BBC HomepageBBC NewsBBC SportBBC World Service

 گفت و گو 
همکاری با آژانس
عدم تعهد به قطعنامه
 ديدگاه 
تدبير سعودی؛
حلقه نجات
برای ايران؟
 از رسانه ها 
اميدهای
ملک عبدالله
به ايران

چالش هسته ای ايران


چالش هسته ای ايران

آمريکا از ايران چه می خواهد؟
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>


آمريکا از ايران چه می خواهد؟




 
:خبرهای روز
 
خرازی عليه سياسی شدن آژانس انرژی اتمی هشدار داد

وعده حضور خويشاوندان زهرا کاظمی در محاکمه قاتل وی

خانواده رفسنجانی و شايعه ثروتهای کلان

پايان محاکمه ايرانی متهم به جاسوسی در آلمان

تخفيف گمرکی برای خودروهای وارداتی به ايران

تدوين لايحه مبارزه با تروريسم در ايران

بار ديگر روزه سياسی

ايران نامزد دبيرکلی اوپک شد

آيت الله منتظری: اشغال سفارت آمريکا اشتباه بود

اعتراض به 'سانسور' سخنان خاتمی در صدا و سيما

گزارشهای ضد و نقيض از تيراندازی به سفارت بريتانيا

آرژانتين 2600 صفحه مدرک به دادگاه هادی سليمانپور داد

چهره بکهام را پوشاندند

دستيابی ايران و روسيه به توافق سريع 'بعيد است'

تيراندازی در کاخ دادگستری تهران

 
صفحه نخست > ايران 

گرينويچ 16:54 - 29/12/2002
 
اعتراف عبدی، برخورد از نوع سوم

جمله ای که عباس عبدی (چپ) در دادگاه خود بيان کرد، سبب حيرت بسياری شده است
جمله ای که عباس عبدی (چپ) در دادگاه خود بيان کرد، سبب حيرت بسياری شده است
 
مسعود بهنود

يک جمله از نامه ای که عباس عبدی در اولين جلسه از دادگاه خود خواند و تيتر اول روزنامه های مخالف اصلاحات قرار گرفت «اشتباه کردم جبران می کنم» فضای سياسی کشور را با بهت روبرو کرده است، اصلاح طلبان در شگفتی اند و سکوت حتی دامن محافظه کاران را گرفته که تا روز قبل از دادگاه وی را به جاسوسی و فروش اطلاعات به بيگانگان متهم می کردند.

جمله توبه نمای عبدی که می توانست منتهای خواست محافظه کارانی باشد که از مدت ها پيش دستگيری و محاکمه اصلاح طلبان را در سر دارند، اهميت بهت آور خود را از آنجا به دست می آورد که از زبان کسی بيان شده است که در بيست سال گذشته شاهد و کنجکاو در تمامی حوادثی بوده که در کشور رخ داده و از مدت ها پيش نيز در انتظار دستگيری خود بسر می برده است. او خود زمانی درباره يکی از دانشجويان زندانی که در مصاحبه ای تلويزيونی شرکت کرده بود نوشت آن که به اعتراف به گناه ناکرده تن می دهد در حقيقت از بازی خارج شده است.

مقاله: دادگاه عبدی و چالشهای آينده محافظه کاران، اينجا را کليک کنيد

عباس عبدی اول بار که نامش بر سر زبان ها نشست وقتی بود که از ديوار سفارت آمريکا در تهران بالا رفت، چهره شاخص و سخنگوی دانشجويانی بود که با اشغال سفارت آمريکا در تهران و به گروگان گرفتن پنجاه آمريکائی، تحولی بزرگ در تاريخ معاصر ايران پديد آوردند و موجد گروهی با نام دانشجويان پيرو خط امام شدند که تا سال ها پس از گروگان گيری هم در صحنه سياسی کشور اثرگذار ماندند.

"انقلاب دوم

اشغال سفارت آمريکا که آيت الله خمينی يک هفته بعد با تعيين نماينده ای برای سرپرستی و هدايت آن انقلاب دوم خواند ايران را که تا شش ماه پيش از آن از جمله مهم ترين متحدان آمريکا و غرب در منطقه خاورميانه بود در صف اول دشمنان ابرقدرت آمريکا قرار داد و گره ای بر روابط دو کشور زد که هنوز پس از بيست و سه سال ناگشوده مانده است. اين ماجرا به روايتی عامل مهم آغاز جنگ ايران و عراق شد که هشت سال به طول انجاميد و بزرگترين جنگ همسايگان در قرن بيستم بود.


آيا معنای اين لبخند را مدافعان روش های قديمی اعتراف گيری در روزهای آينده در می يابند؟
اشغال سفارت آمريکا در تهران از آنجا که ابهت ابرقدرتی را به چالش کشيد به بزرگترين حادثه سياسی دهه هشتاد جهان مشهور شد و به نوشته جيمی کارتر رييس جمهور وقت آمريکا موجب شد که او در انتخابات شکست بخورد. با پيروزی رونالد ريگان که بعدا فاش شد که برای تاخير انداختن در آزادی گروگان ها معامله ای با رهبران ايران کرده بود، جمهوری خواهان برای دوازده سال کاخ سفيد را در اختيار گرفتند.

جمله ای که عباس عبدی با به زبان آوردن آن فضای سياسی کشور را به بهت دچار کرده و به چالش های درون حکومت ايران ابعاد جديدی بخشيده و شتاب برای تصميم گيری و شکست بن بست سياست داخلی ايران را گريز ناپذير کرده، اهميت خود را فقط از آن نمی گيرد که توسط کسی بيان شده که مشخصه «انقلاب دوم» بود.

عباس عبدی در دهه دوم جمهوری اسلامی هم نقشی اثرگذار داشت، دهه ای که با رهبری آيت الله خامنه ای و رياست جمهوری هاشمی رفسنجانی آغاز شد که باقی مانده از نسل اول روحانيونی بودند که بهره گيری از فضای ناشی از گروگان گيری به آنان امکان قدرت يابی بيشتر را داد.

در اين دهه عباس عبدی روزنامه "سلام" را سردبيری می کرد که در غياب «جناح خط امام» يک جناح سياسی را در مقابل محافظه کاران زنده نگاه می داشت و در سکونی که بر مطبوعات و فعاليت های سياسی کشور حاکم شده بود تنها صدائی بود که از مخالفان با برنامه توسعه اقتصادی مشهور به سياست تعديل اقتصادی بلند می شد. در همين دوره عبدی به دليل انتقادهايش از برنامه های اقتصادی دولت به سلول انفرادی گرفتار آمد و بدون آن که دادگاهی برگزار شود و اعترافی از او گرفته شود نه ماه بعد آزاد شد.

عباس عبدی که همزمان با سردبيری "سلام"، به اتفاق بهزاد نبوی، سعيد حجاريان و بسياری از چهره های معروف به اصلاح طلبی امروز در سازمان مطالعات استراتژيک وابسته به شورايعالی پرقدرت امنيت ملی به تحقيقات و پژوهش های سياسی و اجتماعی و اقتصادی مشغول بود با پايان دوران رياست جمهوری هاشمی رفسنجانی از اولين کسانی شد که در جريان نامزدی محمد خاتمی قرار گرفت. با پيروزی محمد خاتمی در انتخابات دوم خرداد 76 گمان می رفت عبدی در سمت های حساس دولتی قرار گيرد، ولی در حرفه خود باقی ماند و به انتشار روزنامه های هوادار اصلاحات اکتفا کرد و باز انتقاد از هاشمی رفسنجانی و دوران رياست او را ادامه داد.

عبدی به جز نظريه پردازی و نوشتن مقالاتی برای روزنامه های هوادار اصلاحات که يکی يکی در پنج سال گذشته توقيف شدند، از جمله بنيادگذاران انجمن صنفی مطبوعات و انجمن دفاع از آزادی مطبوعات بود و با تاسيس جبهه مشارکت به عنوان ستاد اصلی هواخواهان اصلاحات سياسی به عضويت شورای مرکزی اين جبهه در آمد و به ويژه پس از ترور سعيد حجاريان همکلاس دوران کودکی و همفکر دوران نوجوانی و همکار سال های بعد خود، محکم ترين مواضع را در روياروئی با محافظه کاران برگزيد و پيشنهاد برگزاری رفراندوم برای تصويب اصول اصلاحات سياسی و خروج اصلاح طلبان از دولت و مجلس اول بار از سوی وی مطرح شد.

حتی پيش از آن که عباس عبدی در دادگاه آخرين خود نشان دهد که چرا و چگونه تن به گفتن جمله ای داد که برايش روشن بود که محافظه کاران در تبليغات خود از آن چه بهره ها خواهند برد، از هم حالا آشکار شده است که کار او ضربه ای اساسی به روش تواب سازی وارد آورده و به پايان رساندن عمر دستگاهی سرعت خواهد بخشيد که اصلاح طلبان از آن به عنوان دستگاه اطلاعاتی موازی نام می برند که دور از نظارت ها در داخل قوه قضاييه ايجاد شده است
عبدی در دومين سال روی کار آمدن اصلاح طلبان، با سفری به پاريس که به دعوت سازمان آموزشی و تربيتی سازمان ملل (يونسکو) صورت گرفت در مناظره ای با "باری روزن" آخرين وابسته فرهنگی سفارت آمريکا در تهران شرکت کرد. وقتی "باری روزن" که 444 روز گروگان دانشجويان پيرو خط امام بود دست در دست عباس عبدی گذاشت، "لوموند" نوشت: آشتی گروگان و گروگانگير، بايد اصلاحات سياسی ايران را باور کرد.

به نوشته کارشناسان سياسی مناظره عبدی و روزن به اندازه مصاحبه محمد خاتمی با "کريستين امانپور" سرگزارشگر شبکه جهانی سی ان ان و طرح گفتگوی تمدن های رييس جمهور اصلاح طلب ايران در مجمع عمومی سازمان ملل در نشان دادن تحولات جامعه ايران و جلب توجه جهانی به جنبش اصلاحات موثر افتاد. و به همين اندازه هم خشم محافظه کاران و جناح های سنت گرا را برانگيخت، به طوری که به نوشته يکی از روزنامه های شنبه 28 دسامبر در تهران، از مدت ها پيش دستگيری عباس عبدی به عنوان « نقطه آخر» چالش های دو جناح سياسی داخلی تلقی شده بود که بعد از پنج سال مبارزه سخت و بحران ساز فرسوده و تندتر از هميشه به آخر خط نزديک می شوند.

عبدی که به گفته يکی از همفکرانش ده سال پيش در نه ماه زندان انفرادی هم چيزی به بازجويان خود نگفت که دشمنانش را به کار آيد، انتظار می رفت که همچنان که فرزندش روز قبل به خبرنگاران گفته بود اگر به اشتباهی هم اعتراف کند اين باشد که به مخالفانش بگويد اشتباه می کردم که می پنداشتم شما اصلاح پذيريد. اما حالا که چنين نشده است به نظر دبير کل جبهه مشارکت عبدی در حالی طبيعی نبوده و به ديده مسعود ده نمکی از فعالان حزب اللهی مشهور به گروه فشار او با عبدی بيرون از دادگاه تفاوت بسيار داشت.

اعترافات عباس عبدی، تا همين جا برخوردی از نوع سوم را با نظام قضائی جمهوری اسلامی و سيستم اعتراف گيری و تواب سازی آن به نمايش گذاشته است.

در گذشته کسانی که بازداشت و دستگير شده بودند يا مانند سران حزب توده و سعيدی سيرجانی، نويسنده، با اعتراف به توبه افتادند يا مانند عباس اميرانتظام و اکبر گنجی، با ايستادگی بر مواضع خود نوع دوم برخورد را انتخاب کردند و به زندان های طولانی مدت تن دادند.

ويژگی اعتراف عباس عبدی

حتی پيش از آن که عباس عبدی در دادگاه آخرين خود نشان دهد که چرا و چگونه تن به گفتن جمله ای داد که برايش روشن بود که محافظه کاران در تبليغات خود از آن چه بهره ها خواهند برد، از هم حالا آشکار شده است که کار او ضربه ای اساسی به روش تواب سازی وارد آورده و به پايان رساندن عمر دستگاهی سرعت خواهد بخشيد که اصلاح طلبان از آن به عنوان دستگاه اطلاعاتی موازی نام می برند که دور از نظارت ها در داخل قوه قضاييه ايجاد شده است.

لبخندی که عباس عبدی در دادگاه به لب داشت، همان لبخندی که روزنامه ارگان محافظه کاران آن را «استهزای عدالت» خواند، برای مرد روزهای سخت که مخالف قديميش مسعود ده نمکی گفت « قدرتر از آن است که اگر برخورد بدی با او صورت گرفته باشد در دادگاه نگويد» نقشی تعيين کرده که به سادگی بيان شدنی نيست. آيا معنای اين لبخند را مدافعان روش های قديمی اعتراف گيری در روزهای آينده در می يابند و يا عباس عبدی به گروهی از نوع اول تبديل می شود که برای رهائی از سختی ها به توصيه بازجويان خود عمل کردند.

برخورد از نوع سوم که عباس عبدی در برابر بازجويان و اعتراف گيران خود برگزيد و در گفتگو با خبرنگاران از آن به عنوان «روش مخصوص من» ياد کرد، شباهتی به دو نوع ديگر از برخوردها با موضوعی واحد ندارد و در ساده ترين وجه آن عمل کردن به همان چيزی است که او از يک سال پيش از آن سخن می گفت « اگر کسانی هستند که در نمی يابند که اصلاح طلبان برای نجات نظام آمده اند می توان از اصرار دست شست کار را به آنان سپرد تا خود کشتی را به هر کجا می خواهند ببرند» او گرچه در نامه خود نوشت که نظريه خروج از حاکميت فقط برای تهديد بوده و نه عمل به آن، ولی در نهايت راهی در جلو پای خود ديد که به نظريه اش عمل کند.

عبدی قصه طوطی اسير قفس مثنوی را در جوانی خوانده بود که مرد تاجر پيام او را بر طوطيان هند برد و راه رها شدن را ندانسته برايش آورد تا خود را به مردن زند و از قفس رها شود. او هم چنان کرد و برای صاحب قفس حسرت بماند.

يعنی ای مطرب شده با خاص و عام
مرده شو چون من که تا يابی خلاص

--------------------------------------------------------

ارسال مقاله برای ستون ديدگاه

اگر در مورد مسايل روز ايران و جهان ديدگاهی داريد و اين صفحه را محلی مناسب برای طرح آن يافته ايد، مطلب مورد نظرتان را برای ما به آدرس persian@bbc.co.uk ارسال کنيد.

برای ارسال مطالب، ضروريست تا از فارسی ساز هماهنگ که از سال 2000 ميلادی در سيستم های عامل ويندوز قرار گرفته استفاده و مطالب را در واژه پرداز word تايپ کنيد.

سيستم های عامل ويندوز 2000 و ويندوز "اکس پی" زبان فارسی را در منوی زبان های خود دارند و کافی است از طريق ورود به منوی "کنترل پانل" آن را فعال کنيد.

سيستم عامل "ويندوز ملانيوم" نيز در صورت نصب فارسی ساز بر روی آن، می تواند مورد استفاده قرار گيرد.

بی بی سی در اصلاح مطالب و يا خلاصه کردن آن مختار است و انتشار ديدگاه ها، به مفهوم تاييد آنها از سوی بی بی سی نيست.
 
    صفحه نخست
    ايران
    منطقه
    اقتصاد و بازرگانی
  دانش و فن
    فرهنگ و هنر
    سخنگاه
    آموزش انگليسی
 
  بشنويد
    برنامه های راديو
    شيوه شنيدن
  تازه ترين خبرها
  بامدادی
  نيمروزی
  آسيای ميانه
  شامگاهی
  مجله روز
  شب هفتم
  روز هفتم
 
  اطلاعات بيشتر
  درباره ما
  تماس با ما
 
 
 
سايتهای ديگر بی بی سی
 
بخش فارسی راديو بی بی سی
  persian@bbc.co.uk

اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر

بالا ^^ Copyright BBC
  صفحه نخست | خبرهای منطقه | اقتصاد و بازرگانی
 دانش و فن | فرهنگ و هنر |  سخنگاه |  آموزش انگليسی
 برنامه های راديو | شيوه شنيدن | درباره ما | تماس با ما