روزنامه‌های تهران، انتخابات بریتانیا و پسآمد ترور در تهران

  • 10 ژوئن 2017 - 20 خرداد 1396

روزنامه‌های اول هفته تهران، شنبه ۲۰ خرداد در عنوان‌های اصلی خود از ادای احترام هزاران ایرانی به کشته شدگان حوادث تروریستی آخرهفته گذشته نوشته اند و در مقالات به گمانه زنی در این باره پرداخته‌اند. انتخابات بریتانیا و نتایج باورنکردنی آن از جمله مطالب مهم این روزنامه هاست.

حق نشر عکس Qanoon
Image caption تیتر و عکس صفحه اول قانون

آن‌ها باز می‌آیند

عباس عبدی در مقاله‌ای در اعتماد نوشته: اقدام تروريستي تهران پس از سفر ترامپ به عربستان و سپس قطع رابطه کشورهای متحد ریاض با قطر و تند شدن شيب رو به رشد تنش در منطقه اتفاق افتاد، از اين رو خيلي دور از ذهن نيست كه آن را مرتبط با تحولات اخير بدانيم. ولي به نظر بنده اين اتفاق هيچ ارتباطي با اين تحولات ندارد، هر چند بازيگران منطقه‌اي مي‌توانند از اين اتفاق بهره‌برداري‌هاي خاص خود را داشته باشند. اين اقدام تروريستي يك هدف و برنامه عادي داعش بوده است؛ برنامه‌اي كه از سال‌ها پيش در پي انجام آن بوده و اكنون توانسته آن را به اجرا درآورد.

نویسنده جامعه شناس در جواب این که تروریست ها چرا پيش از اين نتوانستند در انجام چنين برنامه‌اي موفق شوند نوشته: قريب به اتفاق عمليات تروريستي انجام شده در كشورها يا به وسيله شهروندان همان كشورها انجام شده يا آنكه زمينه حضور رسمي آنان در آن كشور به شكل كنترل نشده‌اي فراهم بوده است. عمليات عليه فرانسه، امريكا، بلژيك، آلمان و انگليس، تركيه پاكستان و عربستان و مصر نيز به وسيله اتباع خودشان انجام شد. اما داعش براي اجراي عمليات در ايران با چند مشكل اصلي مواجه بود. مشكل اول، فقدان زمينه مناسب براي جذب نيروي داخلي از طرف داعش.

نویسنده مشكل دوم داعش برای نفوذ به ایران را حساسيت حكومت نسبت به مراوده با داعش و ساير گروه‌هاي مشابه از ابتداي بحران خاورميانه دانسته و عامل سوم قدرت تور امنيتي نيروهاي ايران در شناسايي و كنترل تروريست‌ها خوانده كه در اين راه حتي اقدامات پيشگيرانه نيز انجام داده‌اند. چنان که عملیات مشابهي از سوي داعش برنامه‌ريزي شدكه در ميانه راه دستگير و بازداشت شده‌اند. ولي طبيعي است كه تروريست‌ها نيز برنامه‌هاي خود را براي عبور از تورهاي امنيتي پيچيده‌تر مي‌كنند، در نتيجه دير يا زود بايد انتظار يك چنين حادثه‌اي را مي‌داشتيم.

ناراضیها زودتر جلب می شوند

احسان محمدی در مقاله‌ای در ابتکار نوشته: از دیروز در شبکه‌های مجازی برخی نوشتند «ساده نباشید! کار خودشونه!»، «مگه میشه با این همه مهمات وارد مجلس شد؟ حتماً خودشون خواستن»!... پیش‌تر هم نوشته بودم که خطرناک‌تر از تهدید اسرائیل و تحریم آمریکا، «بی‌اعتمادی مردم» به نظام و به همدیگر است. این تحلیل‌های رقیق بی‌مایه، ریشه در بی اعتمادی دارد. آن را از عملیات‌های تروریستی داعش جدی‌تر بگیریم.

در عملیات‌های تروریستی که در کشورهای مختلف توسط داعش صورت گرفت، همواره از اتباع همان کشور استفاده کردند. یک زاده فرانسه، یک رشد کرده در انگلستان... این افراد به دلایل مختلف بهترین گزینه برای انجام عملیات در کشورشان هستند. آنها زبان، فرهنگ، راه و چاه، رابط‌های داخلی و .. کشور خودشان را خوب می‌شناسند. کمتر مورد شک قرار می‌گیرند و می‌توانند برای یک عملیات تروریستی چند وقتی در کشور هدف زمان بگذرانند و اهداف، معابر و ... را شناسایی کنند.

نویسنده ابتکار تاکید کرده: عضوگیری گروه‌های افراطی امر تازه‌ای نیست. سال ها گفته می شد هیچ ایرانی عملیات انتحاری نمی‌کند. نام هیچ ایرانی در میان انتحاری‌کنندگان دنیا نیست، اما حالا اعلام می‌شود چند ایرانی جلیقه انفجاری‌شان را در داخل کشور و علیه هموطنان‌شان منفجر کردند! گروه‌های افراطی طعمه‌هایشان را صید می‌کنند. هر که در داخل کشورش ناراضی‌تر و عصیانگرتر، چرب‌تر و سهل‌الوصول‌تر!

هدف: دولت روحانی

احمد غلامی در سرمقاله شرق نوشته: حسن روحاني با خوش‌اقبالي‌هاي پي‌درپي در انتخابات ٩٦ روبه‌رو بود، اوج اين بخت‌ياري‌ها در مناظره‌ها و سخنراني‌هاي آخر رقم خورده و بر همگان آشکار شد او قبل از رأي‌گيري رقبايش را از پاي انداخته است. اثبات اين ادعا چندان طول نکشيد و مردم با آراي ٢٤ ميليوني خود نشان دادند همچنان دلبسته ديپلماسي هستند؛ اما حملات غيرمنتظره داعش در تهران معنا و مفهومي خاص داشت. اين حملات، حمله به زيربنا و روبناي فکري حسن روحاني بود تا طعم پيروزي ٢٤ ميليوني را به کامش تلخ کند.

به نظر سردبیر شرق: سلول‌هاي خفته داعش بيش از هرچيز حمله به دستاوردهاي آتي اين ٢٤ ميليون رأي هدف گرفته اند؛ رأيي که دولتي را بر سر کار آورده که درصدد است رابطه‌اي عقلاني و ديپلماتيک با جهان برقرار کند. سلول‌هاي خفته داعش درواقع به اندام دولت روحاني يورش آورده‌اند تا نگذارند جامعه از فضاي امنيتي خارج شود. اين رويکرد و فضا کار را براي دولتي که محورش براساس ديپلماسي مي‌چرخد، سخت و دشوار مي‌کند. آن‌هم دولتي که ٢٤ ميليون رأي گرفته و انبوهي از مطالبات اقتصادي و سياسي را بر دوش دارد.

مقاله شرق در نهایت به این جا رسیده که: در فضاي ناامن داعشي رؤياها به‌سختي محقق خواهد شد. «بدترين سياست» براي حسن روحاني آن است که بخواهد از شوک به‌وجودآمده استفاده کند و وعده‌هاي انتخاباتي‌اش را در پس پشت اين واقعه به فراموشي بسپارد. دولت روحاني در شرايطي قرار دارد که مي‌تواند از دو تئوري «پيش‌دستي و پيشگيري» به نحو احسن استفاده کند، پيش‌دستي کند و حملات داعش را محملي براي گفت‌وگوی جدي‌تر با دنيا قرار دهد و از اعتماد به‌وجود‌آمده سود ببرد و با گشايش فضاي ديپلماتيک در حل بحران‌هاي منطقه‌اي پيش‌قدم شود.

حق نشر عکس Sharq
Image caption کارتون سهیل محمدی، شرق

تضعیف سپاه چرا؟

جعفر بلوری در یادداشت روز کیهان با تاکید بر این که شش نفر از شهدا و مجروحین حادثه تروریستی سپاهی هستند نوشته: سپاه در کنار سایر نیروهای نظامی و امنیتی و اطلاعاتی کشور در روز چهارشنبه، انصافا خوش درخشید. در دو روز گذشته نیز ضربات مهلکی بر پیکر پس مانده‌های تکفیری در برخی نقاط غربی کشور وارد کرده و «کلکشان را کنده‌اند» و گزارش‌های آن نیز به طور مرتب منتشر می‌شود.

این روزنامه تندرو افزوده» شاید امروز وقت خوبی برای گله و شکایت نباشد چرا که می‌گویند - و درست هم می‌گویند- باید اتحاد را حفظ کرد اما به امید روزی که مسئولین برای رسیدن به یک مشت رای بیشتر، به مولفه‌های قدرت آن نظامی که خود بخشی از حاکمیت آن هستند، حمله نکنند. تضعیف چنین نهادهایی می‌تواند به منزله چراغ سبزی باشد برای طراحان آمریکایی و سعودی برای انجام چنین حملاتی. ا، برخی در جریان انتخابات اخیر، ناخواسته چنین چراغ سبزی را نشان دادند!

به نظر کیهان بدون کوچکترین تردیدی پشت حمله تروریستی تهران، تنها یک گروه «شکست خورده تکفیری» یعنی داعش قرار ندارد و احتمالا چند کشور این عملیات را سازماندهی و اجرا کرده‌اند. از تغییر و تحولات در سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) بگیر تا تحولات اخیر در عربستان و قطر، می‌تواند در وقوع این حمله کور نقش داشته باشد.

محمد اسماعیلی در سرمقاله روزنامه جوان با اشاره به عملیات تروریستی به انتقاد از حسن روحانی رییس جمهور به نقش سياستمداراني اشاره کرده كه يك ماه مانده به انتخابات رويكرد نظام در دهه۶۰ و در مواجهه با گروهك‌هاي تروريستي را زير سؤال برده و صنعت دفاعي - نظامي كشور را دستاويز رقابت‌هاي انتخاباتي قرار داد تا جايي كه اصل برخورد قانوني و عقلاني حاكميت با تروريست‌هاي دهه را۶۰افراطي‌گري ناميده شد!

به نظر روزنامه سپاه پاسداران: تا زماني هدف يك جريان سياسي در داخل كشور «بي توجهي به مؤلفه‌هاي اساسي گفتمان انقلاب در عرصه بين‌المللي» است بايد توقع تحقق سناريوي نخست يا همان «بي‌ثبات كردن امنيت داخلي كشور» را داشت. به اعتقاد عناصر اين طيف استمرار «امنيت پايدار داخلي» تنها نمي‌تواند ناشي از اقتدار سازمان‌هاي امنيتي-انتظامي باشد و پايداري اين امنيت مشروط به تعامل سازنده با نظام سلطه ست، به همين دليل در مناظرات انتخاباتي بي‌محابا عملكرد نهادهاي وابسته به حاكميت در عرصه امنيتي مورد خدشه قرار مي‌گيرد.

جوان در نهایت تاکید کرده: عملكرد و نوع رفتار- گفتار برخي از سياستمداران داخلي طي چهار سال اخير در پيشبرد اهداف نظام سلطه در دومين پايلوت سناريوي مورد اشاره يا همان «ايجاد دو قطبي مردم -حاكميت» بسيار موثر و تعيين‌كننده است.

تروریست‌های مدرن

شیرزاد عبداللهی در مقاله ای در همدلی نوشته: بر خلاف تصوری که ظاهر ژولیده و سنتی تروریست‌ها القا می‌کند، تروریسم در اشکال کنونی آن یک پدیده کاملا مدرن و سوار بر ابزار و تکنولوژی مدرن است. تروریسم پایگاه اجتماعی هم دارد. یعنی افراد و گروه‌هایی از مردم به دلایل گوناگون تروریست‌ها را تحسین می‌کنند و منبع سربازگیری تروریست‌ها هستند.

در اروپا بخشی از نسل دوم و سوم مهاجران آفریقایی و خاورمیانه‌ای که نتوانسته‌اند به جایگاه اجتماعی و اقتصادی مناسبی دست یابند و خود را با جامعه میزبان تطبیق دهند، منبعی بالقوه برای تروریست‌ها هستند. در جوامع خاورمیانه تروریسم بر بستری از اختلافات فرقه‌ای و قومی ظاهر می‌شود. در برخی کشورها مردم قبل از اینکه خود را عراقی، سوری، پاکستانی یا افغان بدانند، خود را عرب و سنی و شیعی و کرد و تاجیک و پشتون و... تعریف می‌کنند. ایران بر خلاف این کشورها، دارای یک ملت است. یک ملت سابقه‌دار با پیشینه تاریخی.

اقوام ایرانی با وجود تنوع مذهبی و قومی همواره خود را بخشی از ایران دانسته‌اند. بنابر این تروریسم نوع داعشی با فرهنگ عقب افتاده فرقه‌ای، در ایران پایگاه استواری ندارد. خطای داعش همین بس که همه ایرانی‌ها را شیعه و ریختن خون شیعه را مباح می‌داند. نیروهای امنیتی و انتظامی ایران حتی در مقایسه با همقطاران اروپایی خود بسیار خوب عمل کردند. اما مسئله مهم برخورد خونسردانه مردم و مقامات ارشد نظام بود. حمله دو تیم عملیاتی داعش هر چند تعدادی از هموطنان ما را شهید و مصدوم کرد، اما مردم را نترساند.

حق نشر عکس Etemaad
Image caption کارتون جمال رحمتی، اعتماد

مرسی که این جا نمیآیی

صفحه طنز شهروند خبر داده که چند روز بعد از سفر ترامپ به عربستان، ترور و درگیری در خاورمیانه شدت گرفت و از قول ترامپ نوشته: خاورمیانه تخصص ماست!

به نوشته این طنزنویس این واکنش ها بعد از سخن ترامپ به راه افتاده:

تِرزا می: اینورا نیا فقط، خودم به اندازه کافی بدبختی دارم!

پوتین: هِی رفیق یه فکری هم برای این کلاشینکف‌های ما بکن، سِری جدید زدیم!

اردوغان: بیا اینجا یه کودتا هم با خودت بیار، لیست تسویه‌حسابم هنوز کامل نشده!

کیم جونگ اون: اگر موشک دست دوم خواستی خبر بده. ما شمشیر نداریم ولی می‌تونیم باهم گنگم استایل برقصیم!

خرس‌های قطبی: ما همین‌طوریش هم داریم منقرض می‌شیم، مرسی که اینجا نمیای!

وقتی بازنده، برنده است!

کریم ارغنده‌پور در مقاله ای در شرق درباره انتخابات بریتانیا نوشته: دولت ترزا می امکان قانون‌گذاری براساس تمایلات حزب را داشت، ولی پس از یک سال، در سودای قدرت بیشتر و اختیارات افزون‌تر افتاد. پاره‌ای نظرسنجی‌ها او را برای چنین ریسکی تحریک کردند و او وارد قمار انتخابات زودرس شد. شاید یکی از مهم‌ترین عواملی که او را در انجام چنین قماری تحریک کرد این تصور بود که رقیب او، جرمی کوربین، به‌خاطر تشتت و در نتیجه نداشتن پشتوانه حمایتی کامل درون‌حزبی و عدم امکان جلب حمایت همه حامیان مردمی حزبش نمی‌تواند اقبال عمومی را در بالابردن آرای حزب متبوع خود جلب کند.

به نظر نویسنده: حالا پس از انتخابات روشن شده محافظه‌کاران ضعیف‌تر از سابق هستند و دستشان برای بلندپروازی در برگزیت یا طرح قوانین ضدمهاجرت یا همراهی با ترامپ در خاورمیانه و همکاری با امرای سعودی بسته‌تر است. در برابر، جرمی کوربین، رهبر سوسیالیست حزب کارگر، توانسته رکورد افزایش تعداد کرسی‌های این حزب در ٢٠ سال گذشته را بزند و همچنین نه‌تنها آرای پاره‌ای مناطق متمایل به برگزیت را به حزب خود جلب كند، بلکه آرای بخشی از رأی‌دهندگان دو سال پیش به حزب تندرو یوکیپ را هم کسب کند.

مقاله شرق پبش بینی کرده: حالا خانم می‌ برای استعفا تحت فشار است، ولی جرمی کوربین موقعیت بالاتری را در حزب خود و درون جامعه کسب کرده است. به‌روشنی می‌توان دید خانم می ‌نشان داده حتی در کسب منافع حزبی سیاست‌مدار قابل‌اعتمادی نیست و باید برود، ولی کوربینِ عدالت‌جو، ضدترامپ، مردمی، ضد سلاح هسته‌ای و طرفدار آموزش رایگان و کاستن از فشارهای زندگی فقرا نه‌تنها ماندنی است، بلکه صدا و قدرتش روزافزون است. به این دلایل است که کوربین با اینکه نخست‌وزیر نمی‌شود، برنده اصلی این انتخابات است!

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون نازنین جمشیدی، شهروند

شکست ترزا می

صلاح‌الدین هرسنی در سرمقاله جهان صنعت با توصیف نتایج انتخابات سراسری بریتانیا نوشت: این نتیجه‌ برای حزب محافظه‌کار و رهبر آن، ترزا می معنایی غیر از شکست ندارد چراکه او از تمام شرایط بالقوه عینی و ذهنی برای رسیدن به اکثریت مطلق برخوردار بود. همین وی را بر آن داشت که برای نیل به هدف نهایی خود بر ارزش‌های سنتی حزب محافظه‌کار تاکید کند اما در نهایت شکستی غیرمنتظره را بر حزب محافظه‌کار و شخص نخست‌وزیر وارد کرد که با توجه به حرکت خزنده حزب کارگر در سپهر سیاسی بریتانیا چه‌بسا تا مدت طولانی قابل جبران نباشد.

به نظر نویسنده مقاله: عامل دیگری که سبب ناکامی حزب محافظه‌کار شد، چه‌بسا ریشه در رشد بی‌اعتمادی مردم به رهبران خود داشته باشد. نظرسنجی که اخیرا در بریتانیا منتشر شد، مبین آن است که سیاستمداران این کشور به جای بها دادن به مردم و بهبود زندگی آنها، بیشتر به منافع شخصی و حزبی خود اهمیت دهند.

جهان صنعت در نهایت نوشته: با نتایج به دست آمده در انتخابات پارلمانی بریتانیا، این کشور در آستانه یک تجربه سیاسی خطرناک قرار دارد که نه‌تنها سیستم دوحزبی را زیر سوال می‌برد بلکه پارلمان را هم در جایگاهی ضعیف و لرزان قرار می‌دهد که نه‌تنها با ائتلاف هم، تشکیل یک دولت کارآمد و مقتدر ممکن نباشد بلکه کشور دچار بی‌ثباتی هم بشود.

وعده ایستادن ماشین لباسشویی!

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: یکی از کاندیداهای انتخابات اعلام کرده: «از اجرای برنامه‌هایم توسط دولت خوشحالم» ما واقعاً از اینکه تحت هر شرایطی میزان اعتماد به نفس در کشورمان افت نکرده واقعاً در پوست و دیگر اعضا و جوارح‌مان نمی‌گنجیم. البته این صحبت‌ها براساس متر و معیارهای خاصی بیان می‌شود، نمونه‌اش همین امروز بود که یکی از اعضای هیأت دولت در خانه ما را زد و گفت: «اوضاع یخچال‌تون چطوریاست؟» گفتیم: «هی الکی درش رو باز می‌کنیم شاید اتفاقی توش افتاده باشه که نیفتاده؟»

به نوشته این طنزنویس: این عضو محترم دولت چند کیسه به ما داد که داخل آنها یک مقدار مواد خوراکی بود و گفت: «اینم طرح پر کردن یخچال‌ها، برید و حالشو ببرید.» اساساً این دوره از انتخابات دوستان یک وعده‌هایی می‌دادند که خود پوپولیسم در بیانیه‌ای اعلام کرد: «داداچیا شل بگیرید، زندگی آنقدرا هم ارزش نداره.»

ستون طنز روزنامه ایران به این جا رسیده که: تبلیغات انتخابات چند روز دیگر ادامه پیدا می‌کرد، یکی از عزیزان می‌گفت: «در دولت مردم، ما سعی می‌کنیم که ماشین لباسشویی شما آنقدر حرکت نکنه که وقتی روشنش می‌کنید حرکت کنه بره سر کوچه!» حال این کاندیدای اسبق اعلام کرده که دولت در حال اجرای برنامه این عزیز بزرگوار است. کدام برنامه؟ پر کردن یخچال؟ خواندن اشعار عموپورنگ در ستاد انتخاباتی؟