روزنامه‌های تهران، سرلشکر در سوریه، برجام در تهران

حق نشر عکس ETEMAAD
Image caption تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

روزنامه‌های امروز صبح تهران، شنبه ۲۹ مهر در صفحات اول خود از سفر سرلشکر باقری رییس ستاد نیروهای مسلح کشور به سوریه گزارش‌ها داده و آن را به تحولات منطقه و آینده سوریه مربوط دانسته‌اند.

ادامه اخبار و گفتگوها درباره برجام، نظر دولت و نظر مخالفان دولت از جمله دیگر مباحث این روزنامه هاست که به مسایل اقتصادی و انتخاب وزیر جدید علوم هم توجه داشته‌اند.

دیپلماسی سرلشکر

سارا معصومي در مقدمه گزارش اصلی اعتماد با اشاره به سفر وزیر دفاع روسیه به اسراییل و هم دیدار رییس ستاد نیروهای مسلح ایران از سوریه نوشته: پوست‌اندازي بحران امنيتي - سياسي در سوريه از چندماه پيش آغاز شده است و همزمان با شكل و شمايل تازه يافتن اين پرونده، بازيگران منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي نيز در حال تلاش براي ايفاي نقش‌هاي جديد و البته جدي‌تر هستند. هرچند كه مذاكرات بين‌المللي با عنوان رسمي مذاكرات ژنو در اغما به سر مي‌برد اما هر روز بر دستاوردهاي مذاكرات آستانه كه استوانه‌اي استوار بر سه پايه ايران، روسيه و تركيه است، افزوده مي‌شود.

به نوشته این روزنامه نگار: جدال نيروهاي ارتش عراق با گروه‌هاي تروريستي ادامه دارد و كردهاي مورد حمايت ائتلاف بين‌المللي مبارزه با داعش نيز در رقه موفقيت بزرگي را نصيب خود كرده‌اند. توانايي داعش در سوريه در حال تحليل رفتن است و بشار اسد همچنان در راس قدرت در دمشق نشسته است و اخبار رسيده از پايتخت كشورهاي اروپايي و حتي ايالات متحده نيز حاكي از آن است كه همه به باقي ماندن رييس‌جمهور در مسند قدرت حداقل براي يك دوره انتقالي تن داده‌اند. در چنين شرايطي همه از آينده سوريه سخن مي‌گويند.

در شرايطي كه گسترش مناطق كاهش تنش و همچنين دوام آتش‌بس در سوريه نتيجه برتري يافتن نظرات مشترك روسيه، تركيه و ايران بر اختلاف‌ها در مورد دولت سوريه است، امريكا، عربستان سعودي و البته اسراییل تلاش مي‌كنند شكست‌هاي ديروز خود در سوريه را با سهم‌خواهي از فرداي اين كشور جبران كنند.

حسین شیخ الاسلام هم در مقاله‌ای در همین روزنامه نوشته: امروز دو جبهه رو در روي يكديگر در منطقه صف کشیده اند. در يك جبهه امريكا، اسراييل و شیوخ عربي؛ در جبهه روبه‌رو، جمهوري اسلامي ايران در كنار سوريه، عراق، لبنان و محور مقاومت. سابقه تشكيل اين دو جبهه به نخستين روزهاي شكل‌گيري انقلاب اسلامي در ايران بازمي‌گردد و تا به امروز ادامه يافته است

سفیر پیشین ایران در سوریه معتقد است: جبهه مقاومت و مردم‌سالاري در منطقه موفق شده است توطئه‌هاي بزرگي را شكست دهد. توطئه سال‌هاي اخير در منطقه كه با استفاده از ايجاد تروريسم كور، گروه‌هاي تكفيري و آدمكش بود، طي هفته‌ها و ماه‌هاي گذشته در حال از ميان رفتن است. اين گروه‌ها دست‌پرورده، ساخته و پرداخته جبهه مقابل جمهوري اسلامي ايران در منطقه است. فروپاشي اين گروه‌ها نزديك شده است. داعش در عراق تقريبا شكست خورده و در سوريه در حال از بين رفتن است. اكنون برنامه‌ريزي براي بعد از داعش بسيار اهميت دارد.

مقاله اعتماد با اشاره به سفر بالاترین مقام نظامی ایران به سوریه نوشته: تبادل نظر مقامات بلندپايه نظامي و ديپلماتيك در ميان متحدان حاضر در «جبهه مقاومت و مردم‌سالاري» و كشورهايي كه بر عليه تروريسم عمل مي‌كنند در اين مرحله از اهميت چشمگيري برخوردار است.

عیان و نهان برجام در ایران

احمدغلامی در سرمقاله روزنامه شرق نوشته: در شرایط جدید برجام که هر لحظه امکان خروج آمریکا از آن وجود دارد، انتظار این است قند در دل مخالفان آب شود؛ اما این‌گونه نیست. این‌روزها مخالفان دولت روحانی در نهان بیش از هر زمان دیگری به ارزش قرارداد برجام پی برده‌اند؛ قراردادی که اگر بسته نمی‌شد، احتمال وقوع بحران در منطقه جدی بود. مواضع دولت کنونی آمریکا، بسیاری از سناتورها و نمایندگان کنگره شاهدان این مدعا هستند. مخالفان دولت روحانی جنگ‌دیده، جنگ‌رفته و جنگيده‌اند و بیش از هرکسی از نتایج جنگی نابرابر آگاه‌اند. از‌این‌رو، عقل مصلحت‌اندیش آنان حکم می‌کند در نهان صلح‌طلب باشند و در عیان، در شیپور جنگ بدمند تا مخالفان و دولت روحانی را مرعوب کرده و به سکوت وادار کنند. آنان می‌خواهند از جنگی که وجود ندارد، بهره‌ جنگی تمام‌عیار را ببرند. به‌قولی از آب، کره بگیرند.

سردبیر این روزنامه اصلاح طلب تاکید کرده: روحانی در آزمون دشواری قرار دارد. دولت میان خواسته‌های مردم و ترفندهای سیاسی مخالفانش قرار گرفته است. مردم انتظار دارند او همچون گذشته بر مذاکره و صلح پافشاری کند و در مسائل اقتصادی و سیاسی به وعده‌هایی که داده، عمل کند؛ اما مخالفانش رویکردی دوگانه با برجام دارند؛ درصددند در صیانت از برجام نهانی با روحانی همراه باشند و در عیان آن را از اعتبار ساقط کنند.

مقاله شرق به این جا رسیده که: مخالفان روحانی درصددند با افزایش سطح مطالبات جهانی، دولت روحانی را با بحران روبه‌رو کنند؛ بحران عدم توانایی در تأمین حداکثری خواسته‌های ملی. دولت روحانی در این وضعیت چه خواهد کرد؟ آیا برجام از یک قرارداد حقوقی به قراردادی سیاسی برای طرفین، ایران و آمریکا، تبدیل خواهد شد.

غفلت از برجام داخلی

غلامرضا کیامهر در مقاله ای در جهان صنعت نوشته بعد از برجام غفلت و فرصت سوزی کردیم و اجازه دادیم درهای اقتصاد و مدیریت کشور بر همان پاشنه‌ سال‌های قبل بچرخد‌. به منظور بهره‌گیری از میوه‌های درخت برجام حاضر نشدیم اختلاف سلیقه‌های سیاسی و جناحی را برای مدتی هم که شده، کنار بگذاریم و میان خود آتش‌بس اعلام کنیم‌. نظام شایسته‌سالاری واقعی را در انتصاب‌ها جایگزین رفیق‌سالاری و قبیله‌سالاری و قوم و خویش‌سالاری نکردیم و اجازه دادیم فرهنگ آزمون و خطا در سطوح بالای مدیریت اجرایی کشور همچون دهه‌های آغازین پیروزی انقلاب اسلامی ادامه پیدا کند‌.

به نظر نویسنده این مقاله بعد از برجام هم هیچ گام موثر و ملموسی برای ایجاد جاذبه‌های سرمایه‌گذاری در کشور برداشته نشد. برای کوتاه ‌کردن دست رانت‌خواران از اقتصاد کشور و ریشه‌کن ساختن فرهنگ ویژه‌خواری که عامل اصلی آن، همان انتصاب‌های فامیلی و قبیله‌سالاری است، اقدامی انجام نشد. فعالان اقتصادی بخش خصوصی را از حاشیه به متن اقتصاد کشور نیامدند و موانع ساختاری از پیش پای اصل ۴۴ قانون اساسی و برنامه خصوصی‌سازی برداشته نشد و خلاصه به موازات خلق واقعه سترگ برجام هسته‌ای، خلق برجامی در ساختار اقتصادی و مدیریت کشور به دست فراموشی سپرده شد.

مقاله به این جا رسیده که ای بسا اگر در فاصله رسیدن به برجام تا امروز مرتکب آن همه غفلت‌ورزی‌ نشده بودیم، هیات حاکمه آمریکا به خود اجازه این همه گستاخی و رجزخوانی ‌علیه برجام و روانه‌کردن سیل تهدیده را نمی‌داد و تا این حد از خطر عملی شدن تهدید‌ها احساس نگرانی نمی‌کردیم‌.

حق نشر عکس ETEMAAD
Image caption کارتون جمال رحمتی. اعتماد / آغاز جشنواره مطبوعات

پیچیدگی تحقق اقتصاد مقاومتی

در سرمقاله خود به نقل از یک گزارش نوشته تا ۳۵ در صد ‌درصد شبکه توزیع کشوری آب فرسوده است برای رساندن این شبکه به سطح استاندارد نیاز به ۱۳ هزار میلیارد تومان اعتبار است که چنین بودجه‌ ای برای دولت وجود ندارد. و یعد از پرسیده چرا طی دهه‌های گذشته سرمایه‌گذاری لازم برای تعویض و اصلاح این شبکه فرسوده انجام نشده است؟ چرا باید با هزینه‌های زیاد سد طالقان و سد مالمو را در غرب و شرق استان تهران و البرز بسازیم و آب را بیاوریم در شبکه‌های فرسوده‌ای که ۳۰‌درصد آب را هدر می‌دهد؟

با این تصویر کلی نویسنده مقاله تاکید کرده» یکی از مشکلات رسیدن به اقتصاد مقاومتی همین جاست چرا که یکی از مهم ترین علل وضعیت آب قیمت ارزان آن است. دولت همچون بخش خصوصی در بسیاری از سرمایه‌گذاری‌ها حساب و کتاب خاص خود را می‌کند. اگر آب به قیمت بسیار ارزان باشد، طبعا سرمایه‌گذاری برای جلوگیری از اتلاف آن در اولویت نخواهد بود، زیرا ارزش آبی که از طریق این سرمایه‌گذاری صرفه‌جویی می‌شود خیلی کم است، لذا دولت‌ها به‌صورت عادی سرمایه‌های خود را در امور به‌نسبت سودآور خرج می‌کنند.

به نظر شهروند: البته اگر کارد به استخوان برسد قضیه تا حدی متفاوت خواهد شد، بنابراین ۱۰۰ واحد سرمایه را برای احداث سد مالمو و آوردن آب شرق استان به تهران خرج می‌کنند، چون با قیمت موجود، آب آن ارزان‌تر تمام می‌شود تا هنگامی که این ۱۰۰ واحد را صرف اصلاح و ترمیم شبکه آبرسانی کنند.

آدم‌ها همیشه منطقی نیستند

علی شکوهی در بخشی از ستون خود در روزنامه اعتماد نوشته: از مدتي قبل چنين مطرح بود كه مسوولان درباره حصر برخي چهره‌هاي سرشناس كشور به تصميمات جديدي رسيده‌اند و آن را به تدريج اجرا خواهند كرد. مطابق اين شنيده‌ها، رفتن اعضاي خانواده به محل سكونت آنان بيش از گذشته تسهيل شده است و اين امكان را دارند كه بيشتر با هم باشند و همديگر را ببينند. همچنين قرار است برخي افراد هم بتوانند به ديدن محصوران بروند و با آنان ملاقات كنند.

به نوشته این مقاله: اين هفته اعلام شد كه در مسير اجرايي كردن همين تصميم، اسماعيل دوستي از اعضاي شوراي مركزي حزب اعتماد ملي بعد از ٧سال به ديدن آقاي كروبي رفته است. حسين كروبي در گفت‌وگويي اعلام كرد: شنيدم شوراي امنيت، تصويب كرده است كه به مرور يك‌سري اشخاص بتوانند با آقاي كروبي و آقاي موسوي ديدار كنند. اين موضوع را با آقاي كروبي شروع كردند. آقاي دوستي هم به سبب لُر بودن و هم به‌سبب عضو شوراي مركزي حزب بودن، براي نخستين ملاقات انتخاب شده است.

نویسنده ابراز امیدواری کرده اميدواری هر چي زودتر مصوبات شوراي امنيت كه بعد از نزديك هفت سال مصوب شده كه يكي از آنها عادي شدن ديدار فرزندان با آقاي موسوي و خانم رهنورد است، اجرايي شود. ماجراي حصر بايد ولو تدريجي ختم شود و با اين كار از شقاق موجود ميان نيروهاي انقلاب كاسته شود. ما در شرايطي هستيم كه به حد اعلاي انسجام نياز داريم و بنابراين بايد با تدبير عمل كنيم. اين گام‌ را ولو آنكه مقدماتي باشد ، درست مي‌دانيم و اميدواريم كه تداوم يابد.

ایرانی عاری از خشونت

علیرضا خانی در سرمقاله روزنامه اطلاعات به قتل فجیع اهورای ۳ ساله در رشت، در ادامه قتل آتنا در پارس‌آباد و بنیتا در تهران به عنوان سه‌گانه قتل‌های هولناک کودکان و خردسالان اشاره کرده و نوشته: جنایت علیه کودکان، شاید در همه دنیا کم و بیش رخ دهد اما انتشار آمار مؤسسه گالوپ که ایران را، بالاتر از سودان و سومالی و عراق، در ردیف اول خشونت نشان می‌دهد، باید نخبگان و مدیران کشور را حساس و نگران کند، به ویژه وقتی وزارت بهداشت آمار می‌دهد که ۳۶ درصد از جمعیت ایران از سطحی از اختلال روانی رنج می‌برند.

سردبیر روزنامه در ادامه تاکید کرده: در درون خود، خشونت را تولید و بازتولید می‌کنیم. به کودکانمان می‌آموزانیم که برای گرفتن حقشان هجوم ببرند، به نوجوانانمان می‌آموزانیم که به جای ژیمناستیک، جودو بیاموزند چون در جامعه کاربردی‌تر است، به هنرمندانمان می‌آموزانیم که فیلمی که می‌سازند اگر درگیری نداشته باشد مانند شیربرنج می‌شود، وقتی مقامی، مسئولی، نماینده‌ای، وزیری، وکیلی، رئیس جمهوری، در سخنرانی یا مناظره، به کسی که دوستش نداریم پرخاش می‌کند، اتهام می‌زند، توهین می‌کند، ته دلمان غنج می‌زند!

سرمقاله به این جا رسیده که گرفتار خشونتیم. از خشونت در کف خیابان تا خشونت درون خانواده. همسرآزاری مبدأ بسیاری از جدایی‌هاست و کودک‌آزاری، منشأ بسیاری از جنایت‌ها. اینک، کودکان مظلوم و بی‌دفاع ما در معرض خشونتند و اینک، قشر آگاه، دلسوز و متعهد جامعه باید برای متوقف کردن این روند هولناک، وارد عمل شوند. برای این کار نباید منتظر حاکمیت بود و به برنامه‌های دولت‌ها دل بست، آنها خود، گرفتار انواعی از خشونتند و نیازمند کمک.

چشم همه به شماست

شهرام شهيد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي در ستون طنز نوشته: ما مدرک مستند و متقنی داریم که چشم همه دنیا به ماست و برخلاف این‌که می‌گویند آمریکا توانسته با تهاجم فرهنگی، فرهنگ دیگر کشورها را به زانو دربیاورد، این ما هستیم که بر فرهنگ سایر کشورها تاثیرگذار هستیم. حتما شنیده یا خوانده‌اید که زنی ایتالیایی در مراسمی با لباس سفید عروس، کیک سه طبقه، چند ساقدوش و ۷۰ مهمان، با خودش ازدواج کرده است. خب این الگوبرداری از ما نیست؟ درست یک هفته بعد از افشای نامه شهردار رشت به خودش؟

در ادامه این ستون طنز آمده: وزیر ارشاد هم درخصوص آمار کتابخوانی صحبت‌هایی کرده و ابراز امیدواری کرده‌؛ سال آینده کتابخوانی رشد زیادی داشته باشد. با توجه به محدودیت‌های مجوز چاپ برای کتاب‌های جدید و بازبینی کتاب‌هایی که در سال‌های گذشته مجوز انتشار گرفته‌اند، به نظر می‌رسد قرار است کتابخوانی بین ممیزان وزارت ارشاد رونق بگیرد و مردم کماکان سرشان تو پیتزاخوردن باشد و کانال‌های تلگرامی و پلنگ‌های اینستا.

در پایان ستون طنز شهروند نقل شده که علی لاریجانی گفته: لغو عضویت سپنتانیکنام- شهروند زرتشتی که وارد شورای شهر یزد شده- در شورای شهر قانونی نیست. شما نمی‌دانی من چقدر ترسیدم. کم مانده بود تلفن کنم به دوستان برویم کمی مرغ و گوشت احتکار کنیم برای روز مبادا. چرا؟ خب به خاطر این‌که در این کشور بعد از مدت‌ها یک کار غیرقانونی رخ داده .

حق نشر عکس HAMDELI
Image caption تیتر و عکس صفحه اول همدلی

زنان عرب؛ از زنده‌به‌گوری تا وزارت

آساره کیانی در گزارش اصلی نوشته: همه‌ساله ایرانی‌های زیادی می‌روند امارات برای تفریح و حتی گاه به‌طور خاص، برای نشستن پای کنسرت‌های خوانندگان ممنوع‌الورود لس‌آنجلسی. درست است که زنان ایرانی هیچ نماینده‌ای در هیچ‌کدام از وزارت‌خانه‌های کشورشان ندارند، درعوض، به امارات متحده عربی، اگر بروند یک خانم ایرانی‌الاصل بلوچ؛ درحالی‌که لبخند به لب دارد، بر مسند وزارت علوم در این کشور حاشیه خلیج فارس نشسته و شاید این ساره خانمِ امیری هم از آن سوی آب‌های نیلگون برای تمامی دختران بلوچی دست تکان دهد که تمامی آرزویشان داشتن یک مدرسه است تا نخواهند بعد از پایان دوره ابتدایی در خانه مرزی خود بنشینند.

گزارشگر از سر افسوس نوشته:در ایران هم قرار بود دولت دوازدهم سه زن را به‌عنوان وزیر برگزیند؛ قراری نانوشته که جنبشی را در میان فعالان حقوق زنان به‌پا کرد؛ گفتند به مرگ بگیریم تا به تب راضی شوند و حداقل به یکی‌اش رضایت بدهند؛ طوفان شب پیش از موعدی که قرار بود تعیین تکلیفی اساسی صورت بگیرد را یادمان هست و همه آن توئیت‌ها با هشتگ‌های مولاوردی، وزیر زن، آموزش و پرورش؛ بعد هم که آقای رئیس‌جمهور آمد و گفت شرمنده، انگار آب سردی ریخته شد بر تمامی پیکره زنانه‌ای که پیش از آن، با رنگ‌های بنفش، پای وعده‌ها، داد زده بودند، آن‌قدر که صدایشان گرفته شود.

در ادامه گزارش همدلی آمده: از ایرانی‌ها (تقریبا همه) اگر بپرسید، طوماری کهن از تاریخی زنانه همراه قهرمانی‌های بزرگ و متمدانانه برایتان شرح خواهند داد؛ زنان عرب تا به حال به محدودیت‌هایی عجیب خو کرده بودند اما حالا انگارنه‌انگار و طوری جا افتاده اند که انگار سالیان سال است دارند وزیر و وکیل می‌شوند.

احمد بلوچ‌‌زهی در نوشته: آنچه که اقدام دولت امارات متحده را در ایران با استقبال گسترده مواجه کرده و با اقدامات مشابه در کشورهای عربی متمایز؛ انتصاب یک بانوی جوان سی ساله بلوچ اصالتاً ایرانی به‌عنوان وزیر علوم این کشور است که در رسانه‌های ایران و نیز در میان کاربران هم‌وطن شبکه‌های اجتماعی انعکاس گسترده‌تری نسبت به سایر تحولات در این راستا داشته است.

به نوشته این مقاله: بلوچ‌های ایرانی بسیاری در کشورهای عربی حاشیه خلیج همیشه فارس مقیم و ساکن هستند. بیشترین مهاجرت بلوچ‌ها از ایران به کشورهای عربی در دوره صفویه صورت گرفته. از عمده دلایل این مهاجرت‌ها خشکسالی، ضعف معیشت و اختلافات و شکاف فراوان میان شیعیان و اهل سنت بوده است اما ساره امیری متعلق به طایفه امیری بلوچ‌های ایران است

مقاله همدلی به این جا رسیده که: گرچه بلوچ‌ها در سایر کشورها تا حدودی دارای مقام و منصب دولتی بوده و فعالیت اقتصادی مهمی دارند اما بیشترین انتصابات در کشورهای حاشیه خلیج همیشه فارس و در بالاترین درجات اداری و دولتی ازجمله وزیر، شهردار، رئیس پلیس و دیگر مناصب است. در تحولی در ایران نیز، به‌ویژه در دولت روحانی، انتصاب شایستگان بلوچ به مناصب مهمی چون فرماندار، بخشدار معاون، مشاور وزیر، معاون استاندار و... ارتقا یافته است.

حق نشر عکس QANOON
Image caption کارتون سعید شعبانی. قانون

خیرین در وحشت میلیاردها

فریور خراباتی در ستون طنز روزنامه نوشته:مثنوی هفتاد من کاغذ هم بالاخره یک روزی تمام می‌شود اما برگ‌های زرینی که از‌ گذشته برای ما به جای مانده‌اند، همچنان ورق می‌خورند، از سه هزار میلیارد تومن رسیدیم به هفت هزار میلیارد تومان و الان هم فرموده‌اند ۴۶۰۰ میلیارد تومان تخلف رئیس دولت سابق است که باید جبران شود.

طنزنویس معتقدند با شنیدن این خبر فضای رعب و وحشت عجیبی میان خیرین کشور که برای آزادی مقام‌های سیاسی سابق کشور‌ پول خرج می‌کن به وجود آمده است.بسیاری از این خیرین که وثیقه فراهم می‌کنند به درختانی که هنوز ‌توسط شهرداری قطع نشده‌اند پناه برده و از بالای درخت می‌گویند:«ما خیر نیستیم، گیلاسیم!».

ستون طنز روزنامه دولت به این جا رسیده: بنده نگران هستم که استادان کاخ ریاست جمهوری و وزارتخانه‌ها را یک وقت فروخته باشند، آن وقت وسط گفت‌و‌گوی رئیس جمهوری با رئیس جمهوری فرانسه یک نفر با حکم تخلیه به پاستور می‌رود و می‌گوید:«به جای معاشرت، پول مردم رو بده»، دکتر‌ روحانی هم به ماکرون می گوید:«ببین سر کوچه یه قهوه خونه هست، املتاش حرف نداره».