BBC HomepageBBC NewsBBC SportBBC World Service

 گفت و گو 
همکاری با آژانس
عدم تعهد به قطعنامه
 ديدگاه 
تدبير سعودی؛
حلقه نجات
برای ايران؟
 از رسانه ها 
اميدهای
ملک عبدالله
به ايران

چالش هسته ای ايران


چالش هسته ای ايران

آمريکا از ايران چه می خواهد؟
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>


آمريکا از ايران چه می خواهد؟




 
:خبرهای روز
 
خرازی عليه سياسی شدن آژانس انرژی اتمی هشدار داد

وعده حضور خويشاوندان زهرا کاظمی در محاکمه قاتل وی

خانواده رفسنجانی و شايعه ثروتهای کلان

پايان محاکمه ايرانی متهم به جاسوسی در آلمان

تخفيف گمرکی برای خودروهای وارداتی به ايران

تدوين لايحه مبارزه با تروريسم در ايران

بار ديگر روزه سياسی

ايران نامزد دبيرکلی اوپک شد

آيت الله منتظری: اشغال سفارت آمريکا اشتباه بود

اعتراض به 'سانسور' سخنان خاتمی در صدا و سيما

گزارشهای ضد و نقيض از تيراندازی به سفارت بريتانيا

آرژانتين 2600 صفحه مدرک به دادگاه هادی سليمانپور داد

چهره بکهام را پوشاندند

دستيابی ايران و روسيه به توافق سريع 'بعيد است'

تيراندازی در کاخ دادگستری تهران

 
صفحه نخست > ايران 

گرينويچ 16:46 - 22/08/2003
 
چرا وقايع 28 مرداد هنوز مهم است؟

کودتای 28 مرداد باعث ايجاد خصومتی پنهان نسبت به آمريکا شد که با انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به مرحله انفجار رسيد
کودتای 28 مرداد باعث ايجاد خصومتی پنهان نسبت به آمريکا شد که با انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به مرحله انفجار رسيد
 
راجر هاردی، تحليلگر بی بی سی در مسائل خاورميانه

پنجاه سال پيش دولت محمد مصدق در ايران با کودتای مشترک آمريکا و بريتانيا سرنگون شد که ظاهرا يکی از نمونه های زودرس سياست "تغيير رژيم" در خاورميانه بود. اين کودتا و ميراثی که از آن باقی ماند سالهاست که مورخين را مجذوب خود کرده است.

ماجرا بيشتر شبيه داستان يک فيلم يا رمان است: فساد و توطئه ای که در آن افراد نظامی و جاسوس، شرکتهای نفتی و سياستمداران، و بالاخره پادشاهی هراسان و نخست وزيری انعطاف ناپذير نقش داشت. مطابق معمول خاورميانه، اين هم داستانی است از تلاش برای دستيابی به نفت و قدرت.

در آن زمان بريتانيا و نيروی دريايی اش به نفت ايران متکی بودند و وقتی که محمد مصدق، نخست وزير مردمی ايران شرکت نفت ايران را که تحت مديريت بريتانيا بود ملی کرد، دولت بريتانيا آبروی خود را در خطر ديد.

بر اساس بعضی گفته ها، روزولت سعی کرده بود که با استفاده از پيامهای رمزی، شاه را مطمئن کند که آمريکا و بريتانيا از کودتا حمايت می کنند. گفته شده که يکی از اين پيامها در سخنرانی آيزنهاور گنجانده شده بود و ديگری در يک برنامه نيمه شب بخش فارسی بی بی سی. در حالی که بخش فارسی در آن زمان درنيمه شب برنامه نداشت
پس از آن که تمام تلاشها و ابتکارات سياسی و ديپلماتيک ناکام ماند، لندن به اين نتيجه رسيد که تنها چاره کار خارج شدن مصدق از صحنه است. دولت بريتانيا توانست دوايت آيزنهاور رييس جمهوری آمريکا و دولت او را هم قانع کند که اگردولت مصدق سرنگون نشود، ايران کمونيست خواهد شد.

مقاله "مصدق در تاريخ" - اينجا را کليک کنيد

کودتايی توسط دفتر مرکزی اطلاعات آمريکا (سی آی ای) و همتای بريتانيايی اش (MI6) طرح ريزی شد که مسئول اجرايش کيم روزولت از سی آی ای بود که می گويند در واقع شخصيت اوست که به "آمريکايی آرام" معروف شده است.

وظايف روزولت شامل تقويت روحيه پادشاه وحشت زده ايران، خريدن سياستمداران و روزنامه نگاران و سازمان دادن و بسيج کردن شبکه ای از عوامل محلی بود.

اولين طرح کودتا شکست خورد و شاه ايران را ترک کرد. اما روز بيست و هشتم مرداد دولت مصدق ساقط شد و شاه تاج و تخت خود را باز يافت. در جريان اين کودتا حدود سيصد نفر در زدوخوردهای خيابانی کشته شدند.

نقش بی بی سی

در عين حال گوشه ای از اين ماجرا به بی بی سی مربوط می شود.

بر اساس بعضی گفته ها، روزولت سعی کرده بود که با استفاده از پيامهای رمزی، شاه را مطمئن کند که آمريکا و بريتانيا از کودتا حمايت می کنند. گفته شده که يکی از اين پيامها در سخنرانی آيزنهاور گنجانده شده بود و ديگری در يک برنامه نيمه شب بخش فارسی بی بی سی. در حالی که بخش فارسی در آن زمان درنيمه شب برنامه نداشت.

چند سال بعد مسئولان تحقيقاتی که در داخل بی بی سی صورت گرفت نتوانستند شواهدی برای اثبات اين ادعا پيدا کنند. اما در تاريخچه ای که در خود سی آی ای در مورد کودتا نوشته شده بود و تا چند سال پيش که روزنامه "نيويورک تايمز" آن را منتشر کرد مخفی باقی مانده بود، اين ادعا تکرار شده است و مورخين هم بطور کلی با آن موافق هستند.

نظر آنان اين است که کودتا در دراز مدت نتيجه ای فاجعه بار داشته است و باعث ايجاد خصومتی پنهان نسبت به آمريکا شد که با انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به مرحله انفجار رسيد.

مثل اينکه در آن زمان هم مثل حالا تغيير دادن حکومت کار خطرناکی بوده است.
 
    صفحه نخست
    ايران
    منطقه
    اقتصاد و بازرگانی
  دانش و فن
    فرهنگ و هنر
    سخنگاه
    آموزش انگليسی
 
  بشنويد
    برنامه های راديو
    شيوه شنيدن
  تازه ترين خبرها
  بامدادی
  نيمروزی
  آسيای ميانه
  شامگاهی
  مجله روز
  شب هفتم
  روز هفتم
 
  اطلاعات بيشتر
  درباره ما
  تماس با ما
 
 
 
سايتهای ديگر بی بی سی
 
بخش فارسی راديو بی بی سی
  persian@bbc.co.uk

اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر

بالا ^^ Copyright BBC
  صفحه نخست | خبرهای منطقه | اقتصاد و بازرگانی
 دانش و فن | فرهنگ و هنر |  سخنگاه |  آموزش انگليسی
 برنامه های راديو | شيوه شنيدن | درباره ما | تماس با ما