روزنامه‌های تهران، شرایط سخت منطقه و ادامه اختلافات داخلی

  • 18 ژوئن 2017 - 28 خرداد 1396

روزنامه های امروز صبح تهران یکشنبه ۲۸ خرداد از اعتراض بازماندگان انفجار معدن که بعد از ۴۰ روز هنوز هیچ تغییری در وضعیتشان پیدا نشده نوشته و در گزارش هایی از زبان مال باختگان آتش سوزی پلاسکو نوشته اند که بعد از ۱۵۰ روز آنان نیز فراموش شدگانند.

در میان مسایل بین المللی مقالاتی درباره تحریم های تازه آمریکا همراه شده است با گلایه هایی از سوی هواداران دولت که معتقدند مخالفان دولت بدون توجه به شرایط خطرناک منطقه و به هم ریختگی شرایط جهانی با تصمیم های آمریکا، نشانه ای از وفاق و همصدایی در داخل دیده نمی شود و همچنان گروهی در صدد ساقط کردن دولت روحانی هستند.

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون احسان گنجی، قانون

تک ترامپ و پاتک ایران

صادق زیباکلام در سرمقاله روزنامه ایران با تحلیلگران داخلی که معتقدند دولت های آمریکا تفاوتی ندارند و ترامپ ادامه راه اوباماست و همان قدر با جمهوری اسلامی دشمن است نوشته درست مثل این است که بگوییم در انتخابات 29 اردیبهشت چه آقای روحانی انتخاب می‌شد و چه آقای رئیسی، سیاست خارجی ما فرق نمی‌کرد؛ در حالی که این گونه نیست؛ سیاست خارجی روحانی را هیچ گونه نمی‌توان با سیاست خارجی احمدی‌نژاد مقایسه کرد. او که دنبال دیالوگ و تنش‌زدایی است چنان که در موضوع هسته ای موفقیت‌هایی داشته؛ در ایجاد رابطه با اروپا، ژاپن، استرالیا و کانادا توفیق‌هایی به دست آورده است.

این استاد دانشگاه با اشاره به فضای ۲۱ ماه گفتگوی ایران با آمریکا در زمان اوباما نوشته در شرایط فعلی که «عقاب»‌ها یا همان تندروها در کاخ سفید هستند، لازم است دولت ایران برای منزوی کردن امریکا با حفظ منافع ملی کشورمان به سمت تنش‌زدایی جهانی برود؛ چون هر حرکتی غیر از این مطلوب تندروها در امریکا است. در چنین شرایطی لازم است به وزن سنگین «کبوترها» در امریکا توجه شود تا عرصه برای آقای ترامپ تنگ‌تر شده و پیشبرد سیاست «ایران ستیزی» را برای آقای ترامپ پرهزینه کنیم؛ نه اینکه آب به آسیاب کاخ سفید تندرو بریزیم.

به نظر مقاله روزنامه ایران:ممکن است در داخل کشور برخی تندرو‌ها بخواهند از مواضع اخیر تیلرسون بهره‌برداری یا سوء استفاده سیاسی کنند؛ تندرو‌ها و جریاناتی که مخالف مشی و سیاست اعتدالی آقای روحانی است، این سخنان را دستاویز قرار خواهند داد و به دولت آقای روحانی فشار بیشتری می‌آورند تا سیاست‌های آشتی‌جویانه و تنش‌زدایی را کنار گذاشته و به سمت سیاست‌های تخاصمی بود؛ این نگاه غلط است؛ چرا که سیاست‌های تنش‌زدای روحانی به بار نشسته و اکنون بزرگ‌ترین حامی برجام، نه دولت ایران بلکه اتحادیه اروپا و قدرت‌های غربی هستند.

ایران و همگرایی سعودی و آمریکا

صباح زنگنه در مقاله‌ای در شرق نوشته: توهمات فرزند خام پادشاه عربستان در منطقه دنباله‌اي از اشتباهات محاسباتي ايالات متحده است. تصور او اين بود که حمله به يمن و دامن‌زدن به مواضع رسانه‌اي عليه ايران، رقابت داخلي ميان اعراب را کم‌رنگ خواهد کرد. امروز و بعد از بروز بحران روابط با قطر، اشتباه بزرگ سعودي‌ها خود را نشان داده است و تعداد زيادي از اعراب از اينکه تحت هژمون عربستان قرار بگيرند، نگران شده‌اند.

به نوشته این کارشناس امور بین الملل: از سوي ديگر با رفت‌وآمدهاي گوناگون ديپلماتيک ايران با کشورهاي صاحب‌نام جهان و توضيح آشکار شرايط منطقه و برخي ارتباطات پشت پرده، عربستان به عنوان عامل ثبات‌زدا مطرح شده و نمي‌تواند با بسيج امپراتوري رسانه‌اي در منطقه و جهان و رشوه‌هاي عظيم به ترامپ و تعدادي از اعضاي کنگره و سنا، کار خود را پيش ببرد. جهان نسبت به رفتارهاي عربستان بيش از گذشته حساس شده است.

مقاله شرق در نهایت توصیه کرده: ايران در ارتباط با کشورهاي گوناگون، بايد مجموعه‌اي از انديشه‌ها و طرح‌ها را تبيين کند و مخاطراتي را که اتفاقات اخير در آمريكا و منطقه براي اقتصاد، امنيت و صلح و ثبات منطقه و جهان در پي دارد، به جهانيان گوشزد کند. نگاه ترامپ و اکثريت جمهوري‌خواهان سنا و کنگره به روسيه، چين، ژاپن، کره و حتي اروپا و استراليا حتما مي‌تواند به وسیله ايران بهتر از قبل تبيين شده و راه را براي ائتلافي عليه خشونت و افراط گری تکفیری هموار کند.

اولویت جلوگیری از جنگ

ملیحه اسناوندی و سبا محسنی‌نژاد در گزارش مفصلی در جهان صنعت به بررسی ماهیت روابط ایران و عربستان سعودی به عنوان دو کشور مهم و تاثیرگذار منطقه پرداخته و نوشته در یک دهه اخیر، تقابل این دو کشور، مهم‌ترین درگیری منطقه‌ای در خاورمیانه بوده؛ درگیری که دامنه آن از گستره سرزمینی این دو کشور فراتر رفته و دیگر مناطق از عراق گرفته تا یمن را درگیر کرده است. البته درگیری ایران و عربستان با افزایش درگیری‌های داعش در سوریه بیشتر هم شد

گزارشگران این روزنامه به چند کارشناس منطقه به گفتگو نشسته اند. یکی از این کارشناسان در پاسخ به این سوال که چه کشوری برای میانجگیری در آینده ایران و عربستان پیش‌قدم می‌شود و آیا پاکستان توانایی ورود به حل این بحران در منطقه را دارد، گفت: «در حال حاضر مهم میانجیگری نیست، مهم، اراده عملی دو طرف برای حل بحران است و فعلا این اراده از سوی عربستان وجود ندارد که مسایل را به طور مسالمت‌آمیز حل کند. از طرف ایران هم آنها اتهام می‌زنند که این اراده وجود ندارد.

جهان صنعت در ادامه نوشته: با توجه به اتفاقات اخیر به گفته کارشناسان اولویت اول ایران باید ممانعت از وقوع جنگ در منطقه باشد و در همین رابطه باید از کشورمان صدای واحدی در تحولات مهم منطقه و جهان بشنویم. به نظر می‌رسد با وجود حاکمان جوان و کم‌تجربه در عربستان حفظ دیپلماسی ثابت برای ایران و کشورهای منطقه راه دشواری باشد و مشخص نیست آینده این جوان‌گرایی در این کشور چه هزینه‌ای را برای خود عربستان و کشورهای منطقه به همراه دارد.

حق نشر عکس Etemaad
Image caption کارتون فیروزه مظفری، اعتماد

استهزای دموکراسی

شهرام شهيد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي در ابتدای صفحه طنز شهروند از قول ترامپ نوشته:: من تمام توافق‌های قبلی آمریکا با دولت کوبا را لغو می‌کنم. منافع قراردادها با کوبا به جیب ارتش و نظامیان می‌رود. تا زمانی که آزادی بیان تضمین نشود،

آزادی فعالیت سیاسی، مردم و مطبوعات اعمال نشود، با کوبا قراردادی نداریم.

به نوشته این طنزنویس: ناظران سیاسی پس از شنیدن این خبر یاد رقص شمشیر شیخ و موسیو افتادند و بعد گفتند، چون در این سال‌ها تعابیر متفاوتی از آزادی بیان و دموکراسی شنیده‌ایم، ترامپ گفته: نمونه کامل حکومت مبتنی بر دموکراسی یعنی حکومت منتخبی مثل پادشاهی عربستان. نگویید منتخب کجا بود؟ در این کشور هر شاه، منتخب شاه قبلی است و همین نشان می‌دهد حق انتخاب در کشور وجود دارد. مثل آلمان و مرکل نیست که با شارلاتان بازی صدراعظم بشوند.

رائول کاسترو گفته: دموکراسی یعنی حق فحش‌دادن به آمریکا و اقداماتش بین آحاد مردم قهرمان کوبا. اگر هم تا حالا کسی به این سبک دموکراسی در این کشور شک داشت، بعد از تغییر مجدد سیاست آمریکا در قبال کوبا همه به این سبک از دموکراسی ایمان آوردند و کسی جیک نمی ‌زند.

رهبر کره‌شمالی: آزادی چیست؟ اسم جدید تحریم‌هاست یا نام فرمانده جدید ارتش غرب؟ البته دموکراسی را می‌دانیم چیست. خوردنی مطبوعی است که آدم بعد از تناولش مقداری آروغ هم باید بزند.

پوتین: در یک دموکراسی واقعی مخالفان این حق را دارند که برای شرکت در تظاهرات ضددولتی از خانه‌شان خارج نشوند یا از ما انتظار داشته باشند ما نگذاریم علیرغم میل باطنی‌شان بروند تظاهرات ضددولتی. آزادی بیان هم یعنی همین که این افراد بتوانند خبر بیرون نرفتنشان از خانه را رسانه‌ای کنند.

مصباح ربطی به رهبری ندارد

علی شکوهی در مقاله ای در اعتماد با اشاره به واکنش هایی که این روزها علیه گفته های روحانی رییس جمهور مطرح شده نوشته وقتی روحانی حضرت علی مباني حكومت و مبناي ولايت را نظر مردم و انتخاب مردم مي‌داند،

برخي از مخالفان شايد اين سخنان را درباره حكومت غيرمعصوم از جمله ولي فقيه بپذيرند اما درباره امام معصوم نظر ديگري دارند و در مقابل هستند كساني كه اين ارزيابي را حتي درباره حكومت مبتني بر اصل ولايت فقيه هم قبول ندارند يعني معتقدند كه ولي فقيه هم مشروعيت خودش را از مردم نمي‌گيرد.

به نوشته این مقاله: مصباح‌يزدي و شاگردان ايشان از جمله كساني هستند كه به هيچ‌وجه، شاني براي راي مردم در مشروعيت‌بخشي به حكومت قايل نيستند و اصل جمهوريت را هم صرفا به اين دليل كه ولي فقيه آن را قبول دارد، مي‌‌پذيرند. در حالی که صريح‌ترين اظهارنظرها از آيت‌الله خامنه‌اي است که بارها گفته است«هيچ كسى حق حاكميت‏ بر مردم ندارد مگر آن‏كه داراى معيارهاى پذيرفته شده باشد و مردم او را بپذيرند. امروز در جمهورى اسلامى ايران مقاماتى كه به نحوى در كار مردم دخالت دارند، به طور مستقيم يا غيرمستقيم منتخب مردم هستند و اين مساله حتى در مورد رهبرى نيز صدق مى‏كند و اين بدان معناست كه در نظام اسلامى داراي معيار بودن كافى نيست، بلكه انتخاب مردم نيز شرط لازم است».

نویسنده اعتماد تاکید کرده: نظر مصباح هر چه باشد اين را با قاطعيت مي‌توان گفت كه ربطي به نظرات امام يا مقام رهبري ندارد. در واقع اين روزها شاگردان مصباح‌يزدي در كلاس‌هاي بصيرت‌افزايي در ميان سپاهيان و بسيجيان و دانشجويان و طلاب جوان و ديگران، چيزي را به عنوان نظريه ولايت فقيه آموزش مي‌دهند كه خلاف نظر رهبران نظام است اما متاسفانه به دلايلي جلوي اين كارها گرفته نمي‌شود و روند ايجاد انحراف فكري در جامعه ديني ما همچنان ادامه دارد.

ضدیت با بنیانگذار

یدالله جوانی در سرمقاله روزنامه جوان به بهانه انتقاد از گفته های دولتمردان در مناظرات و مبارزات انتخابات نوشته بنیان گذار انقلاب نظرش در مورد آمریکا روشن بود در حالی که معادل‌سازي امريكا و چند كشور سلطه‌گر با جهان و جامعه بين‌الملل كه از سوي عده‌اي در داخل انجام شده، موجب گرديده تا آنان مخالفين كوتاه آمدن در برابر سلطه‌گران براساس مكتب امام را به عنوان طرفداران مقابله با جهان و دنيا معرفي كرده و خود را پرچمدار تعامل و آشتي با دنيا بدانند. آيا اين رويكرد مقابله با مكتب امام نيست؟

نویسنده با نقل گفته هایی درباره محدودیت آزادی ها و اسراییل و مجاهدین خلق از آیت الله خمینی نتیجه گیری کرده امام حكم خدا را در مورد تعداد اندكي از منافقين كه آن همه جنايت كرده بودند، در سال ۱۳۶۷جاري ساختند.

در پایان سرمقاله روزنامه سپاه پاسداران آمده: با وجود وضوح هر چه تمام در ديدگاه و دستورات امام در مورد منافقين، ديديم كه در جريان رقابت‌هاي انتخاباتي، چگونه در پوشش نقد رقيب، با امام مقابله شد و عده‌اي به تطهير منافقين پرداخته و اعدام منافقين را به چالش كشيدند! موارد مشابه بسيار است. بايد هوشيار بود و نگذاشت اينچنين با مكتب حضرت امام كه تنها مكتب تعالي بخش در عصر حاضر است برخورد شود.

اختلافات داخلی تعمیق شده

ولی الله شجاع پوریان در سرمقاله روزنامه همدلی با اشاره به شرایط منطقه و اوضاع جهانی که به خصوص با تصمیمات هر روز دونالد ترامپ خطرناک تر و غیرقابل پیش بینی تر می شود نوشته آمریکا با هیات حاکمه جدید به دنبال ماجراجویی و آتش‌افروزی در کشورهای مختلف است و حتی از بیان تلاش برای تغییر رژیم در ایران ابایی ندارد، شرایط منطقه نیز سال‌هاست دستخوش آشوب و اغتشاش است. اقدامات تحریک‌آمیز برخی همسایگان برای به حاشیه راندن ایران نیز هوشیاری، تک‌صدایی و افزایش روحیه تساهل و تسامح را در فضای داخل می‌طلبد. از سویی اقدامات جدید داعش در پایتخت و تحرکات وسیع این گروه ‌تروریستی در استان‌های مرزی کشور نشان می‌دهد تا چه اندازه باید در برابر توطئه‌ها یکدل و هم‌صدا باشیم.

مدیر روزنامه در این مقاله ابراز تاسف کرده برخی موضع‌گیری‌های داخلی، ‌تریبون‌های رسمی و عمومی و محافل مذهبی در هفته‌ها و روزهای گذشته نگرانی‌ها را بابت تعمیق قطب‌بندی‌ها و اختلافات داخلی افزایش می‌دهد. برخی از فعالان سیاسی همچنان مانند شرایط روزهای رقابت بر تخریب‌ها دامن می‌زنند و بدون اینکه نشان بدهند پیام حضور مردم را درک کرده‌اند بر مواضعی تاکید می‌کنند که در انتخابات پذیرفته نشد و انتظار می‌رود به حرمت رای اکثریت، مواضع خود را تعدیل یا از طرق قانونی به دنبال افزایش پذیرش و مقبولیت عمومی برای موفقیت در دوره‌های آتی باشند.

همدلی خطاب به مخالفان دولت نوشته: دکتر روحانی نه یک رقیب برای بخشی از نظام، بلکه به عنوان مدیریبرآمده از نظام و با داشتن سوابق مبارزات انقلابی پیش از پیروزی انقلاب، حضور مداوم در عالی‌ترین سطوح اداره جنگ، حضور در مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی، مجمع تشخیص مصلحت نظام و... قرار است در کانون طوفانی وضعیت داخلی و خارجی آرامش و ثبات را همچون چهار سال گذشته به مردم و نظام هدیه دهد و اگر همدلی، همراهی، تعامل و سعه صدر ارکان مختلف نظام و قوای سه‌گانه نباشد، نمی‌توان به موفقیت در چهارسال پیش روی این دولت و نه هیچ دولت دیگری چشم امید بست.

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون طراوت نیکی، قانون

فراموش ‌شدگان!

هدیه کیمیایی در گزارشی درباره فراموش شدگان فروریختن پلاسکو در اعتماد نوشته: ١٥٠ روز از تخريب پلاسكو مي‌گذرد و ساكنان شهر روزهاي داغدارشان را فراموش نمي‌كنند. پسربچه ١٢ ساله همراه با پدرش از سنندج آمده تا پلاسكو را ببيند. پدرش مي‌گويد: «ما ١٠ روز تمام از تلويزيون يك بيل مكانيكي را ديديم كه ضايعات ذوب شده را برمي‌داشت و داخل كاميون مي‌ريخت. حالا كه گذرمان به تهران افتاده گفتيم بياييم و خودش را ببينيم.» نگهبان پيري كنار در ورودي خرابه‌هاي پلاسكو گذاشته‌اند كه با صداي عابران پياده‌اي كه مي‌خواهند داخل پلاسكو را ببينند و عكس بگيرند بيدار مي‌شود، نگاهي به سرتاپاي غريبه‌ها مي‌اندازد و اگر اسم و آدرس ندهند در را دوباره مي‌بندد.

به نوشته این گزارشگر: پدر كت و شلوار قهوه‌اي رنگ به تن دارد و پسر يك عينك ته استكاني با فريم قهوه‌اي رنگ به چشم دارد. پدر مي‌خندد و به پسرش مي‌گويد: «بابا يادته؟ اون كفش قرمزا رو از اينجا برات خريده بودم.» دوتايي سركي به داخل محوطه مي‌كشند و همين كه كنجكاوي‌شان تمام مي‌شود راه‌شان را مي‌كشند و مي‌روند. داخل محوطه يك زمين خاكي است كه اسكلت نيم‌سوخته پلاسكو در گوشه سمت راستش است. سايه مانكن‌ها و ويترين‌هاي شيشه‌اي غبارگرفته از فاصله دور معلوم است.

آقاخالق مرد چهار شانه آذري زبان كه ٢٠ سال خدمت پلاسكو را كرده و نگهباني داده با افسوس از وضعیت مي‌گويد و سكوت مي‌كند. يكي از كسبه قديمي از راه مي‌رسد و بعد از سلام و احوالپرسي مي‌گويد: «بنياد ساختمان كناري پلاسكو همراه با نيمي از پاركينگ پشتي را خريده و قرار است يك ساختمان بزرگ بسازد.» حالا كه در باز شده تعداد عابران پياده‌اي كه مشتاق ديدن پلاسكو هستند، بيشتر مي‌شوند. انگار هنوز باور نكرده‌اند ساختماني به آن بلندي كه مدت‌ها از مقابلش مي‌گذشتند محو شده و ديوار سفيدرنگي جايش را گرفته.

شمعی به یاد کشته شدگان گرنفل لندن

سعيد برآبادي در ستون خود در شرق نوشته: بعد از آتش‌سوزي برج گرنفل لندن، اين سؤال مطرح شد که آيا اين دو حادثه را مي‌توان با يکديگر مقايسه کرد؟ پنج ماه از آن روز تلخ و حوادثي که به مرگ ٢١ نفر، مفقودشدن ١٠ نفر و زخمي‌شدن ٢٣٥ نفر انجاميد و ميلياردها تومان به اقتصاد بخش خصوصي کشور ضرر وارد کرد، مي‌گذرد؛ اما با وجود گذشت اين زمان طولاني، هنوز مال‌باختگان پلاسکو به‌درستي رسيدگي نشده‌اند؛ تا‌جايي‌که همين چند روز پيش و درست بعد از آنکه در لندن برج گرنفل طعمه حريق شد، صداي اعتراض‌شان را به گوش بنياد مستضعفان به عنوان مالک اصلي پلاسکو نيز رساندند؛ اما به قول يکي از پلاسکويي‌ها: «چه فايده؟»

به نوشته این ستون: يکي از کسبه به ماجراي عذرخواهي و قول پيگيري درباره حادثه گرنفل اشاره مي‌کند و آن را با پلاسکو مقايسه می‌کند: «يک برج آتش مي‌گيرد، برجي که نه مال منِ نوعي بوده و نه من يک‌تنه مي‌توانم براي مقاوم‌سازي يا ايمن‌سازي آن کاري بکنم. مالک هم که تا چند روز اصلا حضوري در محل حادثه ندارد. اين است که نصيب ما گوشه‌اي از يک پاساژ بي‌مشتري مي‌شود؛ اما خودتان ديديد که در ماجراي گرنفل، خيلي از مسئولان وارد شدند، عذرخواهي کردند، تسليت گفتند و قول همکاري و پيگيري دادند؛ بدون آنکه مسئوليتي در اين زمينه خاص داشته باشند».

يکي از فروشندگان پلاسکو که اين روزها کم‌وبيش در پاساژ نور به فعاليت خود ادامه مي‌دهد، خاطرات روز آتش‌سوزي پلاسکو را اين‌طور مقايسه مي‌کند: «خيلي برايم جالب بود که هرچه عکس و فيلم از ماجراي گرنفل ديديم، خالي از مردم بود. ياد گرفته‌اند در حوادث، جلوی دست و پاي نيروهاي امداد را خالي کنند؛ کاش ما هم ياد مي‌گرفتيم. بعضي از کسبه اين خيابان، شبِ ماجراي گرنفل، جلوي پلاسکو براي جان‌باختگان و مفقودان اين حادثه شمع روشن کرده‌اند».

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون کیوان زرگری، قانون

روحانی چیکارش کرده؟

محمد امین فرشاد مهر در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: با نتیجه دو بر صفر به سود ایران به پایان رسید تا ما صعود زودهنگامی به جام جهانی روسیه داشته باشیم. یعنی آنقدر یکدفعه‌ای و زود وارد روسیه شدیم که خود روس‌ها طی تماسی گفتند اگر قبل از ما رسیدید، کلید داخل جاکفشی است. به هرحال این بازی حواشی‌ای نیز به همراه داشت. مثلاً قبل از شروع بازی قرار بود گزارش را پیمان یوسفی برعهده بگیرد که با تصمیمی ناگهانی، جواد خیابانی عزیز را مسئول این مهم کردند. چرا که این‌ها ازبک بودند و حتی از استرالیایی‌ها هم سرسخت‌تر و اصلاً هم سوسول‌بازی نداشتند..

طنزنویس اشاره کرده که: به هرحال با پایان بازی و ترشح آدرنالین، جواد خیابانی با جملاتی جادویی کاری کرد که تیم سانسور شبکه سه بالاتفاق نیم‌خیز بنشینند و در حالی که ناخن دستشان را می‌جوند از دور با ایما و اشاره بگویند باشه تمومش کن. جملاتی نظیر ما که رفتیم روسیه، قطر می‌دونه و چین و کره و سوریه! یا سلام‌هایی که تمام اساطیر روسی را به صورت عرضی و طولی دچار اعوجاج نمود. یعنی کار داشت از سلام به روسیه و مسکو به چیزهایی نظیر سلام تولستوی، سلام نیکلای گوگول، سلام گروه خواهران تتو، سلام ماریوشاراپووا و غیره می‌رسید.

به نوشته ستون طنز روزنامه ایران:بعد از بازی هم شاهد حواشی مختلفی بودم. مثلاً بازیکنان و کادر فنی طی یک مراسم افطاری میهمان رئیس جمهوری کشورمان بودند. دلواپسان هم ساکت ننشستند و از تریبون‌های جمع و جورشان اعلام کردند که این پیروزی، متعلق به دولت نیست و الکی مال خودشان نکنند.