روزنامه‌های تهران، پشیمانی از روحانی سودی ندارد

روزنامه‌های امروز صبح تهران، یکشنبه ۲۶ آذر در عنوان‌های اصلی خود از همایشی مشترک مسوولان خارجی و وزارت خارجه خبر داده که درباره فشارهای جهانی بر سر مسایل حقوق بشر گفته‌اند. همایش دیگری که خبر از بحرانی بودن وضعیت اقتصادی کشور می دهد در روزنامه‌های دیگر انعکاس دارد.

سهم خبرهای خارجی در روزنامه های امروز کمتر از همیشه است.

حق نشر عکس Iran
Image caption تیتر و عکس صفحه اول روزنامه ایران

در گرو رعایت حقوق بشر

روزنامه ایران در گزارش اصلی خود نوشته: تأکید بر توجه به حقوق بشر محور مشترک سخنرانان نشست تخصصی «انعکاس موازین حقوق بشر در قوانین کیفری ایران» بود که صبح دیروز با حضور دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزیر امور خارجه و دادستان تهران، در مجتمع فرهنگی شهید بهشتی قوه قضائیه برگزار شد. جواد ظریف وزیر خارجه هم با بیان اینکه غنی‌ترین منابع را در حوزه حقوق بشر در اسلام داریم گفت که اما تمرکز ما بیشتر در بحث اخلاق بود در حالی که غربی‌ها بر حقوق تمرکز کردند. عباس جعفری دولت آبادی دادستان تهران هم در این نشست بر ضرورت حمایت وزارت خارجه از پیگیری پرونده¬‌های قضایی ایران در عرصه بین‌المللی تأکید کرد.

به گزارش روزنامه دولت علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، توجه جمهوری اسلامی ایران به حقوق بشر را ناشی از اصول و تکالیف اساسی و الزامات قانون اساسی دانست و افزود: مهم‌ترین تهدید امروز کشور را کاهش اعتماد مردم به کارآمدی نظام در ابعاد مختلف است.رسانه‌ها باید با زبان گویا و بدون لکنت و در سایه مصونیت قضایی تام نسبت به اطلاع‌رسانی دقیق در مورد فساد اثبات شده در هرسطحی اقدام کنند.

قدرت وزارت خارجه

جامعه فردا در سرمقاله خود نوشته: نظام قضائی کشورها غالبا براساس قوانین و مقررات داخلی کشورها احکام خود را صادر می‌کند و گاه این احکام به دلایلی مورد اعتراض دولت سایر کشورها قرار می‌گیرد: یک جا به خاطر حمایت از یک شهروندشان که در کشور صادرکننده حکم گرفتار شده، جایی به خاطر اینکه حکمی را مغایر قوانین بین‌المللی و حقوق تنظیم‌کننده روابط بین کشورها می‌یابند، زمانی به خاطر تلقی مغایرت یک حکم با حقوق بشر.

به نوشته این مقاله: در ایران نیز در غالب اوقات اجزای وزارت امور خارجه به این پاسخ شناخته شده و قابل پذیرش بین‌المللی متوسل می‌شوند، اما در عین حال تلاش می‌کنند ناقل و پیام‌رسان انتقادها و تقاضاهای طرف‌های خارجی خود به دستگاه‌های حقوقی کشور باشند. به همین دلیل است که شنیدن اینکه «اگر حمایت دیپلماتیک از دستگاه قضائی نباشد ممکن است مورد هجمه قرار گیرد» امر غریبی نیست.

جامعه فردا با تاکید بر این که این رابطه‌ای دوطرفه است نوشته: آزاد کردن زندانی خارجی، گاهی عمده‌ترین فشاری است که طرف‌های خارجی به وزارت خارجه وارد می‌کنند. هرچند این امر در خیلی از کشورهای دیگر اروپا و آمریکا نیز مشاهده می‌شود ولی تعداد آن نادر است و چه بهتر که این تعداد در ایران هم بسیار کاهش یابد. نتیجه چنین کاهشی، برعکس تصور برخی، افزایش ظرفیت چانه‌زنی قدرت وزارت خارجه با طرف‌های خارجی خواهد بود.

به چه گناهی؟

صادق صدرایی در مقاله ای در بهار با اشاره به آن که رییس قوه قضاییه هم به دنبال سخنگوی آن قوه محمود احمدی نژاد را دروغگو خواند نوشته: مى توان به جرات گفـت تغییـر آنچنانى نه در نگاه سیاسـى او و نه در ادبیاتش به وجود نیامده اسـت. محمـود احمدى نژاد از انتخابات۸۴ و حتـى از زمان حضور در شـهردارى تهران همین نگاه را به جریان ها و چهره هاى سیاسـى داشـت و با نمایـش همراهـى با مـردم به دنبال آن بود که خـود را در جایگاه یک منجى بنشـاند که قرار اسـت جامعه را از دو جریان سیاسى موجود در قدرت نجات دهد.

به نوشته این مقاله: امروز و پیش از رئیس جمهور سـابق این اصولگرایان هسـتند که باید پاسخگوى حمایت هاى تمام قدشان از اقدامات ویرانگر احمدى نژاد باشند. بخشى از تصمیم گیران کشور رئیس جمهور سابق را برابر با نظام دانسته و هزینـه انتقـاد از او را بـه حدى رسـاندند که به عنوان مثـال میزان تعطیلى برنامه هاى انتقادى صداوسـیما و روزنامه هاى منتقد دولت در آن بازه زمانى هشـت سـاله بین ۸۴ تا ۹۲ بى نظیر بود.

به نوشته بهار:بخشـى از رفتار و گفتار این روزهاى رئیس دولت دهم به همین دلیـل اسـت که او مصونیت آهنیـن خود را کاملا باور کرده اسـت و تصور مى کند نظام سیاسـى برابر با اوسـت و منتقدانش از اصلاح طلب و اصولگرا مخالف انقلاب. کوتاه سخن آنکه تصویرى که اصولگرایان در این روزها از احمدى نژاد مى بینند حاصل منجى سـازى خودشان از شخصیت اوست!

حق نشر عکس Aftab Yazd
Image caption تیتر و عکس صفحه اول آفتاب یزد

حکایت پشیمانی

حسام الدین اسلاملو در بهار نوشته: بحث انتقاد حامیان انتخاباتى روحانى از او ایـن روزها داغ شـده است. از طرفـى عـدهاى از چهره هـاى مشـهور، نسـبت به حمایـت خـود از روحانـى در انتخابات ریاسـت جمهورى اخیر ابراز پشیمانى مىکنند و از طرف دیگـر جناح مقابل بـه خاطر این ابراز ندامت ها یا حتى کوچکترین انتقادى از سـوى حامیان سـابق رئیس جمهور، بشکن مى زنند. اما هنـوز مـا در دو طرف ایـن ماجرا، پندارى سـنتى از قدرت و سیاسـت داریـم. تصـورى آمیختـه با رسـم قدیس سـازى. بهتر اسـت بدانیم که همه جـا، حتـى در نظام هـاى لیبرال دموکـرات نیز میـدان مبارزه بـراى کسـب قـدرت، عرصـه واقعیت هاسـت، نـه آرمانهـا.

به نوشته این مقاله: در سیاسـت عملى هیچگاه هیچ کدام از طرفیـن جویـاى قدرت با سیاسـت نظـرى و مطالبـات رویایـى راى دهندگان تطابق صد درصدى ندارند. این میان فقط صحبت سنگین و سبک کـردن وزن طرفیـن مبارزه توسـط راى دهندگان اسـت. محاسـبه اینکه کدام یک از طرفین به قدرت برسـد، امکان رسیدن راى دهنده به مطالباتش، محتملتراست. از ایـن منظـر، راى دادن به معناى شـیفتگى به کـس خاصى نیسـت. گرایش سیاسـى بر مبنـاى »کیش شـخصیت« آفت مردمسالارى ست.

جای درست بایستیم

ثمینا رستگاری در اعتماد نوشته: در جامعه ما فقط هر چهار سال یک‌بار چشم دولت و حکومت به دستان مردم است و در بقیه روزها این مردمند که ناچارند چشم‌شان به دست دولت باشد. این جمله ساده خلاصه شده مشکل اساسی کشور ما است. مردم در کشور ما منفردند و صدای‌شان هم به صورت فردی امکان شنیده شدن ندارد. این صدا برای شنیده شدن باید خیلی بلند باشد و وقتی هم بلند شد دیگر فضا، فضای طرح مطالبات منطقی و اصلاح‌طلبانه نیست.

به نوشته این تحلیلگر: وقتی دانشجو، فعال سیاسی و مدنی و زن و هنرمند و... نهاد و تشکلی برای گفتن اعتراضش داشته باشد به یک‌باره امیدش از همه‌چیز قطع نمی‌شود و هشتگ پشیمانی متاع رایج بازار نمی‌شود. تا وقتی هم که چنین نباشد انتقاد لوکس‌ترین و در عین حال بی‌معنا‌ترین واژه‌ای است که مورد استفاده قرار می‌گیرد و مستعمل می‌شود. در چنین ساختاری کسی انتقاد نمی‌کند بلکه نق می‌زند و غرولند می‌کند. مثل سالمندانی که دست‌شان از گذشته و آینده کوتاه است به همین دلیل فقط غر می‌زنند.

به نوشته اعتماد: ما همه‌چیز را از روحانی می‌خواهیم و به این کار عادت کرده‌ایم. یادمان نرود روحانی هر چقدر هم که خودش توانمند باشد مدیرانی دارد که با فاصله از او ایستاده‌اند. آنها زمان انتخابات هم تاثیری در رای آوردن روحانی نداشتند و این خود روحانی بود که توانست یک‌تنه به اردوگاه مقابل حمله کند. آنها الان بیشتر وقت‌شان را در جلسات می‌گذرانند و وقتی به تریبونی می‌رسند در مقام اپوزیسیون به همه‌چیز انتقاد دارند و متاسفانه کانال و سیستمی برای حساب‌کشی از این مسوولان توسط مردم وجود ندارد.

نتیجه گیری مقاله این که: راه پیش رو برای رفع این نقیصه خیلی سخت است حرف یک شب و دو شب نیست مرد راهش هم کم است اما تنها راه موجود برای رسیدن به مردمسالاری است. راه میانبری اگر بود در صد سال گذشته حتما کشفش کرده بودیم. البته به اعتبار این بدیهیات نمی‌توان گفت کسی چیزی نگوید اما نمی‌توان از روحانی هم انتظار داشت سند منگوله‌دار تشکل و سندیکا و حزب را در پاکت بگذارد و در خانه‌های ما ارسال کند.

پشیمان نیستیم چون حافظه داریم

علی شکوری راد در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: پشیمانی و تغییر نظر، حق هر انسانی است. اما این حق به معنای صحت هر تغییری نیست. در اینجا روی صحبت با جمعی از همدلان و هم رأیان است که احساس پشیمانی می‌کنند از رأیی که هفت ماه پیش به حسن روحانی دادند و تغییری را که از سال ۹۲ در اداره کشور تأسیس کرده بودند، امتداد بخشیدند هردو این رأی‌های حاصل انباشتی از تجربیات متفاوت بود. دوره گشایش اصلاحات و دوره انسداد پس از آن.

به نظر دبیرکل حزب اتحاد ملت ایران: نتیجه این ناامیدی هم از دو حال خارج نیست، یا رادیکالیسم کور یا انفعال که هر دو به ناکجا آباد ختم می‌شود. ملت ایران با استفاده از این تجربه‌ها و سایر سعی و خطاهایی که داشت، در سال ۹۲ راهی را آغاز کرد که آهسته آهسته مسیر تدبیر و مدیریت امور را به ریل عقلانیت بازگرداند. دستاوردها هم کم نبوده است.

مقاله روزنامه دولت به این جا رسیده که: این بهبود اصلاً به معنای رسیدن به نقطه «مطلوب» نیست. حتی به معنای ضرورت مطالبه‌گری و انتقاد و حتی تندی در بیان برخی خواسته‌ها نمی‌تواند باشد؛ اما همه اینها مرز باریک و در عین حال مهمی دارد با رعایت «امید مردم». نباید برای نداشتن تمامی مطلوب‌ها از آنچه داریم و آنچه می‌توانیم در راستای بهبود هر چه بیشتر امور چشم پوشی کنیم.

به احترام گازهای نجیب

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته: درست است که همه اصلاح‌طلبان یک‌طوری از صحنه سیاسی محو شدند، اما بعضی از اصلاح‌طلبان اوکی هستند و از مجلسی به مجلسی دیگر ادامه پیدا می‌کنند. مثلا چه کسانی؟ ما نمی‌دانیم. به این برکت قسم ما نمی‌دانیم. در جدول مندلیف به بعضی از استادان می‌گویند گازهای نجیب. گازهای نجیب خیلی کار خاصی نمی‌‌کنند و به دلیل نجابتشان آن گوشه نشسته‌اند.

به نوشته این طنزنویس: این‌طوری که این استادان هر چهار سال یک‌بار یکی دست می‌زند به موس‌ و از حالت اسکرین‌سیور خارج می‌شوند. بعد این استادان یا رأی می‌آورند یا هرچی، دوباره می‌روند روی اسکرین‌سیور تا چهار سال بعد که باز یکی دست به موس‌ بزند. به قول فیلسوف معاصر، البته معلوم نیست این جمله در اصل مال نیچه یا دکتر شریعتی یا چه‌گواراست، اما به‌هرحال فیلسوف با احترامات فائقه جمله‌ای دارد که خلاصه خیلی از سیاست‌مداران و اصلاح‌طلبان ماست. چی؟ این: «تو فقط هستی که باشی...» همین.

در انتهای طنز شرق آمده:درواقع بعضی از این استادان فقط هستند که باشند. از طرفی وزارت کشور اعلام کرده با توجه به اینکه خیلی از اینها که مجوز فعالیت حزب سیاسی و این چیز‌بازی‌ها را گرفتند، چون هیچ صدایی نمی‌دهند و هیچ حرکتی ندارند، مجوز وزارت کشورشان باطل شده و باید بروند از وزارت صنایع و معادن مجوز کار بگیرند، چون معلوم است فعالیت اینها یک‌جور فعالیت استخراجی است. درواقع این استادان مثل معدن الماس، خروجی زیادی ندارند، اما اسمشان یک‌طوری خیلی دهان‌پرکن است و آدم فکر می‌کند چه خبر است حالا.

حق نشر عکس Etemaad
Image caption کارتون محسن ظریفیان. اعتماد

اقتصاددانان، نگران ایران

محمدصادق جنان‌صفت در مقاله ای در جهان صنعت خبر از همایشی از اقتصاددانان داده که در تهران برپا شده و در آن جا هشدارهایی تلخ را به حاضران یادآور شدند از جمله دکتر مسعود نیلی با صریح‌ترین عبارات که از او انتظار می‌رفت تاکید کرد: ادامه راه گذشته در اقتصاد ایران که سرشار از شکست و هدر دادن ثروت بوده است، دیگر ناممکن شده است.

به نوشته این اقتصاددان برخی از سخنرانان جوان‌تر در کنفرانس اقتصاد ایران درباره مسایل بانکی هشدار دادند. علی مدنی‌زاده، اقتصاددان جوان ایرانی ضمن اینکه خواستار شجاعت پیشتر تصمیم‌گیران سیاست‌های پولی شد گفت فرصت زیادی برای نظام بانکی نمانده است و اگر دیر بجنبیم تنگناهای نظام بانکی، ایران را به جایی می‌رساند که باید هزینه‌های اجتماعی ناشناس و گزافی بدهد. نگاه او شاید به رخدادهای این روزها در کشور است که مردم سرگردان و مستاصل در خیابان‌ها و میدان‌های شهرهای ایران دنبال مطالبات خود از موسسه‌های اعتباری هستند. واقعیت تلخ مورد اشاره این پژوهشگر جوان که بر زبان آورده، این بود که دیگر فرصت چندانی برای اصلاح باقی نمانده است.

مقاله جهان صنعت خبر داده که: اقتصاددان دیگری نیز هشدار داد که اگر بخواهیم با همین ترتیب حرکت کنیم اقتصاد ایران از تله رشد پایین رها نمی‌شود و نرخ بیکاری به ۱۵ درصد می‌رسد و اقتصاد نیز حداکثر ۲/۳ درصد رشد خواهد داشت و در این صورت قدرت خرید جامعه در سال ۱۳۹۹ حتی به ۱۳۸۴ نمی‌رسد.این هشدارها در فضایی ارائه می‌شود که بودجه ایران به مثابه یک معضل در کانون توجه قرار گرفته است و شهروندان با استفاده از شبکه‌های اجتماعی از ارقام و اقلام نامناسب آن در بهت و حیرت فرو رفته‌اند.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون کیوان زرگری. شهروند

خود مرد هنرمندیم

هومن جعفری در ستون طنز جهان صنعت نوشته: تحقیقات نشان می‌دهد که از هر دو یونانی، یک نفر به دولت بدهکار است! در ایران فرق می‌کند. اینجا تحقیقات نشان داده که از هر دو نفر ایرانی: یک نفر ادعا می‌کند که پیمانکار شهرداری بوده ولی قالیباف پولش را نداده. یک نفر ادعا می‌کند که اگر ترافیک تهران را به او بسپارند سه ماهه حلش می‌کند!

به نوشته این طنزنویس: یک نفر ادعا می‌کند که قبلا کارخانه داشته ولی الان دارد با موتور کار می‌کند! یک نفر ادعا می‌کند که شناسنامه‌اش سفید است و هرگز رای نداده و پنج دقیقه بعد هم در اینستاگرام از اینکه به روحانی رای داده اظهار پشیمانی یا شادی می‌کند! یک نفر ادعا می‌کند که دست همه توی یک کاسه است! همه هم اعتقاد داریم اینها همه کار خودشان است!

طنزنویس جهان صنعت نتیجه گرفته: خود نق می‌زنیم و خود شادیم! عجب مرد هنرمندیم.