روزنامه‌های تهران، در جستجوی واقعیت ادعاهای انتخاباتی

  • 1 مهٔ 2017 - 11 اردیبهشت 1396

روزنامه‌های امروز صبح تهران، دوشبنه ۱۱ اردیبهشت بیشتر مطالب خود را به انتخاباتی اختصاص داده‌اند که تا هجده روز دیگر برگزار می‌شود. بخش عمده‌ای از این مطالب پاسخ به ادعاهای نامزدهای ریاست جمهوری است. تنها خبر دیگر صفحه اول روزنامه ها افتتاح یک پالایشگاه پتروشیمی در جنوب کشورست که سپاه پاسداران هفته گذشته خبر از اتمام آن داده بود و با تاکید بر این که دولت بر واردات بنزین افزوده مدعی شده بود که سپاه با ساختن این پالایشگاه کشور را به خودکفایی در بنزین رسانده است.

سخنان رهبر جمهوری اسلامی با این تاکید که هرگز نمی گوید به چه کسی رای بدهید یا ندهید در صفحات اول روزنامه ها با اهمیت تلقی شده است.

حق نشر عکس Noavaran
Image caption تیتر و عکس نوآوران

پنهان شدن پشت دیگران

عبدالرسول وصال در سرمقاله شهروند با استناد به بخشی از گفته های دیروز رهبر جمهوری اسلامی نوشته: اخلاق ناپسندي از گذشته‌هاي نه چندان دور رایج شده، این كه برخي از نيروهاي سياسي به دليل ضعف در برنامه‌ها و نامزدهاي خود مي‌كوشند كه از اعتبار ديگران هزينه كنند و به نوعي نامزد خود را مورد حمايت و حتي در مواردي نظركرده معرفي كنند. هر چند آگاهان سياسي مي‌دانند كه اين ادعا واقعيت ندارد، ولي هميشه اين امكان وجود دارد كه برخي افراد كه حوصله فكركردن ندارند، فريب اين ادعاها را بخورند.

شهروند تاکید کرده: آنان كه در فعاليت‌هاي تبليغي خود وعده‌هاي به كلي نادرست مي‌دهند تا رأي به دست آورند، ابایی از این ندارند كه چنين ادعاها و اخباري را نيز جعل كنند؛ نظر قاطع رهبري كه هيچ نمي‌گويند كه چه کسی را انتخاب كنيد يا انتخاب نكنيد، حجت را به رأي‌دهندگان تمام كرده است.

مقاله در عین حال نوشته: سرسري نگاه‌كردن يعني به ظاهر افراد و اظهارات آنان كفايت شود؛ اين سادگي و سرسري نگاه‌كردن است. بايد هر قول و وعده‌اي كه داده مي‌شود را با معيارهاي عقلاني و منطقي سنجيد و ديد كه نظر كارشناسان و نخبگان در آن مورد چيست؟ آيا مي‌توان ٦ ميليون شغل ايجاد كرد؟ آيا مي‌توان يارانه‌ها را ٣ برابر كرد؟ حتي بر فرض محال كه بتوان، آيا اين به نفع مردم است؟ مگر مردم از يك سوراخ چند بار بايد گزيده شوند؟

دلیل ریزش آرای روحانی

صبح نو روزنامه مخالف دولت در سرمقاله خود نوشته:مطالبات و خواسته این روزهای مردم که در اغلب نظرسنجی‌ها و مصاحبه‌ها منعکس است، رفع عاجل مشکلات برزمین مانده آنهاست؛ مشکلات اساسی چون بیکاری، گرانی و تورم، رکود و نابسامانی فضای کسب و کار، قاچاق روزافزون کالا و نابودی کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولیدی و … ناکارآمدی دولت مستقر در حل مشکلات کشور و ناتوانی در پاسخ به مطالبات مردمی موجب شده تا نارضایتی و ناامیدی عمومی از دولت تدبیر و امید رو به فزونی بگذارد و نظرسنجی‌های مراکز معتبر حاکی از ریزش آرای آقای روحانی در دور جدید رقابت‌های انتخاباتی و به ویژه پس از برگزاری مناظره اول است.

این روزنامه متمایل به شهردار تهران تاکید کرده: این یعنی شکست مدیریت و مدیران خسته و نشسته‌ای که طی 4 سال صدارت بر دستگاه اجرایی کشور و به رغم دست کاملاً باز آنها در عرصه بین المللی برای هرگونه بده و بستان، اما از عمل به تعهدات و وعده‌های داده شده به ملت، ناتوان و عاجز ماندند و امروز به جای عذرخواهی از مردم و واگذاری مسوولیت به اهلش، با بی‌اخلاقی و بی‌صداقتی تمام قول‌های داده شده خود را انکار می‌کنند و پاسخ می‌دهند # من_نگفتم !

صبح نو با اشاره به گفته های دیروز رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرده که: بدون شک امروز راه برون رفت از مشکلات برزمین مانده کشور تنها و تنها یک مسیر است و آن اتکا به مدیریت جهادی و انقلابی و به صحنه آمدن مدیران توانمندی است که اعتقاد به چنین مدیریتی داشته باشند و سابقه و کارنامه آنها نیز نشانگر عملکرد آنها باشد.

حق نشر عکس Iran
Image caption کارتون رحیم بقال اصغری، ایران

تاثیر کاندیداها بر قهر همسران

پدرام ابراهیمی در جستجوی تاثیر عملی نامزدهای انتخاباتی در زندگی موضوع زنی را مطرح کرده که می خواهد از دست شوهرش به خانه پدر کوچ کند حالا ببنیم نامزدها چه کمکی به این زوج می کنند اول از همه میرسلیم: «بنده قبل از اینکه خانم منزل را ترک بگویند، از ایشان یک سوالم است. آیا مشکلات خانواده و توپوگرافی جهانی و گرمایش زمین با کمک هیات امنا و معتمدین محل قابل حل است یا خیر است؟».

در نوبت بعدی آقای هاشمی‌طبا. ای بابا. آقای هااااااااااشمی‌طباااااااااا!: (ایشان هدفون را برمی‌دارد) «بله؟ آهان. به نام خدا. ببینید، منابع دولت محدوده. اینکه ما از دولت توقع داشته باشیم هم مشکل مسکن، اعتیاد و مشکلی رو که شما در بالا بهش اشاره نکردید رو حل کنه و هم جلوی رفتن این خانم رو بگیره، توقع نادرستی‌ست. بفرمایید من گوش چپم با شماست. (هدفون را می‌گذارد و زیرلب نجوا می‌کند) آن شب جان‌فرسا... بی تو نیاسودم...».

به نوشته طنزنویس قانون آقای رئیسی پاسخش این است: «ما مشکل این زوج رو حل می‌کنیم». و قالیباف می گوید: «بنده به ۹۶ درصد مردم که زیر بار بی‌صداقتی این دولت بی‌تدبیر کمرشون شکسته سلام می‌کنم... عجب ملکی... چه بری... چند متره داداش؟ کلنگیه؟... (مشاوران از پشت صحنه پروانه می‌زنند که یعنی تخته این‌وره عمو) بله. بنده همین‌جا سوال می‌کنم؛ چه کسانی به سفارت عربستان حمله کردند آقای جهانگیری؟ این افراد الان در ستاد چه کسی هستند؟ آیا مشکل اشتغال با تشکیل گروه ضربت و سیلی زدن به دستفروش حل میشه؟ با تشکر».

و سرانجام آقای جهانگیری: «خب چون آخرین نفری که این زوج باهاش مواجه شدند آقای قالیباف بود، ما به این زوج مقداری آب‌طلا و نمک میدیم که ترس‌شون بریزه. درباره معیشت و مشکلات دیگه‌شون هم سعی ما اینه که به‌جای پرداخت اعانه، مرد این خانواده رو توانمندسازی کنیم. به بهانه امنیت و بهبود معیشت هم نمی‌تونیم وارد زندگی خصوصی‌شون بشیم. (خطاب به بغلی) به بعضیا هم میگم جملات ما دیوار سفارت عربستان نیست که ازش می‌رید بالا. بیاید پایین. می‌افتید ۹۶ درصد استخوناتون می‌شکنه هشدار می‌دیم بیاید پایین، می‌افتید ۹۶ درصد استخوناتون می‌شکنه».

نومیدی از نظرسنجي‌ها

عباس عبدي در مقاله ای در اعتماد نوشته: نبودن نهادهاي نظرسنجي كه مستقل از قدرت باشند و نيز مشخص نبودن جزييات نظرسنجي‌ها موجب مي‌شود كه اعتماد كافي به نتايج بسياري از اين نظرسنجي‌ها يا بخشي از آنها كه منتشر مي‌شوند به وجود نيايد، اخيرا و پيش از مناظره‌ها نيز نتايج يك نظرسنجي را منتشر كردند كه برمبناي آن آقاي روحاني نفر اول و رييسي دوم و قاليباف با فاصله قابل توجهي سوم بود. اين نظرسنجي منتسب به يك نهاد رسانه‌اي بود. ولي هر كس كه اندكي با فضاي عمومي و حتي نظرسنجي‌هاي معمول آشنا باشد مي‌داند كه اين آمار و ارقام ساختگي بود. به عبارت ديگر جاي آقاي رييسي و قاليباف را عوض كرده بودند، از اين طريق مي‌خواستند سرانجام مثلا رقابت داخلي جمنا را به نفع خود خاتمه دهند.

به نوشته این جامعه شناس: پيش از اين نيز اطلاع پيدا شده بود كه در مواردي نظرسنجي‌هاي اصلي را پيش خود نگه مي‌دارند و آنچه را كه منتشر مي‌كنند با دستكاري در اعداد و ارقام انجام مي‌دهند. اين كار آنها مثل دستكاري در دماسنج است كه مثلا هواي اتاق را به جاي ٣٥ درجه ١٥ درجه نشان دهد، ولي واقعيت دما كه سر جاي خود است و با دستكاري دماسنج نمي‌توان هواي اتاق را ٢٠ درجه گرم يا خنك كرد! در هر حال چنين رفتاري در ايران مرسوم است.

مقاله اعتماد یادآوری کرده: با وجود اين فضاي انتخاباتي هنوز شكل نگرفته است. در حقيقت مردم و جامعه درك روشني از ايده‌هاي انتخاباتي نامزدها ندارند. دولت و نامزدهاي آن وضع روشن‌تري دارند، چرا كه كارنامه و برنامه و سياست آن چه خوب يا بد باشد در هر حال به نسبت روشن است.علت ديگر اين عدم شكل‌گيري فضاي انتخاباتي به ساختار انتخابات مربوط مي‌شود.

حق نشر عکس Qanoon
Image caption محمدرضا ثقفی، قانون

به کی رای بدهیم

محمد ایمانی در یادداشت روز کیهان نوشته: انتخابات ریاست جمهوری ۱۸ روز دیگر به ایستگاه پایانی می‌رسد و مدیر امور اجرایی کشور در 4 سال آینده، با رأی مردم انتخاب می‌شود. کدام یک از شش نامزد، اداره دولت دوازدهم را برعهده می‌گیرد؟ اولویت‌های دولت جدید کدام است؟ آیا این دولت قادر خواهد بود برای مشکلات مهم اقتصادی و اجتماعی نظیر اشتغال و ازدواج و قدرت خرید مردم و مسکن و ارتقای فرهنگ و اخلاق عمومی چاره‌اندیشی کند؟ این تدبیرها از کجا پدید می‌آید؟ در یک کلام، آیا رفع چالش‌های مهم پیش روی کشور نظیر بیکاری ممکن است یا خیر و انتخاب هر یک از نامزدها چه تأثیری در این روند می‌تواند داشته باشد؟

به نظر این روزنامه تندرو: هر نامزدی را باید با دغدغه‌ها و دل‌مشغولی‌هایی که فارغ از لفظ در عمل از خود نشان می‌دهد، سنجید. اینکه نسبت او با عامه مردم و «خاصّان» و «حلقه اطرافیان و نزدیکان ومؤتلفان» کدام است و هر جا سر دو راهی میان این دو رسیده، کدام یک را انتخاب کرده است؟ دلواپسی‌ها و دل‌مشغولی‌های او از کدام جنس است؟ اهتمام به تکاثر قدرت و ثروت دارد یا در تراز خدمتگزاری زیسته است؟ نسبت او با صالحان و فاجران کدام است؟

و سرانجام کیهان تاکید کرده: هجده روز باقی مانده، به اندازه همه زمانی است که تغییر در افکارعمومی رخ داد و منجر به اتفاقات شگفت‌ در سه انتخابات گذشته ریاست جمهوری شد. در سال ۷۶ تا هفته آخر طبق نظرسنجی‌ها، آقای ناطق رئیس‌جمهور بود اما در چند روز شرایط فرق کرد.احمدی‌نژاد در مرحله اول انتخابات سال ۸۴ پنج میلیون و اندی رأی داشت و در سوم تیر، به ۱۸ میلیون رسید. و در سال ۹۲ آقای روحانی سه روز مانده به انتخابات فقط یازده درصد رای داشت.

به این ترتیب نویسنده مقاله نتیجه گرفته: هجده روز باقی مانده تا انتخابات، فرصت تکرار ناشدنی برای همه نخبگان و دلسوزانی است که دغدغه‌ها و نگرانی‌های انقلابی-ملی دارند. این فرصت روشنگری و بسیج ملی برای انتخاب مردمی‌ترین، امانتدار‌ترین، پایبند‌ترین و باندگُریزترین فرد از میان نامزدها را باید قدر شمرد. نامزدها باید در گفتار و رفتار و سوابق همین ویژگی‌ها را به مردم نشان دهند.

روی اعصاب فرودستان

صادق جنان صفت در سرمقاله ابتکار به وعده های انتخاباتی دو نامزد مخالف دولت روحانی اشاره کرده که یارانه نقدی سه برابر ماهی ۱۵۰ هزار برای هر کس و سه برابر کردن بودجه دولت از آن جمله است و اضافه کرده این وعده ها خودکشی در گفتار دو عده است که نه تنها گوینده را به بدترین روزها دچار می کند، بلکه ایرانیان را نیز با درد سر مواجه خواهد کرد .

ابتکار ادامه داده: هیچ اقتصاددان و کارشناسی باور نمی کند که وعده داده شده واز کاندیداهای انتخابات دوازدهم محقق شود و نیک می شود فهمید که این حرف پشت در پس پرده دارد . یک احتمال این است که می داند در صورت محقق شدن فرض برنده شدن وی، مجلس مانع کار خواهد شد و او تقصیر ها را بر گردن مجلس می اندازد . یک احتمال دیگر و عجیب البته آن است که نامزد مربوطه و دوستانش به محل هایی از درآمد دسترسی دارند که دولت یازدهم و رئیس آن به محل های یاد شده درآمدی دسترسی ندارند.

سرمقاله این روزنامه اصلاح طلب احتمال داده که گوینده نامزد مورد نظر رای نیاورد به احتمال با این ادعای خود دولت بعدی را با دردسر مواجه خواهد کرد که این خودکشی سیاسی از سوی یک کاندیدا فقط دامن او را نمی گیرد و آنچه از سرمایه اجتماعی اعتماد میان نهاد دولت و نها دهای مدنی باقی مانده است را نیز زایل کرده ودولت بعدی را بی اعتبار می کند . راه رفتن روی اعصاب تهیدستان و دادن وعده های عجیب دور از انصاف است ،به ویژه اگر آگاه باشیم که پیامدهای اجرای آن در هر صورت به تهیدست تر شدن همان فقرا منجر خواهد شد.

چهاردر صد قالیباف چیست؟

عبدالله گنجي در سرمقاله روزنامه جوان به تقسیم بندی باقر قالیباف از مردم کشور اشاره کرده و نوشته او قطب‌بندي جديدي را طرح كرد و آن تقسيم‌بندي اقتصادي كشور به طبقه ۴ درصدي در مقابل طبقه ۹۶ درصدي است. اگرچه او اين تقسيم‌بندي را به صورت موّسع تفسير نكرد، اما اولين نقد به قاليباف از سوي اصلاح‌طلبان اين است كه دوگانه‌سازي مذكور يك كپي‌برداري از جنبش ۹۹ درصدي امريكا در مقابل يك درصد سرمايه‌دار است. برخي ديگر برايشان باورپذير نيست كه ثروت كشور در اختيار ۴ درصد باشد. انگاره ذهني ايرانيان معمولاً اين بوده است كه حدود ۳۰ درصد مردم از تمكن «خيلي خوب» برخوردارند. قطعاً

مدیر روزنامه سپاه پاسداران در رد ادعای سردار سپاه و شهردار تهران با اشاره به این که در برخي استان‌ها كه يك كارخانه نبود، اكنون دهها قطب صنعتي وجود دارد و به حوزه عمومي توجه صورت گرفته است. مفهوم خود را از تقسیم چهار به ۹۶ درصدی مردم چنین بیان کرده: تصور می رود مقصودش این است کاز سال ۶۸ تاكنون يك دالان ويژه براي تصاحب مزيت‌‌هاي نسبي كشور در حوزه اقتصادي به وجود آمده است كه پرچم‌داران عيان و نهان آن كساني هستند كه در دولت‌‌هاي سازندگي، اصلاحات و اكنون مديريت‌‌هاي كلان نظام را بر عهده دارند.

روزنامه جوان در نهایت تاکید کرده: مهم‌ترين حجت براي قضاوت در اين باره ميلياردر شدن تعدادي از مديران و كاركنان دولت سازندگي از 68 تا امروز است. چندين وزير ميلياردر اكنون وجود دارد كه در دولت‌‌ هاشمي (و كمتر در دولت خاتمي) بوده‌اند. سؤال اين است كه يك كارمند نظام - حتي اگر وزير باشد - چگونه طي ۳۵ سال مي‌تواند ثروت خود را به هزار ميليارد افزايش دهد؟ قطعاً اين افزايش از راه‌‌هاي عرفي حرام و دزدي‌‌هاي مصطلح نيست.

روزنامه های اصلاح طلب هم امروز درباره این دو رقم که از سوی باقر قالیباف در مناظره تکرار شد واکنش هایی دارند عبدالله رمضان زاده سخنگوی دولت خاتمی در گفتگو با شرق احتمال دادن که شهردار تهران تحت تاثیر مشورت های نادرست قرار گرفته یا اصلا مشاور ندارد.

آمنه شیرافکن در همین روزنامه در مقدمه مصاحبه اش با مصطفی تاجزاده معاون وزارت کشور دولت اصلاحات، از زبان وی نوشته : ادعاهای اخیر محمدباقر قالیباف و گفتمان ٩٦ درصد و چهار درصدی‌اش پاسخ دهد. مدام سؤال مطرح می‌کند، گویی دلش می‌خواهد بنشیند پای مناظره‌ای با قالیباف و از او بپرسد این همه سال کجا بودی که اشاره‌ای به چهار درصد زالوصفت در برنامه انتخاباتی‌ات نبود.

به نوشته شرق: تاجزاده خیلی صریح می‌گوید که قالیباف گران‌ترین ستادهای انتخاباتی را داشته، حتی گران‌تر و پربریزوبپاش‌تر از ستادهای صادق محصولی برای احمدی‌نژاد. تأکید دارد که اگر قالیباف نتواند ادعای سنگینش در تقسیم‌بندی جامعه به چهار درصد و ٩٦ درصد را ثابت کند، تهمت عجیبی به نظام زده و مهم‌تر از همه اینکه باید بگوید خودش در این تقسیم‌بندی نمادین و عجیب کجا ایستاده است.

حق نشر عکس Noavaran
Image caption روز کارگر - کارتون محمد طحانی، نوآوران

همه نكات يك مناظره

غلامرضا ظريفيان در مقاله ای در اعتماد نوشته: مناظره از فضاي پرتحرك‌تري برخوردار شود و طبيعي بود كه آقاي روحاني و آقاي جهانگيري به عنوان نمايندگان دولت مستقر و با تسلط بر آنچه كه در گذشته و امروز رخ داده است وضعيت موجود را تشريح و برنامه‌هاي آينده را بيان كنند و منشأ مسائلي كه آقاي قاليباف مطرح مي‌كند را بيان كنند چنان که آقاي جهانگيري به خوبي به چندين منشأ اشاره كرد، آنجايي كه به زير پا گذاشته شدن قواعد ديپلماتيك پرداخت و پاي عامل اصلي حمله به سفارت عربستان را پيش كشيد و اينكه اين فرد امروز در ستاد كدام كانديدا حضور دارد و مورد حمايت چه كسي بوده است.

به نوشته این اصلاح طلب: نامزد ديگر اين مناظره ابراهيم رييسي بود كه ورود جدي به اين عرصه پيدا نكرد و نشان‌دهنده اين بود كه او تسلط لازم را براي ورود به چنين عرصه‌هايي كسب نكرده است. بنابراين مي‌شود گفت اگر بخواهيم نمره بدهيم دوگانه روحاني - جهانگيري از دوگانه رييسي- قاليباف دست برتر را داشت و مسائل كلان‌تري را مطرح كردند و در نهايت نگاه كارشناسي بهتري را ارايه دادند. دو كانديداي ديگر يعني آقايان هاشمي طبا و ميرسليم هم بحث‌هاي مهمي را مطرح كردند و حتي آقاي هاشمي‌طبا در جاهايي دست روي مسائلي گذاشت كه از اهميت زيادي برخوردار است، اما به دليل اينكه فاقد بياني نافذ و زباني واضح و روشن بود حرف‌هايش چندان مورد توجه قرار نگرفت.

نویسنده مقاله اعتماد در پایان اضافه کرده: در واقع يكي از مسائل مورد توجه در مناظره همين برخورداري از بيان شيوا و زباني واضح است كه مي‌تواند اثر كلام و نفوذ آن را بيشتر كند. نامزد ديگر آقاي ميرسليم در نقش يك معلم ظاهر شد و به طرح پرسش پرداخت و در چهره يك معلم خوب بود و نمي‌توانست در قامت يك رييس‌جمهور مطرح شود و به نظر مي‌رسد هدف از نامزد شدن او بيشتر اين است كه جريان پشتيبانش را در جامعه زنده كند و نمره خوبي را به عنوان يك معلم خوب كسب كرد.

حسرت جام اروپا

آیدین سیارسریع در ستون طنز روزنامه ایران با یک کاندیدای تخیلی مصاحبه کرده و از او پرسیده آقای حلالیان بفرمایید برنامه شما برای حل معضل بیکاری چیست؟ جواب داده:افزایش دانشگاه‌ها و قلیان سراها، افزایش پهنای باند اینترنت و خیابان جهت تسهیل دور دور مجازی و واقعی و همچنین طولانی کردن خدمت سربازی از برنامه‌های ما برای رفع معضل بیکاری است.

پرسیده برای اشتغال دختران چه برنامه‌ای دارید؟ جواب داده: افزایش امکانات اینستاگرام و تولید انبوه نرم افزارهای ادیت عکس و تشویق به ادامه تحصیل.

- آیا به نظر شما مشکل امروز ما موی جوانان است؟

٭ بله. امروز یک میلیون تومان می‌دهند برای رنگ مو و سرمایه مملکت هدر می‌رود.

- برنامه شما برای ازدواج چیست؟

٭ فعلاً برنامه‌ای ندارم. باید ببینم درسم کی تمام می‌شود.

در آخر طنزنویس روزنامه ایران از برنامه آقای حلالیان برای مسکن پرسیده او جواب داده: ما امروز دو میلیون خانه خالی در کشور داریم، یعنی دو میلیون خانواده می‌توانند صاحب خانه شوند. ما در دولت بعدی به این افراد دستور می‌دهیم که وارد این خانه‌ها شده و سکنی گزینند. و در حوزه ورزش هم برنامه چهارساله ای برای پایان حسرت چند ده ساله حضور در جام ملت‌های اروپا دارم.