روزنامه‌های تهران؛ به برجام بدون آمریکا فکر کنیم

روزنامه‌های تهران، صبح یکشنبه ۲۴ دی در صدر اخبار خود با عکس‌هایی از نفتکش آتش گرفته ایرانی در دریای چین، از چشم‌های گریان خانواده ۳۰ ایرانی ناپدید در این حادثه گزارش کرده‌اند.

تحلیل‌ها و گمانه زنی‌های اکثر روزنامه‌ها به تصمیم ترامپ برای تمدید لغو تحریم‌های ایران پرداخته و درباره آن از زوایای مختلف نظر داده‌اند. تحلیل‌ها درباره اعتراضات اخیر در شهرهای مختلف و راه‌های جلوگیری از تکرار آن نیز همچنان در روزنامه‌ها ادامه دارد.

حق نشر عکس Bahar
Image caption تیتر و عکس صفحه اول بهار

رییس جمهور در مکالمه تلفنی با وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ضمن اخذ گزارش وی از آخرین وضعیت مهار آتش سوزی نفتکش سانچی تاکید کرد: تمام اقدامات و امکانات زم برای اطلاع سریع‌تر از وضعیت و دسترسی به خدمه ایرانی نفتکش بسیج شود.

به گزارش روزنامه بهار رییس کمیته ویژه رسیدگی به وضعیت نفتکش حادثه دیده سانچی نیز در این تماس تلفنی گزارشی را از نشست کمیته اضطراری رسیدگی به حادثه نفتکش سانچی در شانگهای چین ارایٔه کرد و گفت که به نمایندگی از دولت ایران از مقامهای چینی خواسته است ضمن بکارگیری تمام توان خود برای نجات دریانوردان ایرانی، در اجرای عملیات امداد و نجات بر میزان تلاش‌هایشان بیفزایند.

بهار نوشته: مسوول رسیدگی به وضعیت نفتکش سانچی با بیان اینکه نیروهای ایرانی ساعت ۲: ۳۰ بامداد روز شنبه به محل حریق نفتکش خواهند رسید، اظهار کرد: احتما ۸۰ درصد مسایٔل یکشنبه روشن می‌شود.

از سوریه چه خبر

کیهان در یادداشت روز خود از حوادثی که پشت سکوت خبری جنگ سوریه پنهان شده ابراز نگرانی کرده و احتمال داده که از درون توافق ایران و ترکیه و روسیه، تصمیم هایی گرفته شود که با نظرات ایران موافقت ندارد از جمله این که روسیه یک طرح سیاسی را برای آینده سوریه روی میز مذاکرات آستانه گذاشته و با تبلیغات زیاد روی آن تلاش می‌کند تا ممکن‌ترین و کامل‌ترین طرح دیده شود. این در حالی است که در این طرح اشکالات عمده‌ای وجود دارند که حتما باید اصلاح شوند تا جمهوری اسلامی ایران، دولت سوریه و حزب‌الله لبنان بتوانند موافقت خود را پای آن بگذارند.

به نظر سعدالله زراعی در این مقاله: جدای از اشکال در اصل موضوع، طرح روسیه در بحث فدرالی خطرناک به حساب می‌آید چرا که نظام فدرالی در کشوری که یک جنگ خونین چند ساله با تحریک همسایگان پیرامونی آن و نیز بعضی از قدرت‌های خارجی در آن روی داده است. در این حالت فدرالی کردن سوریه به معنای آغاز جنگی جدید و پرشدت و نیز آغاز تجزیه سوریه خواهد بود.

این روزنامه نزدیک به منابع سپاه تاکید کرده: طرح روسیه که به «کنفرانس گفت‌وگوهای ملی» موسوم گردیده است می‌گوید دولت انتقالی ترکیبی ۵۰-۵۰ از نمایندگان طرفین خواهد داشت و مهم‌ترین وظیفه آنان برگزاری انتخابات آزاد می‌باشد. این ظاهر زیبای این طرح می‌باشد و حال آنکه با شکل‌گیری چنین دولتی نه تنها آرامش و همکاری که لازمه اداره کشور است، پدید نمی‌آید بلکه خود این یک جنگ داخلی طولانی و لاینحلی را سبب می‌شود. چرا که وقتی نیمی از دولت را مخالفان دولت دربر گرفته باشند، آنچه در پی آن صورت نمی‌گیرد کاری فعال و برگزاری انتخاباتی فراگیر می‌باشد.

کیهان در پاسخ اما چه باید کرد نوشته: فرمول جایگزین فرمول انتخابات فرامذهبی و فراقومی ریاست جمهوری است. بر این اساس رئیس‌جمهور دولتی فراگیر شکل می‌دهد که دربرگیرنده اقوام و مذاهب گوناگون می‌باشد. اما در عین حال از کسانی شکل می‌گیرد که استعدادها و توانمندی‌های خود را در تکمیل یکدیگر پای کار می‌آورند.

حق نشر عکس Javan
Image caption تیتر و کارتون حسین کشتکار- جوان

ولع مذاکره، نمایش ترامپ و لاشه برجام

محمد اسماعیلی در روزنامه جوان نوشته: شروطی که ترامپ برای ماندن آمریکا در برجام معین کرد تازگي نداشته و پيش از اين نيز بارها مقامات رسمي اين كشور از لزوم پذيرش آنها توسط طرف ايراني‌ سخن به میان آورده‌اند. اما طرح چنين شروطي در يك سال گذشته (كه دوران ترامپ) هيچ گاه با پاسخ مناسب و قاطع طرف ايراني مواجه نشده و هر بار سخنگوي وزارت خارجه يا ساير مقامات اين وزارتخانه ترجيح داده‌اند با ادبيات كلي و مبهم با چنين درخواست‌هايي روبه‌رو شوند.

روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران در پاسخ این که چرا دولت ترامپ همچنان به تكرار شروط اخير علاقه دارد شود آيا اصرار مستمر امريكا به دليل دريافت پالس‌هايي از داخل ايران است كه امريكايي‌ها را همچنان اميدوار نگه داشته تا با برگ «تهديد به خروح امريكا از برجام» ، ايران را وادار به پذيرش شروط جديد -ولو در حد امضاي يك تفاهمنامه محرمانه- كند؟ كدام رويكرد، جهت گيري و يا مواضع اتخاذ شده در داخل كشور ، امريكا را تا اين حد اميدوار كرده كه تعهدات مالايطاق جديدي را براي ايران تثبيت كند.

خلاصه مقاله جوان این که: برجام بي خاصيت كماكان به حيات خود ادامه مي‌دهد تا طرف ايراني ملزم به پذيرش شروط جديد شود چرا كه آنها ولع مذاكره را در داخل كشور احساس كرده و مشوق خود براي ايجاد انعطاف در ايران براي پذيرش شروط را همچنان عدم وضع تحريم‌هاي ضدايراني قرار داده‌اند. چندروز پيش نيزانديشكده واشنگتن به ترامپ پيشنهاد مي‌دهد با ايران همچون ريگان عليه شوروي برخورد كند و برجام را در همه عرصه‌ها گسترش دهيد.

آزمون ظرفیت‌های جهان پساامریکایی

دیاکو حسینی در مقاله ای در روزنامه ایران نوشته: تمدید مشروط و تهدیدآمیز تعلیق تحریم‌های ایران از سوی دونالد ترامپ هرچند یک پیروزی برای برجام بود و شاید بتواند سایر اعضای ۵+۱را موقتاً راضی کند، اما اثرات آن برای ایران کمتر از خروج کامل ایالات متحده از برجام نیست. خط و نشان کشیدن‌های ترامپ، برای اقتصاد ایران و بویژه سرمایه‌گذاران خارجی که علاوه بر شفافیت‌های مالی و اصلاح نظام بانکی در ایران، چشم به ثبات کلی‌تر بازارهای ایران دارند، نگران‌کننده است.

به نظر این کارشناس مسایل بین الملل: ایران و همه طرف‌های توافق، باید یکبار برای همیشه به این وضعیت خاکستری از طریق ایمن کردن برجام در برابر «تهدید به خروج» خاتمه دهند. هرچند برای ایران، باقی ماندن ایالات متحده در برجام بهتر است اما جمهوری اسلامی ایران نباید به باقی ماندن امریکا در عین عدم تعهد کامل به برجام رضایت دهد.زمان آن فرارسیده است که انتظارات حداقلی را از برجام به حداکثر خود افزایش دهیم. برجام تنها توافق یکطرفه‌ای نیست که فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران را در ازای دلهره آفرینی دائمی محدود می‌کند.

مقاله روزنامه ایران به این جا رسیده: برجام بدون امریکا هم می‌تواند به حیاتش ادامه دهد؛ مشروط به اینکه دیگر طرف‌ها حاضر نباشند که از تحریم‌های یکجانبه امریکا پیروی کنند. تولد برجام، نقطه عطفی برای نظم نوین بین‌المللی بود که ساختاری چندجانبه را بازتاب می‌داد؛ اکنون تداوم برجام نقطه عطفی برای آزمودن ظرفیت‌های دنیای پساامریکایی است.

لزوم گفتگو بین ایران و آمریکا

شهاب زمانی در جهان صنعت نوشته: علی رغم انجام کلیه تعهدات برجامی از سوی ایران؛ ایالات متحده همچنان با گره زدن مسائل و مشکلات سیاسی خود و همپیمانانش درخاورمیانه با این توافق، به انحاء مختلف در مسیر بهره‌مندی کامل ایران از مزایای حاصل از برجام اخلال و در صدد بهره برداری سیاسی و باجگیری غیرمنصفانه از ایران است. اما نکته مهم در این بین، عدم ارتباط مستقیم دیپلمات های ایران و ایالات متحده در یک سال گذشته است که به نوعی موجب سردی فضای گفت‌وگوهای مرتبط با توافق هسته‌ای بین دو کشور شده‌است.

نویسنده در تاکید بر لزوم گفتگو مستقیم بین ایران و آمریکا نوشته: چهاردهه کشمکش ایالات متحده با جمهوری اسلامی در مسائل مختلف، که از ۲۰۰۲ مناقشه اتمی نیز به آن اضافه شد، با توافق هسته‌ای می توانست فضای سیاسی بین دو کشور را، تا حدود زیادی به سمت کاهش تنش سوق دهد. ممکن است که در جریان مذاکرات سوءتفاهمات و اختلاف نظرهای بین دو کشور در خصوص فعالیت‌های صلح آمیز هسته ای ایران به حداقل و دوکشور بریک توافق برد برد به تفاهم برسد.

جهان صنعت در نهایت نوشته: نکته مهم و تجربه شده درسیاست بین‌الملل موید این است که استفاده از دولت‌های ثالث به منظور ارتباط طولانی مدت و مکرر و عدم گفت‌وگو و مذاکره رودرو؛ نمی تواند همیشه نتایج ملموس، قابل اتکا و منطبق بر منافع ملی برای کشورها به همراه داشته باشد ؛ مخصوصا اینکه در این بین نمی توان از نیات و منافع پشت پرده کشورهای ثالث یا نسبت به رساندن بی کم و کاست نظرات و پیام‌ها اطمینان کاملی حاصل کرد.

صبر ایوب

هومن جعفری در ستون طنز جهان صنعت نوشته: سرانجام ترامپ برخلاف همه سخنان قبلی برای صد و بیست روز دیگر برجام را تایید کرد مانده چند تا شرط دیگر بگذارد. مثلا: در مشهد کنسرت امیر تتلو برگزار شود آقای علم‌الهدی هم حتما ردیف اول بنشینند. فیلتر تلگرام را که بردارید هیچ، خب آذری‌جهرمی باید یک سوپرگروه تشکیل بدهد به نام شب شب دنس و نوره! همه اعضای هیات دولت هم باید آنجا باشند و هر روز از آغاسی و عباس قادری آهنگ بگذارند.

به نظر این طنزنویس این ها هم به فهرست ترامپ اضافه شود: فیلم‌های بیک ایمانوردی باید از تلویزیون پخش شود. سرود جام جهانی را باید جواد یساری بخواند. آقای رییسی باید ساسی مانکن و سروش هیچکس را هم به حضور بپذیرد. آن دختری که در آشپزخانه خانه‌شان انرژی هسته‌ای تولید کرده بود رونمایی کنید. آقا صبر ایوب خوب است. همایون شجریان هم باید بخواندش!

فهرست پیشنهادی طنزنویس جهان صنعت به این جا رسیده: بیست و شش هزار تومان کم بود. دولت نفری سه و هفتصد دیگر برای مردم بریزد فلافل بخرند! صدا و سیما یک گزارش هم در مورد محبوبیت بنده (ترامپ) تهیه کند. وقتی در مورد رفع فیلتر تلگرام می‌توانید حتما در مورد محبوبیت من هم می‌توانید دیگر!

حق نشر عکس Ghanoon
Image caption کارتون مستانه دهقان- قانون

چرا نگران نیستیم

شهروند در سرمقاله خود نوشته: در ٦٠‌سال گذشته هيچ‌گاه با وضعيت فاجعه‌بار در نزولات آسماني چون ‌سال جاري مواجه نبوده‌ايم. بيشتر نقاط كشور دچار اين وضع هستند. هيچ‌گاه سابقه نداشته است كه در اواسط دي ماه كوه‌هاي شمال تهران تیره و فاقد برف باشد، ولي امسال برف‌هاي آن از برف‌هاي خردادماه این کوه‌ها در سال‌هاي عادي نيز كمتر است. ساير نقاط كشور نيز كمابيش همين وضع را دارند. پرسش اين است كه تداوم اين وضع كه همراه شده با كاهش منابع آب‌هاي زيرزميني و سطحي، ما را با چه وضعي مواجه خواهد كرد؟

این مقاله ادامه داده: جامعه «اكنون‌زده» و فاقد آينده‌نگري تعريفي است كه مي‌توانيم از خود داشته باشيم. جامعه‌اي كه انسجام لازم را براي پرداختن به امور اساسي خود در آينده ندارد. جامعه از هم گسيخته‌اي كه همه در پي رفع و رجوع مشكلات و مسائل روزانه خود هستند و به قول معروف چو فردا شود فكر فردا كنند. ولي جامعه‌اي كه در حل مشكلات امروز خود را ناتوان نشان مي‌دهد، چگونه مي‌تواند در آينده كه مشكلات متراكم‌تر و گسترده‌تري آن را احاطه مي‌كند، راه‌حلي پيدا كند؟

شهروند در نهایت نوشته: مديران دولتي به خوبي متوجه هستند كه قادر نيستند مسائل آينده را امروز طرح كنند تا حداقل از طريق جلب مشاركت عموم رفتاري را پيشه کنند كه به كاهش مشكلات آينده منجر شود. چرا قادر نيستند؟ به اين علت كه مي‌دانند اعتماد لازم براي شنيدن حرف‌هاي آنان نزد جامعه وجود ندارد. هنگامي كه اعتماد نباشد، بيان هر دردي و هر راه‌حلي جز افزايش اختلاف نتيجه ديگري ندارد. از همه مهمتر اينكه مشكلات و مسائل هنگامي كه گسترده و عميق شوند، اعتماد به نفس را در مواجهه با آن‌ها از ميان مي‌برد.

تلاش برای فهم اعتراض ها

موسی غنی نژاد در سرمقاله دنیای اقتصاد در تحلیل علل بروز ناآرامی های جدید نوشته مقامات و گزارشگران ماوقع را توصیف می‌کنند. این که اعتراضات در چه شهرهایی با چه ویژگی‌هایی روی داده، چه کسانی در کدام محدوده سِنی و با چه خصوصیات اجتماعی در اعتراضات شرکت داشتند، چه شعارها و خواسته‌هایی را مطرح کردند و... دانستن این اطلاعات بسیار مهم است؛ اما به خودی خود به فهم رویداد منجر نمی‌شود.

این استاد دانشگاه معتقدست: گفتن اینکه این اعتراضات صرفا ریشه در مشکلات اقتصادی داشته و عده‌ای معاند سوار بر موج شده و شعارهای دیگری سر داده‌اند، به هیچ‌وجه قانع‌کننده نیست. نخست اینکه وضع رشد اقتصادی و اشتغال در این چند سال اخیر به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای بهبود یافته است. اگر مردم صرفا نسبت به مشکلات اقتصادی حساسیت داشتند، قاعدتا باید آن زمان که رشد اقتصادی به منفی ۷ درصد، تورم به بالای ۴۰ درصد رسیده بود و اشتغال خالص تقریبا هیچ رشدی نداشت، اعتراض می‌کردند. دوم اینکه معاندان و دشمنان همیشه در حال توطئه بوده و هستند؛ چرا یک مرتبه اقدامات آنها در شهرهای کوچک چهره نمود.

افشاندن تخم ناامیدی و بی‌اعتمادی نسبت به همه اقدامات دولت منتخب مردم از سوی مخالفان سیاسی دولت و رسانه همگانی «انحصاری» که به طور سیستماتیک در این چهار سال و نیم گذشته صورت گرفته، احتمالا در عصبانیت و کلافگی مردم بی‌تاثیر نبوده است. البته گُل به خودی‌های برخی مدیران و مسوولان ارشد دولت تدبیر و امید را هم نباید در این میان فراموش کرد. وقت آن است که در یک فراخوان عمومی صاحب‌نظران، دیدگاه‌های خود را درباره وقایع اخیر بیان کنند تا بتوان به فهم منطقی و سازگاری در این خصوص دست یافت.

اهرم تبلیغ علیه ایران را بشکنیم

علی خرم در مقاله ای در شرق نوشته: نارضايتي‌ها به‌طور طبيعي در جامعه ايراني شکل گرفت و به پاسخ‌گويي منطقي نياز داشت و دارد. خوشبختانه در روز دوم ناآرامي‌هاي اخير، مقامات عالی مقام و مسوول کشور لزوم شنيدن صداي مردم سخن گفتند و قائل به تفکيک بين نارضايتي مردم و اغتشاشگري شدند. به‌اين‌ترتيب جمهوري اسلامي ايران گام اصلي در شناسايي و شنيدن صداي ناراضيان را برداشته است. درحالي‌که در خارج، ايران را به‌خاطر نشنيدن صداي ناراضيان شماتت می‌کنند.

این دیپلمات پیشین افزوده: تأکيد بر آزادي تظاهرات و راهپيمايي و شنيدن صداي ناراضيان مي‌تواند اين اهرم را در دست دشمنان و خارج‌نشينان خنثي و بي‌اثر كند و بقيه داستان شبيه سایر کشورها مي‌شود. يک هفته است در تونس، تظاهرات و آشوب، شهرها را به‌خاطر برقراري ماليات بر ارزش افزوده، فراگرفته و پليس با اغتشاشگران گاهی مقابله كرده و افرادي هم کشته شده‌اند. اما در اخبار جهاني به تظاهرات تونس و برخورد پليس با آن، هيچ‌گاه عجيب و غريب نگريسته نمي‌شود و هيچ جلسه شوراي امنيتی هم براي آن تشکيل نمي‌شود.

مقاله شرق تاکید کرده: بارها عکس ترامپ و ديگر رؤساي کشورها در راهپيمايي‌ها پاره شده يا آتش زده مي‌شود، اما آنان عصباني و نااميد نمی‌شوند، به تلاش خود می‌افزایند که به خواسته‌هاي مردم جامه عمل بپوشانند و از جمله اشتغال بيشتري ايجاد کنند تا سطح رفاه و زندگي مردم افزايش يابد. بنابراين از اين پس راهکار جمهوري اسلامي ايران مي‌تواند شناسايي حق راهپيمايي و اعتراض مردم باشد.

دیگه چی رو ممنوع کنیم؟

آیدین سیارسریع در صفحه بی قانون نوشته: در پی ممنوعیت تدریس زبان انگلیسی در مقطع ابتدایی ما بعد از ساعت‌ها مطالعه، تحقیق و بررسی طاقت‌فرسا به این نتیجه رسیدیم که تدریس بعضی دروس دیگر هم باید ممنوع شود که دلایلش را در ادامه می‌نویسیم.

خواندن: در حدی که دانش‌آموز حروف الفبا را بیاموزد کافی است؛ بیشتر از آن ممنوع است. نوشتن: به جای بنویسیم، درس«کپی-پیست کنیم» آموزش داده شود. دیگه چهار تا مقاله و پایان‌نامه و گزارش و فیلمنامه و حتی کپشنِ کپی که نوشتن نمیخواد.علوم تجربی: دانش‌آموز هی درباره دوران مزوزوئیک و سنوزوئیک و... بخونه که چی بشه؟ زمین‌شناسی و این چیزها که واسه آدم کار نمیشه! آناتومی و بدن انسان و اینجور چیزها هم که خط قرمزهای اخلاقیه. فردا موجب فساد در مدارس میشه. اینم بردارین.

در پایان ستون طنز بی قانون در مورد ورزش و تربیت بدنی آمده: این‌گونه با دانش‌آموزان کار شود که مربی دانش‌آموز را داخل زمین بفرستد، دو ثانیه از شروع بازی نگذشته از کنار زمین اعلام کند که باید ببازی! دانش‌آموزان ببازند و بیایند بیرون. همین بیرون آمدن‌ها و رفتن به داخل باعث تحرک و شادابی دانش‌آموزان می‌شود.تاریخ و جغرافیا هم کلا ممنوع شود، به جای آن زنگ «جبر» اضافه شود.

حق نشر عکس Ghanoon
Image caption لغو اعدام های مواد مخدر. کارتون احسان گنجی - قانون