روزنامه‌های تهران، طنز و تهدیدهای انتخاباتی

  • 16 آوریل 2017 - 27 فروردین 1396

روزنامه‌های امروز صبح تهران، یکشنبه ۲۶ فروردین همزمان با پایان نام نویسی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری آینده به نقد کارکرد دو رییس جمهوری که نامزد شده اند و متولی آستانقدس که نماینده جناح اصولگرا خوانده می شود پرداخته اند. روزنامه های وابسته به قوای نظامی و قضاییه و صدا و سیما - که روسای آن ها توسط رهبر جمهوری اسلامی انتخاب می شود- به حملات خود علیه دولت ادامه می‌دهند.

هر دو جناح یکدیگر را متهم می کنند که با استفاده از بودجه عمومی به تبلیغ کاندیداهای خود می پردازند. در عین حال همه رسانه‌ها با اشاره به حضور صدها تن برای ثبت نام در انتخابات ریاست جمهوری که هیچ نوع شانس انتخاب ندارند، به انتقاد از مقرراتی پرداخته اند که یک حادثه ملی را تبدیل به صحنه طنز و هزل کرده است.

حق نشر عکس Sharq
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

نبرد دو نفره

مرجان توحیدی در ابتدای گزارش اصلی شرق نوشته: همه مردان اصولگرا یک‌به‌یک در حال صف‌کشیدن در برابر روحانی بودند که اصلاح‌طلبان در لحظه آخر، از مهم‌ترین تاکتیک انتخاباتی خود رونمایی کردند؛ یعنی ثبت‌نام اسحاق جهانگیری. معاون‌اول رئيس‌جمهور به ستاد انتخابات وزارت کشور آمد و ثبت نام کرد تا به گفته خودش مکمل روحانی باشد. تصمیمی که در واپسین لحظات آخرین روز ثبت‌نام نامزدها عملیاتی شد تا نشان دهد اصلاح‌طلبان در برابر صف‌آرایی اصولگرایان یک‌تنه وارد میدان نخواهند شد.

ناهيد مولوي هم در گزارش اصلی اعتماد نوشته: یكي از عكاسان با دست علامت پيروزي نشان داد تا شايد جهانگيري را قانع كند براي دوربين‌شان ژست پيروزي بگيرد اما جهانگيري با دست اشاره كرد «نه»! او براي پيروزي شخص ديگري به ميدان آمده است. درست زماني كه محمدباقر قاليباف در سالن كنفرانس وزارت كشور مشغول ايراد بيانيه تند خود عليه حسن روحاني بود، اسحاق جهانگيري نام خود را براي نامزدي در رياست‌جمهوري ثبت كرد تا رييس خود را در مقابل لشكركشي اصولگرايان و در ميانه انتخابات ياري كند..

در ادامه گزارش شرق آمده: به نظر می‌رسد مهم‌ترین تاکتیک اصولگرایانه، حمله همه‌جانبه به روحانی در این دوره از انتخابات خواهد بود. هرکدام از نامزدهای این جریان که صلاحیتشان تأیید بشود، مهم‌ترین برنامه انتخاباتی و تبلیغاتی خود را نقد و تخریب برنامه دولت یازدهم قرار خواهند داد. کاری که استارت آن را از همین نطق‌های زمان ثبت‌نام زدند و شاید شدیدترین آن نطق محمدباقر قالیباف بود.

به نوشته این گزارش: آمدن رئیسی و قالیباف بار دیگر این شایعه را قوت بخشید که در صورت برد رئيسی در انتخابات، قالیباف، همشهری او، گزینه مناسبی برای معاون‌اولی خواهد بود؛ چراکه سبد رأی قالیباف روشن است و جریان اصولگرا بعید است مهره سوخته خود را برای چندمین بار به محک آزمون قرار دهد؛ از‌این‌رو هرقدر رئیسی در نخستین مواجه‌اش با خبرنگاران، با ادبیات حوزوی ظاهر شد؛ اما قالیباف با بیانیه‌ای شدیدا انتخاباتی و تخریبی وارد عرصه شد تا نقش مکمل خود برای رئیسی را به‌خوبی ایفا کند.

نگرانی از مخارج رییسی

مصطفی ایزدی در مقاله ای در شرق به درآمدهای آستانقدس رضوی پرداخته و بدون نام بردن از ابراهیم رییسی متولی این امامزاده و حضورش در صحنه انتخابات نوشته: آرامگاه علی‌ابن‌موسی‌الرضا در مشهد، بسیار بیشتر از سایر اماکن متبرکه، مورد عنایت مالی مردم سراسر کشور و ارادتمندان حضرتش در خارج از کشور است. فارغ از نگاه دولت‌ها از دیرباز به بارگاه رضوی و اهمیت آستان قدس که بیشتر برای حکمرانان، بهره‌گیری اقتصادی و مقبوليت معنوی در میان عوام است، عموم مردم هدایای زیادی، در قالب نذر و وقف به سوی این مکان ارزشمند سرازیر می‌کنند.

نویسنده با برشمردن بخشی از فعالیت ها و همین طور دارایی های استان قدس رضوی و فعالیت های گسترده اقتصادی که در آن صورت می پذیرد ابراز امیدواری کرده در حالی که درباره درآمد‌های آستان قدس رضوی، حرف‌های زیادی برای گفتن هست، متولیان در هزینه‌کردن درآمد‌های ناشی از نذر و وقف به آنچه در مسئولیت شرعی‌شان هست عمل كرده و از کارهای متفرقه پرهیز كنند.

ولی الله شجاع پوریان در سرمقاله همدلی نوشته: شروع فعالیت‌های رئیسی در مشهد با تبلیغات فراوانی همراه بوده است. حضور او در مناطق حاشیه‌ای و فقیرنشین مشهد و دیدار با اقشار آسیب‌پذیر در معیت خبرنگاران و هیات همراه در این مدت حکایت از عزم پیشین وی برای شرکت در انتخابات داشت. بسیاری از رسانه‌ها و کانال‌های خبری نیز تلاش کردند رئیسی را در حال خدمت‌رسانی به زائران امام رضا، توزیع غذا، آرد و اقلام خوراکی، رفت و روب حرم و رفتارهایی از این قبیل به تصویر بکشند.

به نوشته این مقاله: بعد از اعلام رسمی نامزدی رئیسی، حامیان او تلاش داشته‌اند تا با تکیه بر عواملی چون سیادت و تولیت آستان قدس، به محبوبیت او مدد رسانند. جایگاه دینی رئیسی و نوع رفتار حامیان او در این مدت کوتاه هشداری جدی برای دلسوزان و علمای دینی است که از اکنون در برابر چنین رفتارهایی واکنش نشان دهند تا در فردای فرازونشیب‌های سیاسی و تغییر افراد همچنان که در ماجرای احمدی‌نژاد گذشت، به باورهای دینی مردم آسیب وارد نشود.

سرمقاله همدلی بدون نام بردن از محمود احمدی نژاد به گذشته ای اشاره کرده که اصول‌گرایان، کاندیدای مطلوب خود را با اصطلاحات و روایت‌های عجیبی برآمده از نذر و نیازهای مردم، واجب‌الاطاعت بودن ، رویاهای صادقه و تعابیر دینی و مذهبی روانه انتخابات ‌کردند. اما تجربه نشان داده، با یک فاصله کوتاه مجبور به اعلام برائت و رفع مسئولیت از چنین تعابیری شده‌اند.

اینها کار دولت روحانی نیست

محمدجواد اخوان در مقاله ای در روزنامه جوان با نقل یادداشت یکی از مشاوران رییس جمهور به نقد آن پرداخته و از جمله نوشته که وی از ازادی و امنیت و آرامش و پیشرفت به عنوان چهار گفتمان روحانی در انتخابات آینده استفاده کرده است.

روزنامه سپاه پاسداران توضیح داده: مفهوم «آزادي» هرچند از مهم‌ترين شعارهاي جريان دوم خرداد بوده است، اما تكنوكرات ها از گذشته نسبت چندان مثبتي با آن نداشته است. آزادي خصوصاً در حوزه سياسي و مجال‌بخشي و سعه‌صدر در مقابل انتقاد چه در دوره موسوم به سازندگي و چه در دوره دولت يازدهم از مهم‌ترين مطالبات جريانات و چهره‌هاي منتقد دولت بوده است،

«امنيت» يكي از مهم‌ترين كارويژه‌هاي هر حكمراني‌ است و اكنون نيز يكي از نقاط قوت ايران هست. در شرايطي كه منطقه غرب آسيا و شمال آفريقا در طوفاني از بي‌ثباتي و ناامني گرفتار آمده، ايران در بالاترين ضريب امنيتي قرار دارد، اما قوه مجريه متولي محوري تأمين امنيت كشور نيست و اتفاقاً اين مأموريت عمدتاً بر عهده نهادهايي است كه در ساير اركان حاكميتي كشور قرار دارند.

جوان ابراز عقیده کرده که «آرامش» ديگر كليدواژه مطرح در گفتمان انتخاباتي دولت مستقر است اما در چهار سال گذشته يكي از مهم‌ترين راهبردهاي سياسي دولت و جريان حامي آن در فضاي اجتماعي، دامن زدن به دوقطبي‌هاي كاذب و شكاف‌هاي مصنوعي در جامعه است. اين رويكرد دقيقاً در تضاد با حفظ آرامش اجتماعي است. براي پيشرفت‌ هم نشاني خارج از كشور ارائه مي‌شود.

طنز یا هزل؟

ابوالقاسم قاسم زاده در مقاله ای در روزنامه اطلاعات به بررسی اتفاقاتی که در جریان ثبت نام داوطلبان شرکت در انتخابات ریاست جمهوری رخ داده پرداخته و پیشنهاد کرده ثبت نام رایانه ای صورت گیرد تا فرصت تبلیغات و خودنمایی به افراد ندهد و یا برای ثبت‌نام، هزینه مالی متناسبی تعیین شود تا هر فردی برای اینکه فقط برگه رسمی ثبت‌نام ریاست جمهوری را بگیرد و خود را نامزد انتخابات معرفی کند، وارد عرصه نشود.

به نوشته این مقاله: با تماشای صحنه‌های مضحک در این پنج روز، از این دست پیشنهادها فراوان ارائه شده است. مردم به طور جدی، نسبت به تکرار این وضعیت معترض هستند. چنین شیوه‌ای، تا آنجا که اطلاع دارم در هیچ کشوری انجام نمی‌گیرد، به خصوص که اصل انتخابات و انتخاب رئیس جمهور در تراز حیثیت ملی است. وقتی به مسئولان اجرایی وزارت کشور اعتراض می‌شود، پاسخ می‌دهند که ما قانون را اجرا می‌کنیم. پرسش این است، کجای قانون انتخابات، مأموریت صحنه‌آرایی خبری ـ تبلیغی، آن هم با حضور نمایندگان رسانه‌های داخلی و خارجی و قراردادن تریبون سخنرانی برای افراد بعد از ثبت‌نام، دیده شده است؟

مقاله اطلاعات در نهایت به این جا رسیده که: اگر گمان دارید که این شیوه، تنور انتخابات را داغ می‌کند و یا صحنه‌ای از مردمی بودن انتخابات را جلوه می‌دهد در بازتاب نتایج آن سخت در اشتباه هستید زیرا بدترین ضربه فرهنگی به اصل انتخابات از همین طریق وارد می‌شود. برخی می‌گویند، رایج شدن طنز در دوره محدود چند روزه ثبت نام که آغاز رسمی انتخابات است موجب نشاط در جامعه می‌شود، در حالی که به سخره‌گرفتن یک پدیده جدی، اشاعه هزل است و نه طنز!

انواع ثبت نام کننده

محمدامین فرشادمهر در ستون طنز روزنامه ایران با اشاره به حضور پرشور و پرنشاط مردم در مرحله ثبت‌نام انتخابات ریاست جمهوری نوشته آن ها به سه دسته کلی مخدر، محرک و روانگردان تقسیم‌بندی می شدند. به‌عنوان مثال، در دسته مخدرها فردی اهل خانواده (۵ زن و ۱۸ فرزند) بر لزوم آزادسازی تریاک تأکید داشت. در دسته روانگردان‌ها فردی از نزول الهام بر وی صحبت می‌کرد و در دسته محرک‌ها نیز شاهد تحرک عجیب و غریب عده‌ای دیگر از دوستان بودیم.

به نوشته این طنزنویس: شایعه شده بود مهندس غرضی با شعار «غرضی بی‌غرض، درمان هر چی مرض» وارد عرصه انتخابات شده. در حدی نافذ بود که تیم رسانه‌ای یکی از کاندیداها برای مقابله به مثل داشتند شعار «توپ سفیدم قشنگی و نازی» را آماده می کردند. یا پدر یکی از خردسالان، علت حضور فرزندش در این انتخابات را شروع زودهنگام فعالیت سیاسی وی عنوان کرد که البته با‌وجود اصرار خبرنگاران از شماره و نوع دقیق فعالیت سیاسی دلبندش چیزی نگفت.

طنزنویس با اشاره به کسی که صادقانه می‌گفت آمده تا جیبش را پر و حس قدرت طلبی‌اش را ارضا کند نوشته: یکسری بودند به صورت خانوادگی برای ثبت‌نام تشریف آورده بودند. حضور این دسته احتمالاً این چنین شکل گرفته که عباس آقا پدر خانواده بعد از اینکه حقوق کارمندی‌اش کفاف مسافرت در تعطیلات عید را نداده، دست زن و بچه‌اش را گرفته و آورده محل ثبت‌نام تا رئیس جمهوری بشوند و دلشان در خانه نپوسد.

حق نشر عکس Iran
Image caption کارتون فیروزه مظفری، ایران

کسی از آمریکا نمی‌ترسد

جعفر بلوری در یادداشت روز کیهان نوشته:جنجال بی‌سابقه‌ای که ترامپ با کره شمالی به راه انداخته نیز در قالب همین «کاسبی» قابل تحلیل و بررسی است. اما از آنجایی که نه کره شمالی و نه آمریکا در مواجه جدیدشان هیچ کدام مفری برای خود قرار نداده‌اند، این موضوع برای دو کشور به اصطلاح «حیثیتی» شده است. کره شمالی تاکید کرده ششمین آزمایش اتمی خود را «حتما» انجام خواهد داد و آمریکا نیز «خط قرمز» خود را آزمایش همین موشک قرار داده و اعلام کرده، در صورت آزمایش ششمین موشک اتمی از سوی کره شمالی، مشکل این کشور را با چین و یا بدون کمک چین، یک بار برای همیشه حل خواهد کرد.

به نوشته این روزنامه تندرو: آمریکا برای نشان دادن جدیتش حتی، ناوگروه تهاجمی خود را به شبه جزیره کره اعزام و جنگنده‌هایش را در کره جنوبی به حال آماده‌باش کامل درآورده است. فارغ از این که، به دلیل ریسک بالای این جنگ و بالا بودن تلفات درگیری بین این دو قدرت اتمی، وقوع این جنگ چقدر محتمل است، می‌توان گفت، ترامپ خود را در بد مخمصه‌ای گرفتار کرده است. کاخ سفید خوب می‌داند اگر نتواند پیونگ یانگ را از انجام این آزمایش هسته‌ای منصرف کند، کشورهای دیگر از این پس درست مثل جمهوری اسلامی ایران برای آمریکا، تره هم خرد نخواهند کرد.

کیهان در نهایت به انتقاد از دولت روحانی پرداخته و نوشته: آمریکایی‌ها در کنار تقابل با کره شمالی، نیم‌نگاهی هم به ایران و انتخابات ریاست جمهوری دارند. در بحران کره، وارد شدن هرگونه خدشه به آن چهره خاص و به اصطلاح خطرناک ترامپ، می‌تواند برای کاسبی آمریکایی‌ها و دنباله روانشان در ایران، گران تمام شود. ترامپ می‌داند رجزخوانی و دیوانه‌بازی‌های وی می‌تواند به مثابه تنفس مصنوعی برای جریان‌های سیاسی باشد که در ایران، با چاشنی «آمریکا‌هراسی»، چند سالی است دم از لزوم سازش و تسلیم در برابر آمریکا می‌زنند.

هدف مادرهمه بمب‌ها ایران بود

وقایع اتفاقیه در گزارش به نقل از مقامات آمریکایی نوشته هدف مادر همه بمب ها که دیروز در افغانستان مورد استفاده ارتش امریکا قرار گرفت ایران بوده است.

به نوشته این روزنامه:موضوع پرونده هسته‌اي ايران، يکي از مهم‌ترين مباحثي است که حتي پس از انعقاد معاهده بين‌المللي برجام، همچنان يکي از مهم‌ترين محورها براي اظهارنظر مقامات سياسي در سطح منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي است. در آن مقطع، بسياري از گمانه‌زني‌ها بر آن بودند که امکان تقابل نظامي ميان ايران و آمريکا وجود دارد و حتي مقامات دولت اوباما، برنامه‌هايي را براي حمله به نيروگاه‌هاي هسته‌اي ايران طراحي کرده‌اند.

وقایع اتفاقیه با اشاره به گفته های وزیر دفاع و رییس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا نوشته: به‌دنبال اظهارات و مواضع اخير دولت آمريکا و شخص دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري آمريکا عليه کره‌شمالي، واشنگتن دست به اقداماتي ازقبيل اعزام ناوگروه تهاجمي به شبه‌جزيره کرده است. در اوج اين تنش‌ها، لئون پانتا گفته ما نبايد وارد هيچ‌گونه اقدام بي‌محابا شويم. يک جنگ هسته‌اي محتمل را پيش‌رو داريم که احتمالا ميليون‌ها قرباني خواهد داشت؛ درنتيجه ما بايد اينجا، قدري از خودمان خویشتنداری به خرج دهيم.»

یدالله جوانی در مقاله ای در روزنامه جوان نوشته: تجربه تاریخی جمهوری اسلامی ایران در حوزه مسائل دفاعی و امنیتی نشان می‌دهد هیچ جنگی اتفاق نیفتاده مگر این‌که کشور مهاجم خود را قوی و کشور هدف را ضعیف ارزیابی کرده است. از این تجربه تاریخی می‌توان برداشت کرد وقتی ایران در معرض تهدید دشمنان از جمله آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار دارد همواره باید رفتارش به گونه‌ای باشد که در محاسبات دشمنان، قدرتمند جلوه کند.

به نوشته این سردار سپاه پاسداران: هر زمانی که رفتار ما به گونه‌ای شد که دشمنان، ما را ضعیف ارزیابی کنند باید نگران جنگ و طمع آنها برای هجوم به کشورمان باشیم. سال ۵۹ نیز حمله ارتش عراق به ایران با این تصور بود. صدام و حامیانش تصور می‌کردند ایران بعد از انقلاب دچار ضعف اساسی در قدرت دفاعی‌اش شده است و با حمله برق‌آسا می‌توانند به اهدافشان در جنگ برسند، بنابراین با توجه به این تجربه تاریخی و در معرض تهدید بودن، باید کشور در موقعیتی قرار گیرد که دشمنان ما را قادر به دفاع از خود ارزیابی کنند، نه این‌که ما را در موضع ضعیف ببینند.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شهروند

جان بر سر سلفی

شهروند در گزارش اصلی خود از سیل دیروز مناطق شمالی کشور از قول رییس سازمان مدیریت بحران نوشته «برخی از دلایل تعداد بالای قربانیان، به خاطر بی‌توجهی مردم است که حادثه سیل را جدی نگرفته بودند و برای تماشای مناطق خطرناک سیل اقدام کرده بودند. برای همین جان خود را از دست دادند. پنج استان شمالی و شمال‌غربی کشور دچار سیلاب شدیدی شدند، بطوریکه به اعتقاد من این سیل یک سیل واقعی بود و به هیچ عنوان آبگرفتگی نیست.»

به نوشته این روزنامه همین مقام ضمن اشاره به مرگ یک نوجوان ۱۲ ساله در استان آذربایجان‌غربی بر اثر سیل گفت: تصاویر و شواهد نشان می‌دهند این نوجوان با دوچرخه وارد سیلاب شده و جریان آب او را با خود برده است.»

نجار در عین حال گفته «هشدارهای لازم از سوی مقامات محلی به شهروندان داده شده و حتی در حریم رودخانه‌ها نیز مسئولان شخصا به خودروها و افراد حاضر مراجعه کرده و از آنان می‌خواستند که با توجه به پیش‌بینی‌ها محل را ترک کنند.»

ولی متاسفانه برخی از افراد که مفقود شده یا جان خود را از دست داده‌اند، درحال تصویربرداری سیلاب و حتی برخی درحال گرفتن عکس سلفی بودند که دچار حادثه شدند.»

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون طراوت نیکی، قانون

جمع‌بندی ثبت‌‌نام

آیدین سیارسریع در صفحه طنز بی قانون نوشته: طبق آمار تا الان 1361 نفر با دغدغه‌های گوناگون برای ریاست جمهوری ثبت‌نام کرده‌اند. یکی خودش را فاقد برنامه و شعار و تنها «خسته» معرفی کرده، یکی می‌خواست تریاک را آزاد کند و دیگری می‌گفت برای ارضای حس قدرت طلبی‌ام آمده‌ام.بعضی می‌گفتند این ثبت‌نام‌کنندگان مقوله ریاست‌جمهوری را به سخره گرفته‌اند؛ این عزیزان، هشت سال استندآپ کمدی در مقام ریاست‌جمهور را چطور تحمل کردند؟

به نوشته این طنزنویس: یک‌سری هم برای اعتراض و تلنگر آمده بودند. طرف پیش خودش محاسبه می‌کند که اگر من در روزهای عادی همین‌طور با پلاکارد بروم بیرون و اعتراض کنم (شما فکر کنید به انقراض گرازها) کلی برچسب می‌خورم، کلی هم بهم می‌خندند. لااقل در این روزها که مسئولان فرصت رسیدگی به آزادی بیان را ندارند بروم وزارت کشور در قالب ثبت‌نام حرفم را بزنم. این دیگر تقصیر مردم و اختلاط سنتی و صنعتی نیست. ایراد کار از جایی دیگر است.

طنز بی قانون به این جا رسیده که: یک‌سری از عزیزان یک روز از خواب بلند شدند و دیدند روابط کشور با جهان عادی شده، تورم مهار شده، تحریم‌ها لغو شده و مردم در حال نفس کشیدن هستند. یک ارزیابی‌ای کردند و گفتند این‌جوری نمی‌شه! باید ورود کرد. و ورود کردند. در همین راستا یکی از طرفداران آقای قالیباف گفته: «بنده آقای قالیباف را صرفا دعوت نمی‌کنم، بلکه با ریسمان در خانه ایشان می‌روم و به زور هم که شده ضمن احترام به بزرگان دیگر، ایشان را به سمت وزارت کشور برای ثبت‌نام در ریاست‌جمهوری هدایت می‌کنم.»