روزنامه های تهران، لغو برجام مفید یا مضر؟

بیشتر روزنامه های امروز تهران، دوشنبه ۱۷ مهر در حالی عکس و گزارش سخنان فرمانده کل سپاه را در دعوت از آمریکا به خودداری از خروج از برجام در صفحات اول خود آورده اند که روزنامه های تندرو همچنان مقالاتی علیه برجام دارند و از دولت روحانی می خواهند که از توافق نامه دست بشوید.

واکنش های متفاوت به سخنان دور روز پیش رییس جمهور روحانی و به ویژه اشاره وی به محدودیت هایی که برای اصلاح طلبان وضع می شود در گزارش ها و مقالات روزنامه های امروز مهم ترین موضوع داخلی است، در حالی که همه پرسی در کردستان عراق و سفر پادشاه سعودی به مسکو همچنان مورد توجه است.

حق نشر عکس sobhe-no
Image caption تیتر و عکس صفحه اول صبح نو

آلزایمر مخالفان دولت

درست در روزی که تهدید فرمانده کل سپاه تیتر اول بسیاری از روزنامه هاست که در صورت تحریم سپاه و خروج آمریکا از برجام، آن کشور را همردیف داعش خواهد شناخت، روزنامه های تندرو از حمله به دولت و برجام دست برنداشته و همچنان از دولت می خواهند از این توافق خارج شود.

ثمینا رستگاری در اعتماد به همین موضوع پرداخته و نوشته: اصولگرایان از ياد بردند كه برجام را «تركمانچايي» مي‌دانستند كه منافع دولت امريكا را تامين كرده و هيچ نيازي نمي‌بينند به مخاطبان‌شان توضيح دهند چرا امريكا مي‌خواهد برجامي كه دستاورد ايران از آن «تقريبا هيچ» بود را به هم بزند؟ آيا تصور دستاوردي كه از برهم خوردن برجام عايد اين گروه مي‌شود چنان هيجان‌انگيز است كه حرف‌هاي خود را از ياد برده‌اند؟

این تحلیلگر سیاسی با فرض این که اجماع جهاني عليه افراطي‌گري‌هاي ترامپ شكسته شود نوشته اگر واشنگتن موفق شود اروپايي را كه برجام را الگويي موفق براي حل تنش‌هاي بين‌المللي مي‌داند به لغو برجام متقاعد كند و تمام كشورهايي را كه در يك پروسه ١٤ ساله چاره‌اي جز مذاكره با ايران نداشتند را از گذشته خود پشيمان كند، راهبرد كلان ايران در سياست خارجي چه تغييري مي‌كند؟ آيا مواجهه با دنيا را بر مذاكره ترجيح خواهد داد؟ ايراني كه ١٤ سال ميز مذاكره را ترك نكرد، اينك با رجزخواني‌هاي رييس‌جمهوري كه محبوبيتش در امريكا رو به كاهش است چنين خواهد كرد؟

به نوشته اعتماد: نكته سياسي ديگري كه بايد به آن توجه كرد اين است كه موفقيت گفتمان اعتدال تا حد زيادي محصول نمايان شدن ناكارآمدي مخالفان او در ٨ سال دولت مهرورزي بوده است. كارنامه ناموفق ٨ سال ماجراجويي با هزينه ملت ايران و «زمين سوخته» و «مين‌گذاري» شده‌اي كه راه را بر تلاش‌هاي دولت سد مي‌كرد، با هيچ اتفاق بين‌المللي به كارنامه‌اي مثبت تبديل نمي‌شود و بازيگران آن سال‌ها را به قهرمان مبدل نمي‌كند.

اجماع جهانی علیه آمریکا

جاوید قربان‌اوغلی در مقاله ای در شرق با اشاره به احتمال مخالفت ترامپ با برجام و ارسال پرونده آن به کنگره نوشته:در شرایط کنونی موضع سخت ترامپ آمریکا را در مسئله برجام منزوي کرده و برخلاف شرایط قبل از برجام که همه جهان علیه ایران متحد شده بودند، اکنون همه دنیا علیه آمریکا متحد شده‌اند. به‌ویژه اینکه اقدامات ترامپ در دیگر توافق‌های بین‌المللی نیز موجی جهانی را علیه آمریکا برانگیخته است. به نظر می‌رسد ایران به این جمع‌بندی رسیده که از دست‌زدن به هر اقدامی که شائبه نقض برجام باشد، پرهیز کند. در‌این‌باره حتی توسل به ادبیات تهدید، هم به صلاح کشور نیست؛ چراکه این موضع می‌تواند تصمیم ضد‌برجامی ترامپ را موجه جلوه داده و قدرت مانور بیشتری به آمریکا نزد دیگر امضاکنندگان برجام و جامعه جهانی بدهد.

به نوشته این مدیر پیشین وزارت خارجه: حتی منطق ایران در باقی ماندن در مذاکره مجدد درباره برجام نیز با اقبال جهانی روبه‌رو شده و آمریکا تاکنون نتوانسته است کشور دیگری را با خود همراه کند؛ بنا‌براین ایران باید قاطعانه بر این تأکید کند که پای تعهدی که امضا کرده، ایستاده و به آن پایبند است و دیگر کشورهای امضا‌کننده برجام درباره نقض آشکار برجام از سوی آمریکا تصمیم‌گیری کنند.

مقاله شرق به این جا رسیده که: در‌صورتی‌که آمریکا تصمیم به خارج‌شدن از برجام گرفت، مخالفان داخلی برجام و دلواپسان به جای ابراز خوشحالی و کف‌زدن باید در شماتت دولت و تیم مذاکره‌کننده سر تعظیم فرود آورده و از مواضع گذشته خود ابراز ندامت کنند؛ چرا‌که ترامپ بارها و با صدایی بلند اعلام کرده است که برجام منافع آمریکا را تهدید کرده و مایه شرمساری این کشور است. این اعتراف مهم‌ترین دلیل بر درستی کاری است که کشورمان در آن گام نهاد.

حق نشر عکس Iran daily
Image caption کارتون فیروزه مظفری، ایران

رولت روسی ترامپ

علی ودایع در سرمقاله مردم سالاری نوشته: دونالدترامپ به شکلی مبهم اما علنی از آغاز جنگ سخن می‌گوید. موطلایی خشمگین کاخ سفید در عرصه داخلی ایالات متحده با چالش‌های متنوعی دست به گریبان است. ترامپ برای فرار از مخمصه نیازمند اقدامی‌تهاجمی‌در جهت شعار «دوران عظمت آمریکا را برگردانیم» است. رئیس‌جمهوری آمریکا که تمام موفقیت‌هایش را مدیون کازینوداری وشرط‌بندی است تلاش می‌کند با رولت روسی با کره‌شمالی و ایران شجاعت خود را به رخ جهانیان بکشد.

به نوشته این مقاله: ترامپ در حمله به کره‌شمالی بیش از هرکسی در خاوردور ، منافع چین را مورد تهدید قرار خواهد داد. رئیس جمهوری آمریکا پکن را اصلی ترین دشمن واشنگتن می‌داند که منجر به زمین خوردن اقتصاد ایالات متحده شده است. ترامپ تاکنون دوبار پایبندی‌ایران را تایید کرده اما در اردیبهشت ماه، تیمی ‌را مسئول پرونده سازی علیه برجام کرد تا تفاهم را همانند صدام مقابل دوربین‌ها پاره کند.

و پایان سرمقاله مردم سالاری این است که: رولت روسی ترامپ با کره‌شمالی و ایران براساس الگوی رفتاری رئالیسم تهاجمی‌هنری کیسینجر است. ترامپ به عنوان رئیس جمهوری یک دوره ای آمریکایی‌ها در حال فراهم کردن مقدمات نظم جدیدی است که جانشین وی در کاخ سفید عملیاتی خواهد کرد.

مهد آزادی

سوشیانس شجاعی‌فرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در صفحه طنز شهروند نوشته: متاسفانه بر اثر تبلیغات گمراه‌کننده آمریکا و آمریکاییان، همه فکر می‌کنند اروپا و آمریکا مهد دموکراسی است و گزارش‌های روشنگرانه کامی نجف‌زاده و حمید معصومی‌نژادِ رُمی، نتوانسته ذهن های تاریک را روشن کند! حقش بود به جای مجسمه فردوسی، مجسمه آن زن مشعل به دست را آن‌جا می‌گذاشتیم! ولی حیف که زن است!

طنزنویس افزوده:درست است که سر مسائل بی‌اهمیتی مانند ورود زنان به استادیوم و گشت ارشاد و دوچرخه‌سواری و اینها که هیچ‌کدام هم اولویت نیستند، شایع می‌کنند در ایران آزادی نیست، ولی شما خودتان قضاوت کنید در هر شهری که بروید، این‌همه میدان و خیابان به اسم آزادی هست در کشور! همین استادیوم آزادی اصلا! به تنهایی نماد آزادی در کشور ماست! حالا اینها را ول کنید، بنده می‌خواهم با ذکر چند مثال به شما ثابت کنم این‌که می‌گویند در ایران آزادی نزدیک به مطلق وجود دارد، یعنی چی!

در ادامه طنز شهروند آمده: شما در این مملکت آزاد، می‌توانید بدون هیچ ترس و نگرانی، پروژه‌ها را به اقوام دور و نزدیک خود، پروژه‌های بزرگترها به فرزندان دلبند خود و وام‌های کلان را به دوستان مورد اعتماد خود بدهید و ضمن صیانت از ثروت ملی با ندادن آنها به دست مردم عادی، گامی هرچند کوچک- درحد دور و بر خودتان!- در اشتغالزایی بردارید! تمام نهادهای نظارتی هم این آزادی شما را تضمین می‌کنند! حالا باز شما هی غر بزن در این مملکت آزادی نیست! هی بگو آن جهانخوار آزادی دارد! شعور ندارید که!

علی ودایع در سرمقاله مردم سالاری نوشته: دونالدترامپ به شکلی مبهم اما علنی از آغاز جنگ سخن می‌گوید. موطلایی خشمگین کاخ سفید در عرصه داخلی ایالات متحده با چالش‌های متنوعی دست به گریبان است. ترامپ برای فرار از مخمصه نیازمند اقدامی‌تهاجمی‌در جهت شعار «دوران عظمت آمریکا را برگردانیم» است. رئیس‌جمهوری آمریکا که تمام موفقیت‌هایش را مدیون کازینوداری وشرط‌بندی است تلاش می‌کند با رولت روسی با کره‌شمالی و ایران شجاعت خود را به رخ جهانیان بکشد.

حق نشر عکس Ghanoon
Image caption کارتون احمد رفیعی. قانون

کارخانه های رو به تعطیل

مسعود خوشابى در مقاله ای در ابتکار به تاثیر کارخانه ها و کارگاه های بزرگ کشور در گردش کارها اشاره کرده و نوشته آنها آنقدر قدر بودند که هرکس از توانایى‌هاى فنى، مهندسى و نرم افزارى وسخت افزارى شان در قواره زمانه‌شان پى مى‌برد، سر تعظیم فرود مى آورد. حضورطیف گسترده مهندسان، متخصصان و کارگرانِ توانمندِ آگاهِ بر امورات حرفه اى شان و واقف بر جایگاه سلسله زنجیره جایگاه تولیدات‌شان در صنعت ایران و اعتقادات سخت‌شان بر پیشبرد امر تولید وصنعت، کارخانه‌هاى مزبور را به دژهاى همیشه مستحکم صنعت کشورمان تبدیل کرده بود.

به نوشته این مقاله خبرهای مربوط به کارگران دو کارخانه ای که پنج ماه حقوق نگرفته و در تامین مایحتاج اولیه زندگى شان دچار مشکل شده اند و در تنگناى اقتصادى به سر مى‌بردند را نقل کرده و نوشته انتظار این است که حداقل سخن‌هاى نماینده مجلسى که حضورش به واسطه پشتوانه آرایى است که ما مردم نصیب‌اش کردیم با اعمال مسکّن‌هاى رایج و خواباندن وخوابیدن سر وصداها به طاق نسیان سپرده نشوند.

مقاله ابتکار در عین حال یادآوری کرده که: هم اکنون خود بانک‌ها هم از وضعیت وخیمى بر خوردارند، آنها دادن هر امتیازى به برخى از مردم رادر قبال اخذ امتیاز از پاره اى دیگرى از مردم جبران یا بهتر است بگوییم این کلاه آن کلاه مى کنند. از دست دادن و سقوط واحدهاى صنعتى ارزشمندى که اساس آنان را نیروهاى انسانى شان تشکیل مى‌دهند، زیانى غیرقابل جبران است که مدیریت کلان کشورمان اگر رهگشایی جدى آن را به هر دلیل به تعویق بیاندازد، دیگر نه تنها با مسکّن بلکه با عمل جرّاحى هم، کار به سرانجام لازم و منزل عافیت نمى‌رسند.

رویای زمستان بدون دود

مهتاب جودکی در مقدمه گزارش اصلی شهروند نوشته: شهردار جدید می‌خواهد رویای تهران را برآورده کند، می‌خواهد دود را از زمستان آسمان تهران دور کند. دود سال‌هاست به نام تهران گره خورده، به‌خصوص در فصل‌های سرد. تهران دیگر سری ميان سرها درآورده و یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان است. دود چنان با این شهر عجین شده که آخر هر زمستان و پاییزش تعداد انگشت‌شمار روزهای پاک را از روزها و هفته‌های آلوده کسر می‌کنیم و می‌شمریم که مردم این شهر چقدر نفس نکشید‌ه‌اند. تعداد روزهای دودآلود را وقتی کنار آمار مرگ‌ومیر به علت سکته‌ها و امراض قلبی و عروقی می‌گذاریم، باز هم پاک‌شدن هوا را یک رویا می‌بینیم.

به نوشته این گزارشگر: پیش از آن‌که دیروز شهردار تهران از برنامه‌هایش برای کاهش آلودگی هوای تهران به‌ویژه در زمستان بگوید، سوم مهرماه جاری، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران از امضای قرارداد دو جانبه همکاری شهرداری تهران با سازمان‌ همکاری‌های ژاپن در ایران (جایکا) برای کاهش آلودگی هوای تهران در یک دوره چهار ساله خبر داده بود. دیروز اما او آخرین برنامه‌هایش را برای کاهش آلودگی هوای پایتخت گفت؛ برنامه‌هایی برای کارخانه‌ها، خودروهای سنگین و موتورها و خودروهای برقی.

شهروند افزوده:تهران با جمعیتی بیش از هشت‌ میلیون نفر، از تهرانِ دهه‌های پیش دور است؛ خودروها شبانه‌روز در خیابان‌هایش سرگردانند و کارخانه‌ها وسط شهر دود می‌کنند. این اتفاق برای کلانشهرهای دیگر ایران در حال تکرار است و هوای پاک برای آنها هم رویا شده است.

کدام دیوار کوتاه ترست

عبدالله گنجی در سرمقاله روزنامه جوان به رییس جمهور روحانی به دلیل تازه ترین سخنرانی وی که در آن به محدودیت های رییس جمهور پیشین محمد خاتمی اعتراض کرده و آن را انتقام گیری از عمل وی در انتخابات و دعوت از مردم برای شرکت در رای دادن دانسته، از رییس قوه مجریه انتقاد کرده و به خصوص بخشی را هدف گرفته که در آن دیوار اصلاح طلبان را کوتاه تر از همه در کشور خوانده بود.

این روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران پرسیده: ديوار كساني كه سال ۹۲ و ۹۴ با شما رقابت كردند و از فرداي شكست به زندگي خود بازگشتند، كوتاه‌تر است يا كساني كه در سال ۸۴ و ۸۸ مقابل نظام ايستادند؟ ديوار آنان كه در چارچوب نظام رقابت مي‌كنند و به صفر تا صد آن تمكين مي‌كنند، بلند است يا آنان كه در سال ۸۸همزمان با رقابت در درون نظام در برون آن براندازي را طراحي كردند؟

سردبیر روزنامه جوان در جای دیگر با نقل سخن روحانی که نباید پس از انتخابات، جناحی را تشویق و جناحی را مجازات کرد نوشته: اگر منظور برخوردهای قضایی است که ربطی به جناح ندارد. قانون بر فرد متمرکز و «جرائم جریانی» نداریم. چه تنبیهی اتفاق افتاده است؟ اگر مسئله خاتمی است که مسئله او و دادستان چند سال قبل کلید خورد. اگر آن هفت نفر اصلاح‌طلب است که از دو سال پیش به دادگاه رفت‌و‌آمد دارند. پس چه مسئله جدیدی رخ داده است؟

مقاله جوان با این جمله طعنه آمیز به پایان می رسد:ممکن نيست روحانی بخواهد اصلاح‌طلبان را در آفساید قرار دهد و هرازگاهی با حمله به این و آن حفظ و انسجام آنان را پشت سر خود ببيند؟

حرف به مثابه عمل

علي ميرفتاح در ستون خود در روزنامه اعتماد کسانی را مخاطب قرار داده که سخنان رییس جمهور را گفتاردرمانی خوانده و ایراد گرفته اند که رييس دولت کاری نمی کند در حالی که «به عمل كار برآيد، به سخنداني نيست».

نویسنده ستون کرگدن تاکید کرده ترديدي نيست كه مملكت به كار و اقدام نياز دارد و در سال‌هاي اخير- حتي مي‌شود گفت در اين بيست سال اخير- از حرف اشباع شده‌ايم و بابتش هزينه‌هاي سنگيني پرداخته‌ايم. آنقدري كه هزينه حرف پرداخته‌ايم، هزينه عمل نپرداخته‌ايم. يعني عملي در كار نبوده كه بخواهيم بابتش هزينه بپردازيم... اما و هزار اما كه بي‌انصافي هم نبايد كرد. بي‌ترديد دو صد گفته چون نيم‌كردار نيست، اما از اتفاق صحبت‌هاي رييس‌جمهور، خصوصا وقتي صبغه انتقاد به خود مي‌گيرد قدرت و قوتي پيدا مي‌كند كه كم از عمل نيست.

به نظر سردبیر اعتماد: در بيست سال گذشته اتفاقا اين «حرف»ها بوده‌اند كه موثر افتاده‌اند و جامعه را به پيش برده‌اند. اين رشد قابل ملاحظه‌اي كه در جامعه مي‌بينيد بخش زيادي‌اش به بركت همين حرف‌هايي است كه مقامات زده‌اند و بحث‌هايي را به ميان مردم آورده‌اند. «ديسكورس» از عالم غيب كه نمي‌رسد. همين روساي جمهور، وزرا، مقامات، افراد صاحب‌نظر و صاحب تريبون مي‌آيند «مساله»اي را طرح مي‌كنند و رسانه‌ها را به دنبال خود مي‌كشانند. طرح اين مسائل نه‌تنها بد نيست بلكه باعث باز شدن چشم و گوش آحاد جامعه به موضوعات بسيار بسيار مهم مي‌شود.

کی میخواد تکرار کنه

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: یکی از سخت‌ترین کارها قبل از کار در معدن و بقیه مشاغل، به عقیده بنده «رئیس جمهوری بودن» است. شما ببینید همیشه و هر روز در«مقطع حساس کنونی»، «پیچ مهم تاریخی»، «آبستن حوادث شدن» و... قرار داشته باشید، یک گروهی که دیوار بلند هم دارند مخالف شما باشند، یک گروهی هم موافق شما باشند که در حال حاضر در فضای مجازی «لایک» هم نمی‌توانند بزنند، یک گروهی هم از ترس کاندیداهای دیگر به شما رأی داده باشند، یک عده هم از اختلاس و رانت و تحریم و... خسته شده باشند و به شما رأی داده باشند!

به نوشته این طنزنویس:حالا رئیس جمهور در یک سخنرانی اعلام کرد: «کسی که در انتخابات خیلی تأثیرگذار بوده و مردم را تشویق کرده که تکرار کنند و پای صندوق رأی بیایند آیا نباید تشویق شود؟!».حالا کسانی که به این جمله دکتر روحانی گیر سه‌پیچ داده‌اند، دلواپسان و بازنده‌های انتخابات هستند که با شعار«تا ۱۴۰۰ با شکست» این روزها گذران عمر می‌کنند که طبیعتاً این سخنان را برنمی‌تابند، رئیس جمهوری نهایتاً باید بیاید پشت میکروفون و به حضار بگوید: «از ساعت چند اینجایید؟».

ستون طنز روزنامه دولت به این جا رسیده که: ابهامات زیادی وجود دارد؛ منظور دکتر روحانی یکی از این افراد است؛ الف- مهدی طارمی که با روش«خیریتی توش بوده» حال اساسی به باشگاه پرسپولیس داد و باید تشویق بشود، ب- وینفرد آنتوان شفر سرمربی جدید و آلمانی استقلال که خوش‌تیپ است و باعث شده حداقل یک مربی خوش‌تیپ و خوش‌لباس توی فوتبال ما دیده شود پس باید دو انگشتی تشویق شود، ج- آقای بیژن، نصاب محترم که نزدیک انتخابات شبکه‌های تلویزیونی را اساسی تنظیم کرد و تأثیر زیادی در انتخابات داشت تا مردم تلویزیون خودمان را تماشا نکنند.