روزنامه های تهران، رای مصلحتی یا معامله با نمایندگان

روزنامه‌های امروز صبح، دوشنبه ۳۰ مرداد، در گزارش های اصلی خود از پایان رسیدگی به وزیران پیشنهادی حسن روحانی در مجلس پرداخته و و رای به شانزده وزیر دولت دوم روحانی را حاصل لابی مفید دولتی ها در مجلس دانسته اند. ابراز نگرانی از ترکیب اقتصادی دولت آینده یکی از موارد انتقادهای روزنامه هاست.

هیچ روزنامه‌ای درباره درخواست محمد خاتمی برای رفع حصر از رهنورد، موسوی و کروبی خبری ندارد، اما دو روزنامه اصولگرا و تندرو در مقالات خود به شدت به رییس جمهور اسبق تاخته و او را همدست فتنه گران خوانده و با رفع حصر مخالفت کرده اند.

حق نشر عکس Sobheno
Image caption تیتر و عکس محسن نوروزی فر، صبح نو

مجلس و رأی اعتماد به كابينه

حسن رشوند در سرمقاله روزنامه جوان با اشاره به پایان کار مجلس در رسیدگی به وزیران پیشنهادی نوشته: مجلس عملاً بدون هيچ چالشي همانگونه كه پيش بيني مي‌شد، بستر را از هر لحاظ براي دولت آينده آقاي روحاني آماده كرد. اين همراهي حتي تا جايي بود كه بر خلاف برخي رجزخواني‌هاي مجلسي‌ها در روزهاي اخير مبني بر افتادن حداقل دو وزير پيشنهادي، كابينه دوازدهم بر خلاف كابينه‌هايي كه اصلاح‌طلبان مدعي بودند مجلس اصولگرا كاملاًهمراهشان بوده مانند مجلس هفتم، کابینه روحانی يكدست‌تر از هر دولتي شكل گرفت و مجلس نيز در يك برنامه هماهنگ آنچه را آقاي روحاني مي‌خواست رقم زد.

روزنامه سپاه پاسداران با افسوس به یاد آورده که در آغاز ریاست جمهوری احمدی نژاد مجلس که تقريباً تماماً در دست اصولگراها بود به چهار نفر از وزراي پيشنهادي احمدي‌نژاد رأي مثبت داده نشد و جالب آنكه همه مخالفان سياسي آن مجلس بر اين نظر بودند كه مجلس يكدست هفتم، دولت يكدست را ايجاد كرده است. امروز كه رفتار مجلس دهم تركيب شده از طيف اميد و اصلاحات را در مقايسه با آن مجلس اصولگراي به اصطلاح يكدست مورد ارزيابي قرار مي‌دهيم، به اين فهم مي‌رسيم كه چقدر در رفتار اين دو جريان در مواجهه با حقوق مردم تفاوت وجود دارد.

سرمقاله جهان به این جا رسیده که: رأي اعتماد ديروزبه وزراي پيشنهادي نشان داد كه مجلس دهم بيش از آنكه حاصل يك خرد حزبي يا جرياني باشد، محصول لابي‌گري و اراده شخصي رأس هرم در مجلس و دولت است و اين همان چيزي است كه در مجلس هفتم در انتخاب كابينه دولت نهم هيچ‌گاه رخ نداد، چرا كه اساساً دكتر حداد يا قايل به لابي‌گري نبودند يا قدرت لابي‌گري ضعيفي داشتند.

همراهی دولت و مجلس

داریوش قنبری در مقاله ای در جهان صنعت نوشته: درباره رای بالای رحمانی‌فضلی با توجه به عملکرد ایشان به نظرم سوالاتی وجود دارد. مسایلی بود که قبلا درباره کارنامه وی بیان نشده بود یا بخشی از آن برای نمایندگان محرز نشده بود اما با توضیحاتی که وی داد‌ برخی از مسایل تغییر پیدا کرد و نگرش‌ها در مجموع عوض شد.

به نظر این نماینده پیشین مجلس توضیحات و رایزنی‌ها در این زمینه نقش تعیین‌کننده برای رحمانی‌فضلی داشت‌ که باعث شد با وجود مخالفت‌ها، اصلاح‌طلبان پای کار آمدند و از وی حمایت کردند و در مجموع وزیر کشور توانست رای بسیار قابل توجهی از مجلس کسب کند. می‌گویند که رایزنی‌ها و قدرت لاریجانی موجب حضور رحمانی‌فضلی در کابینه شده است در حالی که ما لاریجانی را جدا از جریان اصلاحات نمی‌دانیم اما بعضی از مخالفان می‌خواهند بین جریان اصلاحات و ایشان اختلاف ایجاد کنند.

جهان صنعت نوشته: وزرای دفاع، کشور، اقتصاد بالاتر از ۲۰۰ رای کسب کردند. به طور مثال رای زنگنه نسبت به دوره قبل بیشتر است و پیام این رای این است که همراهان دولت و همراهان سیاست دولت در مجلس بیشتر شده‌ است. در این دوره فقط یک وزیر رای نیاورد درحالی که در مجلس قبل تعدادبیشتری از وزرای کابینه روحانی رای نیاوردند. این وضیعت نشان می‌دهد که موقعیت روحانی، کابینه و وزرای ایشان نسبت به گذشته بهتر است.

حق نشر عکس Ghanoon
Image caption کارتون احمد عربانی، قانون

حاشيه‌هايي بر متن راي اعتماد

علي شكوهي در مقاله ای در اعتماد نوشته مجلس نشان داد كه با گذشته بسيار متفاوت شده يعني ميزان هماهنگي نمايندگان با دولت از گذشته بيشتر شده است. در اين مجلس جز يك وزير پيشنهادي، همگي راي آوردند و ميزان راي غالب آنان هم بيش از وزرايي است كه در مجلس گذشته راي اعتماد گرفتند. در اين ماجرا يعني تغيير تركيب كلي مجلس و تعديل فضاي حاكم بر آن، قطعا اقدام سنجيده اصلاح‌طلبان در فرستادن فهرست اميد به مجلس موثر بود اما نبايد از نقش جريان معتدل اصولگرايان غافل بود زيرا اين جريان با نزديك شدن به دولت و فاصله گرفتن از جريان تندرو اصولگرا و هواداران جبهه پايداري، سهم بسيار زيادي در جهت‌گيري مجلس كنوني دارد.

به نظر نویسنده مقاله: راي اعتماد اين دوره نمايندگان به وزرا بيشتر رنگ كارشناسي داشت تا صبغه سياسي و به همين دليل شاهد نطق‌هاي آتشين برخي از نمايندگان تندرو عليه وزرا نبوديم. از افشاگري عليه وزرا و ورود به حوزه حريم خصوصي آنان هم خبري نبود و دليلش همين است كه جريان تندرو مجلس تضعيف شده است و با توجه به راي بالاي روحاني در انتخابات اخير رياست‌جمهوري، انگيزه مخالفت هم ندارد. البته اينكه وزرا به شكل جدي مورد نقد قرار نگرفتند، مطلوب نيست. در مجلس بارها نمايندگان لب به اعتراض گشودند كه چرا نمايندگان مخالف، واقعا مخالفت نمي‌كنند و حتي حرف‌هاي حمايت‌آميز مي‌زنند.

اعتماد در نهایت نوشته: روحاني هم در ابتداي كار مجلس و هم در انتها براي دفاع از وزرايش سنگ تمام گذاشت و اتفاقا حرف‌هاي جدي و مهمي را مطرح كرد. يكي از نكات مهم، «برند بودن» برخي از وزرا براي جهانيان است. وي تاكيد كرد كه برخي از وزرا از جمله آقايان ظريف ، زنگنه و آخوندي براي كل جهان يك «برند» هستند.

تفاوت دو مجلس

حسن رشوند در سرمقاله روزنامه جوان با اشاره به پایان کار مجلس در رسیدگی به وزیران پیشنهادی نوشته: مجلس عملاً بدون هيچ چالشي همانگونه كه پيش بيني مي‌شد، بستر را از هر لحاظ براي دولت آينده آقاي روحاني آماده كرد. اين همراهي حتي تا جايي بود كه بر خلاف برخي رجزخواني‌هاي مجلسي‌ها در روزهاي اخير مبني بر افتادن حداقل دو وزير پيشنهادي، كابينه دوازدهم بر خلاف كابينه‌هايي كه اصلاح‌طلبان مدعي بودند مجلس اصولگرا كاملاًهمراهشان بوده مانند مجلس هفتم ، کابینه روحانی يكدست‌تر از هر دولتي شكل گرفت و مجلس نيز در يك برنامه هماهنگ آنچه را آقاي روحاني مي‌خواست رقم زد.

روزنامه سپاه پاسداران با افسوس به یاد آورده که در آغاز ریاست جمهوری احمدی نژاد مجلس که تقريباً تماماً در دست اصولگراها بود به چهار نفر از وزراي پيشنهادي احمدي‌نژاد رأي مثبت داده نشد ولی همه مخالفان سياسي آن مجلس بر اين نظر بودند كه مجلس و دولت يكدست اند. امروز كه رفتار مجلس دهم تركيب شده از طيف اميد و اصلاحات را در مقايسه با آن مجلس اصولگرا ارزيابي مي‌کنیم، معلوم می شود كه چقدر در رفتار اين دو جريان در مواجهه با حقوق مردم تفاوت دارند.

سرمقاله جهان به این جا رسیده که: رأي اعتماد ديروزبه وزراي پيشنهادي نشان داد كه مجلس دهم بيش از آنكه حاصل يك خرد حزبي يا جرياني باشد، محصول لابي‌گري و اراده شخصي رأس هرم در مجلس و دولت است و اين همان چيزي است كه در مجلس هفتم در انتخاب كابينه دولت نهم هيچ‌گاه رخ نداد، چرا كه اساساً دكتر حداد يا قايل به لابي‌گري نبودند يا قدرت لابي‌گري ضعيفي داشتند.

مجلس خوب، مجلس بد

شهروند در سرمقاله خود ضمن انتقاد از همان دوره مطلوب اصولگراها در مجلس، نوشته:مجلس بد، مجلسي است كه در رأي‌اعتماد سختگيري كرده، ولي پس از آن ابزارهاي نظارتي را به خوبي مورد استفاده قرار نمي‌دهد. رأي بالا به منزله اعتماد مطلق نيست، بلكه به منزله پذيرش صلاحيت اوليه است. در حالی که اگر ساختار نظارتي بر دولت كه مجلس يك ركن مهم آن است، ضعيف عمل كند، بهترين افراد نيز ممكن است نادرست عمل كنند و به جاي آن‌كه منشأ خير براي كشور باشند، عامل شر و ضرر شوند.

در ادامه مقاله این روزنامه اصلاح طلب آمده: روحاني و وزرا اين رأي‌اعتماد بالا را بايد نشانه حسن‌نيت و عامل افزايش مسئوليت قلمداد كنند. اگر مجلس قبل سنگ‌اندازي‌ها و ايجاد موانع يا مزاحمت‌هاي بي‌مورد براي وزرا رخ داد، اين مجلس كه ٣‌سال نيز از عمر آن باقي است، نشان داده كه خواهان مساعدت و همراهي با دولت است. لذا وزراي دولت بايد اسب خود را براي يك خدمت ٤ساله زين كنند. فراموش نكنيم، وعده‌هاي آقاي رئيس‌جمهوری بسيار بزرگ و جدي است.

شهروند در نهایت نوشته: دولت دوم آقاي روحاني دغدغه‌هاي كمتري نسبت به دولت اول خواهد داشت. ديگر نه نگران رأي‌آوری در انتخابات بعدي است و نه نگران موضوعات مشابه و از همه مهمتر اين‌كه برجام كه بخش مهمي از انرژي و وقت را در دولت اول گرفت، اكنون به سرانجام نسبي رسيده است. اقتصاد و رشد اقتصادي و رفع بيكاري و كاهش نابرابري‌ها و ثبات‌بخشيدن به سياست و اجتماع بايد در سرلوحه اهداف دولت قرار گيرد.

برند سازی در تیم اقتصادی

علی فرح بخش در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته: بررسی عملکرد دولت یازدهم به روشنی نشان می‌دهد در حوزه‌هایی که اهداف مشخص تعریف شده و افراد قابلی حوزه موردنظر را تصدی کرده‌اند، دولت توانسته است نتایج مافوق انتظاری را به‌دست آورد. در حوزه سیاست خارجی دجواد ظریف توانست بر یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های سیاست خارجی کشور فائق آید وراه را برای خروج اقتصاد کشور از انزوا باز کند. در حوزه نفت نیز مهندس بیژن زنگنه توانست با بهره‌گیری کامل از محیط فراهم شده در دوران پسا برجام، در مدت کوتاهی صادرات نفت کشور را به دوران قبل از تحریم‌ها بازگرداند و زمینه بازگشت سرمایه‌گذاران خارجی در حوزه نفت و گاز را فراهم کند.

به نوشته این اقتصاددان اولین گام در راه عبور از پیچ تاریخی فعلی اقتصاد ایران هماهنگی و تعریف دقیق شرح وظایف در تیم اقتصادی است که به نظر می‌رسد نه فقط به سوی شفافیت بیشتر حرکت نکرده، بلکه بر ابهامات قضیه هم افزوده شده است. در تیم سیاست‌گذاری کلان اقتصادی، علاوه بر سه سمت کلیدی ریاست سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد و ریاست بانک مرکزی، در تیم جدید مسوولیت‌هایی همچون معاونت اقتصادی و دستیار ویژه رئیس‌جمهور در امور اقتصادی تعریف شده است، بدون آنکه شرح وظایف افراد فوق‌الذکر به دقت مشخص و معلوم شود این افراد چه اختیارات و چه مسوولیت‌هایی در قبال تصمیمات اقتصادی آینده کشور خواهند داشت.

دنیای اقتصاد در نهایت نوشته: بدون تعریف دقیق اهداف پیش‌رو و تعیین دقیق مسوولیت‌ها در تیم اقتصادی، بیم آن می‌رود که فرصت‌های طلایی پیش‌رو به سرعت زایل شود. انتظارات آحاد اقتصادی همچون «گچ است و نه کاهگل» و هر زمان که انتظارات شکل می‌گیرد، فرصت اندکی برای شکل‌گیری آن وجود دارد و نمی‌توان انتظارات را در یک دوره زمانی طولانی به‌صورت عاطل نگه داشت.

رأی ممتنع به زبان ساده

پوریا عالمی در ستون طنز شرق برای معنا کردن رای ممتنع نمایندگان به وزیران توضیح داده: رأی ممتنع یعنی بگویند غذا امشب بادمجان می‌خوری یا کوفته، بگویی فرقی ندارد، مهم این است که یک چیزی بخورم. درحالی‌که آگاهان می‌دانند تفاوت بین بادمجان و کوفته خیلی زیاد است و جامعه به دو بخش اصلی بادمجان‌خوارها و کوفته‌خواران تقسیم می‌شود. منتها کسانی ممکن است به مرحله‌ای رسیده باشند که دنیا براشان به صورت کلی فرقی نداشته باشد. مثل اینکه بگویند تو می‌خواهی با یک آدم‌حسابی ازدواج کنی یا با یک پیزوری؟ تو بگویی فرقی ندارد مهم این است که ازدواج کنم.

مثال دیگر طنزنویس این است: بروی فرودگاه و بپرسند کجا می‌خواهی بروی؟ جزایر قناری؟ کره‌شمالی؟ تو بگویی فرقی ندارد مهم این است که یک جایی بروم یا بگویند بابات را بیشتر دوست ‌داری یا بقال سر کوچه را؟ تو بگویی فرقی ندارد من به‌هرحال باید یکی را دوست داشته باشم یا ازت بپرسند جایزه را به جمشید مشایخی می‌دهی یا عزت‌الله انتظامی؟ تو بگویی فرقی ندارد جفتشان بازیگر قدیمی هستند که در اینجا آقای مشایخی به تو یادآوری می‌کند اگر جرئت‌ داری رأی ممتنع بده.

ستون طنز شرق هم به این جا رسیده که: از شما بپرسند برنامه ماه‌عسل تلویزیون را نگاه می‌کنی یا سریال‌ترکی‌های ماهواره را؟ بگویی فرقی ندارد مهم این است که به یک چیزی نگاه کنم که اشکم دربیاید.

بله. رأی ممتنع چنین حالتی است. حالا فکر کن ملت هزینه می‌کنند بروند یک جایی که هی نظرشان را بپرسند. خب عزیز من وقتی شما برات فرقی نمی‌کند، یک صندلی چرمی می‌خریدی می‌گذاشتی خانه، صبح تا شب روی همان هم می‌نشستی و گلابیت را می‌خوردی دیگر. والا.

حق نشر عکس Ghanoon
Image caption کارتون محمدرضا ثقفی، قانون

زناني كه قرار بود وزير شوند

صدرا محقق در گزارشی در شرق نوشته: «خيلي دلم مي‌خواست حداقل سه وزير زن داشته باشيم و گزينه‌هاي آن نيز انتخاب شده بود اما نشد». اين بخشي از صحبت حسن روحاني در روز معرفي اعضاي کابينه دولت جديدش به مجلس بود. اين گزارش تلاشي براي پرس‌وجو از اهالي مطلع در دولت و نزديکان حسن روحاني براي يافتن پاسخ اين پرسش بود: سه گزينه‌‌اي که روحاني در نظر گرفته بود، چه کساني بودند و قرار بود آنها را براي کدام وزارتخانه‌ها معرفي کند؟ بحث‌ها و گفت‌وگوها درباره لزوم انتخاب وزير زن در دولت دوازدهم از فرداي روز انتخابات ٢٩ ارديبهشت و مشخص‌شدن نتيجه‌اش آغاز شد و بسياري از گمانه‌زني‌ها حکايت از آن داشت که دست‌کم دولت جديد يک وزير زن خواهد داشت.

به نوشته این روزنامه نگار: در همان روزهاي ابتدايي بعد از انتخابات برخي از تحليلگران و فعالان سياسي- اجتماعي و فعالان حوزه زنان با توجه به رويکردها و شعارهاي حسن روحاني در زمان رقابت‌هاي انتخاباتي بر اين باور بودند که روحاني اين بار وزير زن انتخاب خواهد کرد و بايد در اين مسير او را حمايت و تشويق کرد تا اگر فشار و مخالفتي هم هست، کم‌اثر شود. با اين حال برخي ديگر- حتي از اعضاي کابينه - بعد از شنيدن حرف‌هاي رئيس‌جمهور در ضيافت افطار با فعالان حوزه زنان و خانواده ‏که پنج روز بعد از انتخابات برگزار شد، اعلام کردند روحاني اعتقادي به انتخاب وزير زن ندارد.

به نوشته شرق: اشاره آنها به اين بخش از صحبت‌هاي او در اين مراسم بود: «امروز زنان نسبت به سرنوشت خود، حساس هستند و به خوبي تلاش مي‌کنند اما ‏براي حضور در رده‌هاي مديريتي، بايد تلاش بيشتري کرد. مشخص است خانمي را که در رده‌هاي ‏مديريتي نبوده، نمي‌توان يک‌مرتبه در يک رده بالا از مديريت قرار داد، بلکه بايد قدم به قدم گام ‏برداشت». به باور برخي افراد، این سخن آب پاکي را روي دست آنها که انتظار انتخاب وزير زن را داشتند، ريخت.

بدهکاران طلبکار

صبح نو در سرمقاله خود بدون نام بردن از محمد خاتمی رییس جمهور پیشین نوشته:یکی از سران فتنه با ادعای نمایندگی از آزادگان، درخواست کرده که با رفع حصرموافقت شود؛ چراکه او این‌را به نفع نظام و نشانه امنیت و اقتدار می‌داند. حکایت ایشان و ادعای مطرح شده، به رفتار بدهکاری می‌ماند که در جایگاه طلبکار نشسته تا خود را از محاسبه برهاند و گرفتار حساب پس دادن درباره رفتارهای نادرستش نشود.

به نوشته این روزنامه هوادار باقر قالیباف: بازیگران فتنه سال ۸۸ که بعضاً رفتارشان را تصحیح هم نکرده‌اند، این روزها یک به یک مشغول چنین بازی شده‌اند تا با فضاسازی‌های سیاسی و رسانه‌ای و تحریک احساسات مردم، جای طلبکار و بدهکار را‌عوض کنند. گویی صبر و متانت نظام اسلامی در تحمل رفتارهای ساختارشکنانه این جماعت، موجب جری شدن آنها شده و اگر آن‌ها در دادگاهی صالحه محاکمه و به اشد‌مجازات محکوم نشده‌اند را فرصتی برای مطالبه‌گری خود دانسته‌اند.

صبح نو اضافه کرده: فضاسازی‌ها و تحریک احساسات، تأثیری در فرآیند رسیدگی به وضعیت محصوران ندارد و حتی ممکن است اقتضائات را به ضرر آن‌ها تداوم ببخشد و اگر کسانی واقعاً به‌دنبال رفع حصر هستند در ایجاد اقتضائات مثبت که همانا جستن راه توبه و بازگشت است بکوشند.

بازرس در چسب سازی

سوشیانس شجاعی فرد در صفحه طنز شهروند حضور بازرسی را در کارخانه چسب قرار داده که هر چه می پرسد مدیر شرکت جواب های از سر بی اعتنایی می دهد تا جایی که بازرس می گوید: نه... مثل این‌که تو واقعا حالت خوب نیست! مرد حسابی، برادر من، کارآفرین محترم! من بازرسم، کارمندت که نیستم، یک‌سری قانون گذاشتی، اینهمه داستان و سروصدا درست کردی، الان شماره کارت هم میدی؟

رئیس پاسخ می دهد: من کارخونه درست کردم، آدم سر کار بردم، کجای کار من اشتباهه؟ کجا رو اشتباه رفتم. بازرس جواب می دهد: خودت می‌دونی کدوم قوانین رو میگم. جریمه‌هایی که به کار ربطی نداره، تشویق‌هایی که به کار ربطی نداره! همون‌هارو میگم!

طنزنویس شهروند از زبان مدیر شرکت چسب نوشته: خب مشکلش چیه؟ مگه برای همون کارها، توی ادارات مقبول‌تر نیستی؟ رابطه‌هات بهتر جوش نمی‌خوره؟ لابی‌هات موثرتر نمیشه؟ توی اداره خودت بهتر به شما وام نمیدند؟ اصلا ولش کن. توی مدرسه من و شما یا بچه من و بچه شما، مگه هر کی سر ظهر می‌رفت دنبال همون قانون کارخونه من، بهش نمره انضباط نمی‌دادند؟ مگه اگر نمی‌رفتیم از انضباط‌مون کم نمی‌کردند؟ مگه نمی‌گفتند هر کی بیاد توی برنامه، پسر خوبیه؟ هر کی نیاد و توی حیاط فوتبال بازی کنه، فلان میشه و بهمان میشه؟ اصلا مگه وسط حیاط موکت پهن نمی‌کردند که کلا فوتبال بازی نکنیم و فلان و بهمان نشیم؟ نه خدا وکیلی مگه غیراینه؟ الان کجای کار من غلطه؟ من همون چیزی رو که توی مدارس بهمون یاد دادند، دارم انجام میدم. غلطه؟ جون من غلطه؟ مرگ من غلطه؟

حق نشر عکس Ghanoon
Image caption طنز بی قانون