روزنامه های تهران، پس لرزه های قرارداد نفتی

روزنامه های امروز صبح تهران، یکشنبه ۱۸ تیر در عنوان های اصلی خود از دادگاه رسیدگی به جرایم بابک زهرایی پرداخته و هر یک از زاویه به انعکاس سخنان قاضی و یا متهمان پرداخته اند، روزنامه های اصولگرا آن بخش هایی را مهم دیده اند که قاضی با تبرئه ضمنی وزیران دولت احمدی نژاد مدعی شده متهم مقامات دولت را با معرفی بابک زنجانی فریب داده است. روزنامه های اصلاح طلب بخشی را اهمیت داده اند که متهمان در دفاع خود بازمی گویند که بابک زنجانی از پیش وزیر نفت دولت پیشین را می شناخت.

ادامه حملات به دولت روحانی بابت قرارداد نفتی این بار موضوعی تازه در روزنامه ها دارد و آن گفته های بیژن زنگنه وزیر نفت بعد از تماشای فیلمی درباره وضعیت اجتماعی مناطقی نفتی است.

حق نشر عکس روزنامه شرق
Image caption تیتر و عکس محمدرضا عباسی، شرق

شرق در بخشی از گزارش خود از دادگاه متهمان پرونده فساد نفتی مهدی شمس یکی از متهمان نوشته: رابطه من و بابک زنجانی رابطه کارگزاری و کارفرمایی بوده که در کیفرخواست به آن اشاره‌ای نشده و همه ادعاهای کیفرخواست براساس اظهارات است؛ آنجا که بابک زنجانی حرفی در دادگاه و پرونده می‌زند کذب و دروغ می‌دانید اما هرجا راجع به من حرف می‌زند و نوبت به من می‌رسد، این اظهارات راست و صحیح است. بنده لندن‌نشین بودم که به درخواست و برای کمک به ایران آمدم؛ ناگهان اوین‌نشین شدم. هلدینگ سورینت متعلق به بابک زنجانی همه اسناد جعلی را به نام من صادر کرد و گفته می‌شود من این رقم به بابک زنجانی بدهکارم.

‌ نماینده دادستان: الان طلبکار هستید یا بدهکار؟

م.ش: براساس کیفرخواست ٣٩ میلیارد دلار طلبکارم.

‌قاضی: خودت چطور؟ خودت می‌گویی چقدر طلبکار یا بدهکار هستی؟

م.ش: من براساس کیفرخواست دفاع می‌کنم نه اظهارات خودم.

‌قاضی: خودتان چه حرفی می‌زنید و چقدر بدهکارید؟

م.ش: هیچ بدهکار نیستم.

‌قاضی: ‌نظام با کسی شوخی ندارد و هر لندن‌نشینی که در برابر نظام قدمی بردارد، اوین‌نشین می‌شود. در دفاع از کیفرخواست حرف بزن و شراکت خود را با بابک زنجانی بیان کن و اینکه شما و فلاح چگونه از آن هیولای توخالی، یعنی زنجانی، آدم بزرگی ساختید و او را این‌گونه به شرکت نفت معرفی کردید که دارای دو بانک است؛ درحالی‌که این دو بانک اف‌آی‌آی‌بی در مالزی و کنت در تاجیکستان، شرکتی بیش نیستند. بگو آیا با زنجانی شراکتی داشته‌ای یا نه؟ نفتی گرفته‌ای یا نه؟ نفت را به کجا بردی و پول بیت‌المال را چه کرده‌ای؟

دورنمای یک آتش بس

فریدون مجلسی در مقاله ای در روزنامه ایران نوشته: خبر توافق پوتین و ترامپ برای اعلام آتش‌بس در جنوب غربی سوریه به تنهایی برای همه طرف‌های درگیر خبری خوب و امیدبخش است.مهمتر از همه مردم سوریه‌اند که هر نوع آرامش و آتش‌بسی که دنیا لزوم آن را فراموش کرده بود به سود آنان است. دولت سوریه نیز راضی خواهد بود زیرا در شرایطی که از لحاظ ارضی و استراتژیک در شرایط بهتری قرار دارد می‌تواند با نیروهای رقیب غیر داعشی و سلفی، بر سر میز مذاکره و توافق بنشینند. اسد نیز نسبتاً راضی خواهد بود زیرا در شرایطی که معلوم نبود آینده‌اش چه خواهد شد،

به نوشته این کارشناس روابط بین المللی این توافق برای امریکا مفید و مهم است، زیرا ترامپ اصولاً متمایل به پیروی هرچه بیشتر از سیاست انزواگرایانه و پرداختن به داخل امریکا، با معیارهای خودش است. از طرف اسرائیل هم راضی است زیرا از خطر نزدیک شدن جنگ و نیروهای حزب‌الله به مرزهای خود و منطقه اشغالی جولان و درگیر شدن در جنگ سوریه آسوده می‌شود.اردن و عربستان راضی هستند زیرا امنیت مرز خود با سوریه را تضمین‌ شده می‌بینند و به احتمال اقدامات نفوذی و کمک‌رسانی به نیروهای طرفدار خود می‌افزایند.

در ادامه مقاله روزنامه ایران آمده: آتش بس به سود حزب‌الله و لبنان است، زیرا آنان پس از مأموریت اصلی که دور کردن نیروهای داعشی و سلفی از آن مناطق بود فرصت می‌یابند خود را از تهدید‌های بعدی برهانند و به لبنان بازگردند. ترکیه هم راضی است و نهایتاً ایران نیز می‌تواند تحت شرایطی راضی باشد، زیرا ادامه آتش بس فرصت می‌دهد تا حضور فیزیکی و مستشاری خود را کاهش دهد و تدریجاً ایفای نقش میانجی را به معارضان سوریه بقبولاند و ضمن گرفتن بهانه‌ها از امریکا و عربستان، بهانه القای «ایران‌هراسی» را از اسرائیل در منطقه جولان سلب کند و بیشتر به همکاری با عراق در رفع مخاطرات آینده تروریست‌های داعشی پس از آزادی موصل بپردازد.

روزنامه دولت به این جا رسیده که: ایران هم باید توجه داشته باشد که روسیه مانند هر کشور دیگری تابع منافع ملی خود است. اکنون می‌توان به این تحلیل دل خوش داشت که آتش بسی که در جهت منافع ملی و قومی همه طرف‌ها درگیر است دوام یابد. اما ایراد آنجا است که بسیاری از این طرف‌ها در قید منطق و منافع ملی خود نیستند!

حق نشر عکس روزنامه ایران
Image caption کارتون فیروزه مظفری، ایران

توافق غریب ترامپ و پوتین

نعمت الله عبدالرحیم زاده در سرمقاله روزنامه جوان توافق بر سر آتش بس در سوریه را عجیب خوانده و با اشاره به این که جزییات این توافق هنوز معلوم نیست نوشته معلوم می‌شود ترامپ و پوتین بیشتر می‌خواسته‌اند توافقی را به رسانه‌ها اعلام کنند تا آنکه در واقع امر اتفاقی بیفتد و آتش‌بسی با در نظر گرفتن جوانب آن در جنوب غرب سوریه برقرار شود. جنبه سیاسی دیدار و توافق پوتین و ترامپ جدای از تأثیر یا عدم‌تأثیر در وضعیت میدانی سوریه، از نظر سیاسی اهمیت قابل توجهی دارد تا آنجا که می‌توان گفت بر اصل نشست گروه ۲۰ سایه انداخته است.

به نظر روزنامه سپاه پاسداران: این اهمیت از آن جهت تشدید می‌شود که روابط روسیه و امریکا از زمان الحاق شبه‌جزیره کریمه به روسیه در سه سال قبل تا کنون سرد بوده تا آنجا که پوتین در نشست قبلی گروه ۲۰ دیداری با باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق امریکا، داشت که آن هم دیداری سرد بود تا آنکه نشانه‌ای از گفت‌وگویی گرم داشته باشد، چه رسد به اینکه توافقی به دنبال داشته باشد. حالا ترامپ می‌تواند نشان بدهد آن دوره تمام شده و توانسته در نخستین دیدارش دست‌کم معامله‌ای در پرچالش‌ترین منازعه موجود در عرصه بین‌الملل به دست بیاورد و همین نیز می‌تواند مقدمه‌ای باشد برای معامله‌های بعدی.

جوان در نهایت نوشته: پوتین هم از این نمایش ترامپ استقبال می‌کند چراکه برای او به معنای شروع فصلی از کاهش تنش با غرب است تا شاید در قبال آن و بدون کوتاه آمدن در خصوص کریمه، زمینه رفع یا دست‌کم کاهش تحریم‌های غرب علیه روسیه فراهم شود. در هر صورت، ترامپ با پوتین و جدای از مشکلاتش با دیگر رهبران گروه ۲۰ به توافقی رسید که بیشتر از جدی بودن و تأثیر واقعی آن، جنبه نمایشی این توافق اهمیت دارد و حکم گام نخستین دارد.

آتش بس امیدوار کننده

ابوالقاسم قاسم زاده در سرمقاله روزنامه اطلاعات نوشته: اعلام آتش‌بس در منطقه جنوب سوریه مهم‌ترین و حساس‌ترین خبری بود که از این دیدار علنی شد. بلافاصله دولت اردن از آن حمایت کرد. به نظر می‌رسد دیگر دولت‌های منطقه و دولت بشار اسد نیز از آن حمایت و استقبال کنند. این چهارمین بار است که از آتش‌بس در سوریه خبر داده می‌شود. در گذشته نیز اعلام آتش‌بس موجب امیدواری بسیار شد که شاید بحران سوریه از فاز نظامی به سیاسی تغییر کند و مراحل توافق سیاسی در امتداد آتش‌بس تسهیل شود. اما چنین نشد.

به نوشته این مقاله:اما برخی از کارشناسان سیاسی به اعلام خبر آتش‌بس در جنوب سوریه در پایان دیدار پوتین ـ ترامپ با دیدی مثبت و امیدوارانه به نگریسته‌اند. این کارشناسان می‌گویند، منطقه‌ای که در آن از سوی پوتین ـ ترامپ اعلام آتش‌بس شده است، منطقه‌ایست که بطور مستقیم در حیطه حملات هوایی جنگنده‌های نظامی روسیه و آمریکا قرار دارد. آتش‌بس در این منطقه به خودی خود این گونه حملات هوایی که تخریب بسیار از ویرانی تا کشتار افراد عادی را در بر دارد، متوقف می‌سازد. علاوه بر آن در صورت موفقیت طرح آتش‌بس در منطقه تعریف شده جنوب سوریه، امکان گسترش آن در دیگر مناطق فراهم خواهد شد.

اطلاعات ابراز امیدواری کرده که:اعلام آتش‌بس با توافق پوتین ـ ترامپ شروع مسیری باشد که هر دو قدرت بزرگ کلید آن را برای پایان بخشیدن به بحران سوریه زده‌اند. باید در روزهای آینده در انتظار واکنش دولت‌ها در خاورمیانه بخصوص دولت سعودی و اسرائیل نسبت به این توافق بود. در نهایت اعلام این نتیجه (آتش‌‌بس) بعد از دیدار دو ساعته مستقیم پوتین ـ ترامپ نه تنها برای پایان بخشیدن به جنگ در سوریه که برای سراسر خاورمیانه خبری خوش‌آیند است.

پس لرزه های قرارداد نفتی

سخنان بیژن زنگنه وزیر نفت در مراسم تماشای فیلمی از مهدی افشارنیک درباره مناطق نفتی در روزنامه های هوادار دولت به عنوان نشانه ای از تفکر فرهنگی وزیر کهنه کار نفت تلقی شده و بخش بخش آن را منعکس کرده اند.

اما کیهان در یادداشت روز خود به شدت به این سخنان تاخته و نوشته:شاید باورپذیر نباشد که یک وزیر در جمهوری اسلامی این حرفها را به زبان آورده باشد اما این حقیقت تلخی است که اتفاق افتاده و وزیر نفت ایران اسلامی در آستانه چهل سالگی نظامی که پله رشد و تعالی او بوده، دغدغه حفظ و صیانت از بیت‌المال و سرمایه‌های ملی را به «مارکسیست اسلامی» تفسیر می‌کند و آرزو می‌کند بتواند آن را از ذهن خود پاک کند!

حسین شمسیان در این مقاله ادامه داده:چه اتفاقی افتاده و قرار است چه بشود!؟ برای ما چه خوابی دیده‌اند که به راحتی از این دست سخنان می‌گویند.آیا نفی سلطه و تسلط بیگانگان بر جان و مال مسلمانان، قاعده مشهور «نفی‌سبیل» تفکری مارکسیستی و مغایر با اسلام علوی و فاطمی است.چه اتفاقی افتاده که پس از حدود یکصد سال از نفت‌داری در ایران و پس از چهار دهه افتخارآمیز از تلاش برای بالندگی در صنعت نفت و با وجود هزاران متخصص پیر و جوان ایرانی،با وجود چندین و چند شرکت موفق و با تجربه و با وجود صدها پروژه آبرومندی که به خوبی توسط ایرانیان به سرانجام رسیده، وزیر نفت ایران آرزویی عجیب مطرح می‌کند و نگاهش به بهترین قرار‌داد‌ها این می‌شود: « بهترین قرارداد عالم، قرارداد امتیازی است که میدانی را به شرکتی برای درازمدت و مالکیت میدان را برای ۴۰، ۵۰ سال بدهیم»

کیهان در نهایت دولت روحانی را متهم کرده که براندازی نظام است چرا که نوشته: غرب و در راس آن آمریکا، بی‌محابا و بدون پرده‌پوشی در‌صدد براندازی نظام اسلامی است و از بیان آن هم ابایی ندارد. موضوع تنها بیان نیست و در عمل هم از هیچ کوششی فروگذار نکرده و نمی‌کنند.اینکه آنها این آرزو را تاکنون به گور برده‌اند و بعدها هم خواهند برد‌، محل بحث نیست. عقل و تدبیر اقتضا می‌کند که لحظه‌ای از دشمن در دستیابی به این هدف شوم غافل نشویم. آنها اکنون آرزو دارند با شبیه‌سازی وقایع دهه ۹۰ شوروی سابق و اجرای «پروستریکا» و «گلاسنوست» به خیال خود فروپاشی نظام را از درون رقم بزنند.

همه صاحب نظریم

علی میرفتاح در ستون خود در روزنامه اعتماد نوشته: مملکت ما همانطوری که می‌دانید دچار مشکلاتی جدی و پیچیده است. نه فقط مشکلات اقتصادی داریم بلکه مشکلات فرهنگی و فکری هم داریم. مثلا از یک طرف دنبال سرمایه‌گذار غربی می‌گردیم؛ در عین حال از باز شدن پای سرمایه‌گذاران غربی به کشور در هراسیم. از یک طرف مشتاقیم که زودتر تحریم‌ها برداشته شوند و روابط اقتصادی‌مان با جهان «عادی» شود، از طرف دیگر پیش‌قدم شدن غول‌های نفتی را برنمی‌تابیم و کتبی و شفاهی با آن مخالفت می‌کنیم.

به نوشته این مقاله: در مورد «توریسم» از یک طرف خودمان را با ترکیه و گرجستان و آذربایجان و امارات مقایسه می‌کنیم و دست پشت دست می‌‌زنیم که چرا آنها توریست دارند و ما نداریم، از طرف دیگر همین که در شهر چشم‌مان به چهار تا توریست بور و زاغ افتاد رگ غیرت‌مان می‌جنبد. در آموزش و پرورش هم همین وضعیت حاکم است، در صنعت هم، در کشاورزی هم و... ورود به «مسائل کشور» برای همه هموار شده و همگان اعم از کوچک و بزرگ امکان حضور در همه مباحث را به دست آورده‌اند.

سردبیر مجله کرگدن در مقاله خود تاکید کرده; اینها امور پیچیده و بسیار دقیقی هستند. برای اینکه از دیپلماسی سر در بیاوریم لازمه‌اش این است که درس دیپلماسی بخوانیم و امور بین‌المللی را سر دربیاوریم اما چون این کارها سخت است، اکثرا هم «زبان» نمی‌دانیم، بی‌اعتنا به دقایق و ظرایف امور، پا برهنه وارد عرصه می‌شویم و ظریف و رفقایش را تخطئه می‌کنیم یا برای‌شان خط و نشان می‌کشیم.

دیروز و فردا با قرارداد

۱۰هومن جعفری طنزنویس روزنامه جهان صنعت نوشته:

پساپریروز‌: مذاکره با خارجی‌ها تحت هر شرایطی بد است مگر اینکه نماینده ما برود به ملاقات‌شان هر ۱۰ دقیقه یکبار هم فحشی بارشان کند‌! در غیر این صورت قبول نیست‌!

پس پریروز‌: بروید برای برجام مذاکره کنید‌. عمرا اگر برجام اوکی شود‌. مگر می‌گذارند‌!

پس پریروز بعد از برجام‌: گلابیش کو؟ سیبش کو؟ شفتالوش کو؟

دقیقه یکبار هم فحشی بارشان کند‌! در غیر این صورت قبول نیست‌! اما پس پریروز‌ گفته شد: بروید برای برجام مذاکره کنید‌. عمرا اگر برجام اوکی شود‌. مگر می‌گذارند‌..

طنزنویس وضعیت دیروز‌ را چنین شرح داده: قرارداد توتال امضا شده ولی نه گلابی برجام است نه شفتالویش‌! تازه اسم این کار خیانت است‌. از کجا معلوم دلار تقلبی نداده باشند؟ و امروز گفته می شود: توتال اگر بیاید می‌کشیمش‌! اگر با فرانسه قرارداد خودروسازی ببندید خوب است چون ما رفتیم سهام خودروسازی خریدیم سود می‌کنیم‌. اگر هواپیما ببندید خوب نیست چون مردم در حوادث هوایی نمی‌میرند و نمی‌توانیم از دولت انتقاد کنیم اما بستن قرارداد نفتی بد است چون مشکل بیکاری کم می‌شود و مردم دوباره به اینها رای می‌دهند‌!

ستون طنز جهان صنعت در توصیف فردا‌ نوشته: آقا چرا و به چه دلیل قرارداد بستید به خارج از کشور کارگر اعزام کنید؟ مردم از بیکاری و گرسنگی بمیرند اما برای اجنبی کار نکنند‌. اما پس فردا‌: بنز غلط کرده می‌خواهد در ایران بیاید روی مونتاژ پیکان کار کند؟چرا وقتی ما سرکار بودیم نمی‌آمدند؟

حق نشر عکس شهروند
Image caption کارتون کامبیز درم بخش، شهروند

دست‌بوسی و تعظیم ناپسند

آمنه شیرافکن در شرق نوشته: چند روزی اخبار مربوط به دست‌بوسی حسام‌الدین آشنا و تعظیم مصطفی کواکبیان در سرخط خبرها بود. خیلی‌ها نوشتند که دست‌بوسی و تعظیم این دو بزرگوار ایرادی ندارد و نشانه ادب و احترام به بزرگان است. اما به واقع جایگاه سیاسی و اجتماعی دست‌بوس و تعظیم‌کننده را نادیده گرفتند. وقتی یک نماینده مجلس و دیگری رییس مرکز بررسی‌های استراتژیک و مشاور رئیس‌جمهوری است، روا نیست به دست‌بوسی شخصیت‌های سیاسی که برای او مقام استادی‌ای داشته‌اند برود.

به نوشته این روزنامه نگار: به یمن توسعه رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تصاویر رفتار سیاسی مسئولان به طرفه‌العینی تیتر یک رسانه‌ها می‌شود و دیگر نمی‌توان به‌سادگی از آن رهایی یافت. در پس ترویج این تصاویر نیز دو گزینه در میان افکار عمومی شکل می‌گیرد، بخشی این که اگر بزرگان ما چنین کرده‌اند، چه ایراد که ما نیز در پی دست‌بوسی و تعظیم باشیم.

در ادامه مقاله شرق آمده: مسئولان و نمایندگان محترم در دیدارهای شخصی و به دور از فلش دوربین‌ها به اندازه کافی برای ادای احترام و ارادت‌شان به شخصیت‌ها و چهره‌های سیاسی فرصت دارند اما ترویج رفتار آنها در سطح شبکه‌های اجتماعی مسئولیت آنها را دوچندان می‌کند و روا نیست تصاویر این رفتار در سطح گسترده میهمان گوشی و موبایل شهروندان ایرانی شود.

تحول بزرگ در راه

شهرام شهیدی در داستانواره ای در صفحه طنز شهروند از خبری نوشته که به قول پدر بزرگش باعث تحول بزرگی بزرگ خواهد شد و آن هم پخش مستقیم ورزش بانوان به ‌زودی اتفاق می‌افتد من گفتم: اما بعید می‌دانم بسترش آماده باشد‌ها. پدربزرگ گفت: آماده‌کردن بستر خیلی هم کار شاقی نیست. گفتم از آن لحاظ بله. اما می‌شود بگویید گوینده خبر کیست؟ می‌خواهم بدانم موثق است؟

به نوشته طنزنویس شهروند: پدربزرگ سینه را جلو داد و گفت: بله. مدیر رادیو ورزش این را گفته. من و برادرم پقی زدیم زیر خنده. کار خوبی نبود اما غیرارادی این کار را کردیم. به پدربزرگ نخندیدیم که به جای گوینده خبر به خود خبر اتکا کرده بود. هرچند دیگر جرأت نداریم حرفی بزنیم و بابت این نوع ساختارشکنی‌ها ما تنبیه شویم. اصلا می‌گویند تحول بزرگی است. ما هم می‌گوییم هست.

حق نشر عکس قانون
Image caption استخدام، کارتون احسان گنجی، قانون