پرچم شرافت و ایثاری که از چهار راه اسلامبول تا حلب در اهتزاز است و ده‌ها میلیون دلباخته را شوریده و شیدای خود کرده است.

این روزنامه تندرو در توضیح بیشتر مخالفت با دولت و حمایت از شهردار و سپاه پاسداران نوشته: ققنوس‌های آتش‌نشان که در ماجرای تلخ پلاسکو جان‌فشانی کردند و به دل‌آتش زدند، از همان سرچشمه معرفتی سیراب شده بودند که شهدای رشید مدافع حرم در سوریه و عراق. گفت‌وگویی کوتاه میان دو آتش‌نشان، در فوران آتش ‌و آوار ساختمان در گرفت که از نهایت شرافت و امانتداری حکایت می‌کرد. اولی گفت «علی نرو! گیر می‌افتی» اما دومی یک پاسخ بیشتر نداشت قبل از زدن به دل آتش: «نه! مال مردم است.»

به نوشته محمد ایمانی در این مقاله آری سال ۹۵ در کش‌وقوس میان دو منطق اشرافی- ایثارگر سپری شد. هر جا به منش تن‌آسانی و سهل‌اندیشی و عافیت‌طلبی و اشرافیت خو کردیم، خسارت دیدیم و هر جا با منطق ایثار و مجاهدت و ضرورت به جان خریدن سختی‌ها و هموار کردن مسیر به میدان آمدیم، پیروزی‌های بزرگ رقم خورد؛ چنان که با شکست جبهه آمریکایی در حلب، رسانه‌های غربی نوشتند کمر آمریکا و اسرائیل در حلب شکست. یا (قبیل امریکن اینترست) نوشتند «ایران در سال ۱۹۱۶ میلادی تبدیل به هفتمین قدرت بزرگ دنیا شد».

سال آمدن ترامپ رفتن هاشمی

محمدعلی وکیلی در سرمقاله ابتکار نوشته: سال نود و پنج نیز به پایان رسید. سالی پر از فراز و نشیب و پر از خوشی و ناخوشی. ظهور ترامپ رئیس جمهور آمریکا از حوادث مهم این سال بود. در واقع خاص ترین رئیس جمهور آمریکا در این سال به قدرت رسید. این در حالی بود که ایران در دوران جمهوری اسلامی برای اولین بار در یک موضع خاص، با آمریکا و پنج کشور دیگر توافق نامه امضا کرده بود.عمر این عهد نامه، به بیش از یک سال نرسیده بود که رئیس جمهوری تندرو، ضد ایرانی و پیش بینی ناپذیر در آمریکا برسر کار آمد. به همین سبب ظهور ترامپ برای ایران نیز مساله بود.

به نوشته ابتکار: در این سال اتفاق های سیاسی مهم دیگری نیز افتاد. آیت الله هاشمی ، گنجینه اسرار نظام ساز رحل کوک کرد. او به یقین بعد از امام و رهبری، مهمترین شخصیت جمهوری اسلامی بود. رحلت ناگهانی ایشان، مایه بهت و تاسف همگان شد. تشییع پرشکوه او نیز یکی از بزرگترین تجمعات در ایران بود. با رفتن ایشان، همه بزرگان و دلسوزان کشور، انگشت حسرت گزیدند و در واقع رفتن ایشان همه ایران را عزادار کرد. هر چند که این رفتن، حزن آلود بود اما دامنه همدلی در غم هاشمی، چراغ امید دیگری را نیز برافروخت. امید به این که می توان همان وحدتی که زیر تابوت هاشمی به نمایش گذاشته شد در جامعه و در سایر مسائل ملی نیز رخ دهد.

سرمقاله ابتکار به این جا رسیده که: هنوز ملت پیراهن مشکی هاشمی را از تن نکنده بودند که غم دیگری به دلشان نشست. ساختمان پلاسکوی تهران بر سر مجاهدان آتش نشان آوار شد و پریشانی بر سر پریشانی دیگری افتاد! غم آتش نشانانِ ملی دوباره همه ما را عزادار کرد. این حادثه هر چند چشم و دلِ همه ایرانیان را سوزاند اما باز هم بارقه ای بود از امید به همدلی!

البته پلاسکو نشان داد که ما در بسیاری از مسائل در مرز بحران هستیم فقط هنوز فرو نریخته ایم.

کوه یخ مشکلات اقتصادی

روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله خود نوشته: سالی که در شرف پایان است رشد اقتصادی خوبی را رقم زده است. عمده شاخص‌های کلان اقتصاد کشور در مسیر درستی قرار گرفته‌اند و این همه به‌دست نیامده است مگر با تلاش کارگزاران دولت در اصلاح روندهای مخربی که در سال‌های اخیر کشور را به مرزهای خطرناک اقتصادی پیش برده بود. اما همچنان به‌راحتی می‌توان صدای مشکلات اقتصادی مردم و فعالان اقتصادی را شنید. به این معنی که کوه مشکلات همچنان در برابر تدبیر امروزی کارگزاران مقاومتذمی‌کند.

به نوشته این روزنامه اقتصادی می‌توان این سرسختی کوه مشکلات را به پیچیدگی و سختی معضلات اقتصادی نسبت داد؛ ولی می‌توان بخشی از آن را نیز به ناکارآمدی تدابیر اتخاذ شده منتسب کرد.دولت با تمام همت تلاش کرده است تورم را مهار و تا اعداد تک‌رقمی پایین آورد، ولی در کنار این توجه بسیار کمی را به شناسایی و ارزیابی کیفیت ترازنامه بانک‌ها که همواره از محل تورم‌های بالا سود می‌کردند، کرده است. امروز بدون تعارف، مهم‌ترین چالش اقتصاد کشور ساماندهی ترازنامه بانک‌ها است. این کار را نه در جلسات بی‌شمار بلکه در میدان تدبیر کارشناسی و بدون ملاحظات سیاسی و صنفی باید به سرعت به نتیجه رساند.

سرمقاله دنیای اقتصاد در نهایت به این جا رسیده که: اقتصاد کشور همچنان از معضل دولتی بودن در رنج است. دولت، به‌عنوان مجموعه کارگزاران خود و نه شخص رئیس دولت یا وزیران، به دلایل ساختاری، اعتقادی به بخش خصوصی ندارد. این را می‌توان در رفتار مجموعه دولت با مردم و فعالان اقتصادی دید، چنان‌که اولین پاسخ به هر درخواستی منفی و سپس کوهی از آیین‌نامه‌ها و مقررات است که بر سر فعال اقتصادی آوار می‌شود تا اگر جان به سلامت ببرد، در مراحل بعد با انواع سختگیری‌ها، سرمایه‌گذار را به ورطه نابودی بکشاند یا او را به یک فراری از قانون هدایت کند!

تغییرات دلچسب

پیمان مقدم در نوشته‌ای در وقایع اتفاقیه نوشته: با توجه به درپیش‌بودن انتخابات ریاست‌جمهوری و شورای شهر، همه تلاش می‌کنند تا ضمن تشویق هر چه بیشتر مردم به حضور پای صندوق‌های رأی، منویات خودشان را به پیشگاه ملت عرضه کنند و نظر اکثریت را به سمت خود برگردانند. نزدیک انتخابات که می‌شود، همه مهربان، رئوف و مردمدار هستند. همه تلاش می‌کنند چهره مثبت و موجهی از خودشان نشان بدهند و در قلوب مردم نفوذ کنند.

از میان تغییرات احتمالی نویسنده به طنز چند غیرممکن را برگزیده است: پیش‌بینی‌ها و شنیده‌ها حاکی از این است که رویکرد صداوسیما پس از ایام تعطیلات عوض خواهد شد. در راستای عمل به مُر قانون، رسانه ملی در سال جدید و تا پیش از انتخابات از هرگونه جانبداری و تبلیغات به نفع یک جریان سیاسی و همچنین تخریب دولت اجتناب می‌کند. یک منبع آگاه خبر داده که در آستانه سال جدید، شهرداری تهران با صدور بیانیه‌ای از همه شهروندان به سبب قصور در حادثه پلاسکو و بروز برخی تخلفات در واگذاری املاک نجومی پوزش خواهد خواست.

از جمله تغییرات دیگر این نوشته روزنامه کیهان است که در سال جدید، احمدی‌نژاد و اصحابش را به چالش خواهد کشید.شورای مشورتی اصلاح‌طلبان در آخرین جلسه خود درباره تهیه لیست نهایی این جریان برای انتخابات شوراهای شهر و روستا، تخصص، کارشناسی و حسن شهرت نیروهای نزدیک را مبنا قرار می دهند و در پایتخت از چهره‌های ورزشی استفاده نخواهد کرد. چنان که برنامه «هفت»هم در سال جدید با راهبردی متفاوت تهیه و پخش خواهد شد.

به نوشته وقایع اتفاقیه: باشگاه پرسپولیس قرار است در سال جدید با هافبک پرحاشیه خود، رامین رضاییان قطع همکاری کند. محمود احمدی‌نژاد قصد دارد در یک کنفرانس خبری، تمام زوایای این پرونده و پشت پرده‌ها را افشا کند.

حق نشر عکس اعتماد
Image caption کارتون جواد تکجو، اعتماد

"پیروزی دولت قطعی است"

صادق زیباکلام در سرمقاله آرمان نوشته: در دوهفته تعطیلات نوروزی اصولگرایان مقدمات آتش سنگین بر روی آقای روحانی را تدارک خواهند دید. البته هجمه‌های سنگین اصولگرایان از آغاز سال جدید بر دولت آقای روحانی کاملا قابل درک است. برای آنها مهم نیست که چه کسی نهایتا نامزدشان خواهد شد. فرقی هم ندارد که مهندس ضرغامی، حجت‌الاسلام رئیسی، آقای قالیباف، آقای سعید جلیلی یا فرد دیگری کاندیدای نهایی اصولگریان شود. اصولگرایان این واقعیت تلخ را دریافته‌اند که هیچ بخت و اقبالی درصندوق‌های رای ندارند.

به نوشته این استاد دانشگاه فرضا اگر سعیدجلیلی نامزد مخالفان دولت شود نهایتا می‌تواند همان چهارمیلیون رای۹۲ را بیاورد. بنابراین آنچه برای اصولگریان می‌تواند«پیروزی»درانتخابات محسوب شود آن است که تلاش‌کنند که رای روحانی ریزش‌کند. به عبارت دیگر رای روحانی نه تنها به ۱۹ میلیون سال ۹۲ نرسد، بلکه به کمتر از آن میزان یعنی حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون شود. کاهش رای روحانی برای اصولگریان پیروزی محسوب می‌شود، زیرا آنها می‌توانند به ایشان اعلام کنند اگر ما اصولگرایان محبوبیت نداریم، اما شما نیز فاقد محبوبیت هستید.

سرمقاله آرمان در نهایت به این جا رسیده که: طرفداران اصلاحات باید تلاش‌کنند و مردم را تشویق و ترغیب کنند که پای صندوق‌های رای بیایند و در این مسیر، اصلاح طلبان به مردم اعلام کنند که درست است که آقای روحانی نتوانسته برای بیکاری و رکود گام‌های بلند وملموسی بردارد، اما از نظر مهار تورم، کاهش تناوبات ارزی، افزایش رشد اقتصادی آن هم در اندازه‌ای که شاید کارشناسان نیز باور نداشتند در سال۹۵ به این میزان رشد اقتصادی برسیم، موفق عمل کرده است.

نادر کریمی‌جونی در سرمقاله جهان صنعت نوشته: آمار غیررسمی حاکی از وجود هزار هزار میلیارد تومان پول سرگردان نزد ایرانیان است این به آن معنی است که هر یک از شهروندان ایرانی حدود ۱۵ میلیون تومان وجه نقد در اختیار دارد که یا در سیستم بانکی متوقف شده یا در بازار مالی در چرخش است. اگر چنین باشد آنگاه پرسش آن است که چرا ایرانیان از جاری شدن سرمایه‌ها و ثروت خود در اقتصاد کشور احتراز می‌کنند.

به نظر این اقتصاددان:همان‌گونه که برخی ناظران مسایل اقتصادی تاکید می‌کنند هنوز اعتماد لازم میان سرمایه‌داران ایرانی و دولت‌ها به آن اندازه نرسیده که شهروندان پول‌های خود را در رگ‌های اقتصاد کشور جاری کنند، این امر به ویژه بر اثر رفتار دولتمردان و بازیگران عرصه سیاسی ایران رخ داده است. تا چند سال پیش و هنگامی که اصولگرایان بر مستند قدرت تکیه زده بودند، نه فقط انقلاب اسلامی برای ایجاد توسعه اقتصادی و رفاه اجتماعی به وقوع نپیوسته بود بلکه مردم ایران نیز رسیدن به آرمان‌ها و قرار گرفتن در خط مقدم استکبار‌ستیزی را بر بهبود وضعیت معیشت خود ترجیح می‌دادند.

نویسنده یادآور شده که لایحه بودجه ۹۶ بارها موادی از قوانین دائمی کشور با وجود اعتراض برخی نمایندگان و حتی هیات رییسه مجلس و اخطارهای مکرر قانون اساسی تغییر کرد ونتیجه گرفته: در چنین شرایطی قابل انتظار است که ایرانیان همچنان از اعتماد و نزدیکی به سیستم اقتصادی کشور پرهیز کنند و درباره آگاهی از توان اقتصاد‌ی‌شان سوءظن داشته باشند. به همین دلیل است که غول‌ پول‌های سرگردان همچنان گلوی اقتصاد ایران را می‌فشارد. آیا در سال۹۶، حکومت ایران تصمیم به بازسازی اعتماد میان خود و هموطنانش خواهد گرفت؟

روحانی و صد روز پیش‌رو

نیره توکلی در مقاله نوشته:تعطیلات عید نوروز شروع شد؛ می‌گویند تعداد روزهای تعطیل در ایران زیاد است. میزان زیاد تعطیلی، به‌ویژه، پدیده «بین‌التعطیلین» که در دولت نهم و دهم خیلی رواج داشت و رسمیت شدیدی پیدا کرده بود، به زیان ساختارهای اقتصادی و اجتماعی و آموزشی و فرهنگی بود؛ و به ساختار خانواده نیز آسیب می‌زد و آمار طلاق یا آسیب‌های دیگری را که ناشی از بی‌کاری و سررفتن حوصله‌هاست، بالا برد.

به نوشته این جامعه شناس:بینش و نیت دولت‌های رئیس‌جمهورهای مختلف خیلی فرق می‌کند. افرادی مثل ترامپ و احمدی‌نژاد، به محض اینکه دست می‌جنبانند و کار انجام می‌دهند یا جنگ به راه می‌افتد یا مردم دربه‌در و بی‌پناه می‌شوند یا تحریم‌ها بیشتر می‌شوند یا محیط‌ زیست به‌شدت به خطر می‌افتد. به‌عبارت‌دیگر آنهایی که معتقدند دولت اصلاحات یا دولت اعتدال و امید کاری صورت نداده، باید بدانند که حتی اگر این کارنامه پرافتخار را هم نداشتند، دست‌کم کار ترامپی یا معجزاتی از نوع‌ هزاره سوم هم انجام نداده‌اند.

مقاله شرق به این جا رسیده که: اگر برجام نبود اکنون در برابرِ جنگ‌افروزی و نژادپرستی و تمایلات فاشیستی ترامپ این‌همه حمایت فرهنگی و همدلی مردم سراسر جهان با ایرانی‌ها وجود نداشت. آن وقت جشن بره‌کشان اسرائیل و دیگر کشورهای جنگ‌افروز کامل می‌شد. تحریم دارویی و نفتی ادامه می‌یافت؛ پس امید می رود که در این صد روز باقی‌مانده عمر دولت یازدهم، روند صلح‌طلبی و منطق و اعتدال ادامه یابد و این دولت تعطیل نشود.

حق نشر عکس شرق
Image caption کارتون مهدی معتضدیان، شرق

نوروز، انتخاب‌ شایسته‌ فرهنگی

مهدی حجت در مقالهنوشته:انسان ایرانی که به مدت هزاران سال در سرزمین ایران زندگی کرده است و از رمز کیفیت زندگی در این سرزمین و رعایت کردن اصولی که برای زندگی در این سرزمین به آن نیاز داشته مطلع شده است، آرام آرام این اصول را تصحیح کرده و راه مواجه شدن با ظرفیت‌های موجود در محیط اطراف خود را یافته است. یکی از این ظرفیت‌ها که در طول تاریخ کهن این سرزمین نمایان شده و جزیی از فرهنگ عمومی ایرانیان است، نحوه بیرون آمدن از زمستان و ورود به بهار است.

به نوشته رییس پیشین میراث فرهنگی: در این جشن‌هاست که ایران ثروت خود را به رخ زمستان می‌کشد و با نشان دادن ظرفیت‌های طبیعی که دارد با گندم و جو وعلوفه و میوه‌هایی که دارد، با جمع شدن به دور این ثروت و جشنی که برپا می‌کند، می‌گوید که من به قدر کافی ثروت دارم که نگران ورود زمستان و چگونگی خروج از آن نیستم. بعد از سپری شدن زمستان هم جشن‌های مربوط به خروج از زمستان و ورود به بهار شکل می‌گیرد که در حقیقت نخستین و مشهورترین این جشن‌ها، چهارشنبه سوری است. این جشن در واقع جشن استقبال از خورشید و نور است.

نویسنده مقاله اعتماد در نهایت افزوده: البته این را بعضی به احترام به آتش تعبیر کرده‌اند که چندان مرتبط نیست، در حقیقت موضوع اصلی در چهارشنبه سوری استقبال از بهار است و به همین جهت هم در آخرین چهارشنبه هر سال اتفاق می‌افتد. نوروز که همه دنیا در مقابل آن سر تعظیم فرود آورده‌اند و پذیرفته‌اند که یکی از شایسته‌ترین انتخاب‌های فرهنگی جهان است، آغاز فصل بهار است.

تعطیلات نوروزی تا اطلاع ثانوی

فتح الله آملی در سرمقاله اطلاعات به طولانی بودن تعطیلات نوروزی امسال اشاره کرده و نوشته: تعطیلات امسال از دو روز پیش شروع شد. از روز پنجشنبه ۲۶ اسفند. گرچه در تقویم تعطیلات رسمی تا پنجم فروردین یعنی شنبه آینده پایان می‌یابد، اما همه می‌دانیم که چنین نیست. در بهترین گمان روز دوشنبه ۱۴ فروردین همه بر سر کار خواهند آمد. گمان بد اما این است که تا پایان همان هفته. تعطیلات امسال حداقل ۲۰ روز است. رسانه‌ها هم در همین مدت تعطیل هستند. تقریباً همه روزنامه‌ها از جمله روزنامه خودمان. چاره‌ای هم نیست.

به نظر نویسنده:یکی از مشکلاتی که در کشور با آن روبرو هستیم بحران عدم بهره‌وری است و یکی از دلایل آن همین تعطیلات فراوانی است که در کشور داریم. تعطیلاتی که نسبت چندانی با جبران توسعه‌نیافتگی کشور ندارد. برای توسعه و رفع بحران ناکارآمدی، افزایش تولید و خلق ثروت، نیازمند کار و تلاشیم، اما تقریباً‌ همة از تعطیلات استقبال می‌کنیم و انتظار رفاه هم داریم.

سرمقاله اطلاعات به این جا رسیده که: ترکیب تعطیلات در کشور هم به گونه‌ای نیست که به استراحت و لذت بینجامد. منحصر شدن سفرها به تعطیلات نوروز، همین فرصت را هم به تهدید بدل می‌کند. اگر بخواهید با وسیله نقلیه شخصی سفر کنید، ترافیک مسیر ساعت‌ها معطلتان می‌کند. پیداکردن بلیت هواپیما یا قطار هم باید از مدت‌ها قبل و در بسیاری از موارد به صورت تحمیلی و غیراختیاری تهیه شود که مشکل دیگری است.

حق نشر عکس فرهیختگان
Image caption کارتون فیروزه مظفری، فرهیختگان

مشکلات عیدی دادن

آیدین سیارسریع در صفحه طنز شهرونگ بعد از گله گذاری از عزراییل که روزهای آخر سال هم دست از سر مردم برنداشت به بررسی معضلاتی پرداخته که در عید پیش می آید و هنوز دانشمندان راه‌حلی برای آنها پیدا نکرده‌اند.

به نوشته طنزنویس: نخستین معضل، روبوسی عیدانه است. یک عده اصرار عجیبی دارند که همیشه ما را غافلگیر کنند. یک‌بار روبوسی می‌کنی، دوبار روبوسی می‌کنند. دوبار روبوسی می‌کنی، یک‌بار روبوسی می‌کنند. بعضا دیده شده بعد از ماچ دوم وقتی فکر می‌کنی همه چیز تمام شده، دستت را می‌کشند که کجا؟ بیا، سومیش مونده! بعضی مواقع هم به دلیل عدم هماهنگی اتفاقات تلخی می‌افتد که... بگذریم. معضل بعدی عیدی است. درمورد عیدی به نظرم یک مرجع قانونگذار باید اصول و چهارچوبی را تدوین کند که اساسا تا چه سنی عیدی‌گرفتن مجاز است؟

صفحه طنز شهرونگ افزوده: این گودزیلاهایی که با ٤٠‌سال سن و ١٢٠کیلو وزن می‌آیند کنار بچه چهارساله و می‌گویند؛ «پس عیدی ما چی؟» را اصولا چه کار باید کرد؟ آن‌وقت این کمپین «عیدی کتاب بدهیم» تکلیفش چه شد؟ ما پارسال به بچه‌های فامیل کتاب می‌دادیم، بعد پدر و مادرشان می‌آمدند کتاب را پرت می‌کردند توی صورتمان و می‌گفتند یهو بگو نمیخوام عیدی بدم، این کارا چیه دیگه؟ یعنی رسما توهین به حساب می‌آوردند.