محمد خاتمی در صدد تاسیس تلویزیون خصوصی

محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین، ایران اعلام کرده است که برای کمک به گفت و گوی تمدن ها طرح یک شبکه تلویزیونی ماهواره ای را تهیه کرده است.

آقای خاتمی به روزنامه اصلاح طلب اعتماد، چاپ تهران، گفته است که این شبکه تلویزیونی به دلیل اینکه "میلیون ها دلار پول نیاز دارد" تاکنون به راه نیفتاده است.

Image caption محمد خاتمی در میان رهبران و روشنفکران جهان حامیانی دارد

رئیس جمهور پیشین ضمن تاکید بر مشکلات مادی برای راه اندازی این شبکه ماهواره ای گفته است که این تلویزیون اگر راه بیفتد پس از دو سه سال می تواند خودکفا شود.

آقای خاتمی درباره تامین هزینه های این تلویزیون گفته است: "من نمی خواهم از هر راهی این امکانات را به دست بیاورم. راه های مشروعی وجود دارد که می کوشیم از این راه ها امکانات مالی را تقویت کنیم."

این نخسین باری است که محمد خاتمی پس از واگذاری قدرت، درباره ضرورت داشتن یک رسانه سخن گفته است.

پیش از آقای خاتمی، مهدی کروبی رئیس دوره ششم مجلس شورای اسلامی درصدد تاسیس یک شبکه تلویزیونی ماهواره ای به نام "صبا" بود که مرکز آن در "میدیا سیتی" دوبی قرار داشت.

اولین تلویزیونی که متوقف شد

آقای کروبی، پس از شکست در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴، قصد داشت نخستین چهره بلند پایه جمهوری اسلامی باشد که تلویزیونی ماهواره ای را به زبان فارسی راه اندازی می کند اما فعالیت های این تلویزیون پیش از شروع پخش برنامه های آن متوقف شد.

آقای کروبی ازعلی لاریجانی رئیس فعلی مجلس که آن زمان دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بود، به عنوان عامل اصلی جلوگیری از فعالیت شبکه تلویزیونی ماهواره ای صبا نام برده بود.

آقای کروبی در جریان یک سخنرانی اعلام کرد که مسئولان جمهوری اسلامی فعالیت تلویزیون صبا را مشروط به دریافت مجوز از وزارت ارشاد کرده اند و در عین حال این را مطرح می ‌کنند که طبق اصل ۱۷۵ قانون اساسی ایران، تأسیس شبکه رادیویی و تلویزیونی در انحصار دولت است. او افزوده بود: "اگر کسی در آن سوی دنیا هم بخواهد رادیو و تلویزیون افتتاح کند باید حتماً دولتی باشد."

وی جلوگیری از فعالیت تلویزیون صبا را با نامه ای مرتبط دانست که علی لاریجانی دبیرشورای عالی امنیت ملی به شورای نگهبان نوشت و خواهان تفسیر اصل ۱۷۵ قانون اساسی شد. آن هم در حالی که مطابق قانون فقط رئیس‌ جمهور، رئیس مجلس و اعضای شورای نگهبان می ‌توانند درخواست تفسیر قانون اساسی بدهند.

ضرورت تاسیس تلویزیون های خصوصی

علی لاریجانی که آقای کروبی او را به تلاش برای جلوگیری از فعالیت تلویزیون صبا متهم کرده بود خود بیش از ده سال ریاست صدا و سیمای جمهوری اسلامی را به عهده داشت.

در زمان ریاست وی بر سازمان صداو سیما که بخش اعظم آن همزمان با دوره هشت ساله ریاست جمهوری محمد خاتمی بود، رادیو تلویزیون دولتی ایران به شکل محسوسی منتقد سیاست های اصلاح طلبانه آقای خاتمی بود و در برخی موارد با تحریم خبرهای مربوط به رئیس جمهور وقت ایران، واکنش منتقدانش را نیز به دنبال داشت.

آقای خاتمی اخیرا نیز گلایه کرده که تلاش های وی برای گفت و گوی تمدن ها که موجب افزایش اعتبار ایران شده از سوی صدا و سیما تحریم خبری شده است.

کارشناسان می گویند که نگاه ایدئولوژیک حاکم بر رادیو تلویزیون ایران باعث شده است بخشی از شهروندان ایرانی اعتماد به برنامه های خبری این رسانه را از دست بدهند و رسانه های دیگری را جایگزین رادیو تلویزیون رسمی ایران کنند.

از جمله این رسانه ها، تلویزیون های ماهواره است که عمدتا از آمریکا به زبان فارسی برنامه پخش می کنند.

ایران در مقاطعی با برخورد با دارندگان تجهیزات دریافت برنامه های ماهواره ای سعی در محدود کردن استفاده از این تلویزیون ها گرفته است اما برخی از مقام های ایرانی می گویند که این سیاست کارایی چندانی نداشته و به جای ایجاد محدودیت برای مردم، راه اندازی تلویزیون های خصوصی در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ضروری است.

اخیرا نمایندگان عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی جلسه ای با حضور عزت الله ضرغامی رئیس رادیو تلویزوین دولتی ایران جلسه ای تشکیل درباره ضرورت تاسیس تلویزیون خصوصی در این کشور تشکیل داده اند.

امکان متفاوت خاتمی و کروبی

نمایندگان در این جلسه بر ضرورت تفسیری از قانون اساسی تاکید کردند که بتوان بر اساس "زیر نظر سازمان صداو سیما" تلویزیون خصوصی تاسیس کرد.

مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شبکه های رادیویی و تلویزیونی در این کشور در انحصار دولت است.

با توجه به امکانات بین المللی که محمد خاتمی به عنوان رئیس موسسه گفت و گوی تمدن ها دارد، امکان راه اندازی تلویزیون ماهواره ای برای وی بیش از دیگر مقامات فعلی و پیشین ایران مهیا باشد

با این همه به نظر می رسد که تا روشن شدن امکان تاسیس تلویزیون خصوصی در ایران، با توجه به امکانات بین المللی که محمد خاتمی به عنوان رئیس موسسه گفتگوی تمدن ها دارد، امکان راه اندازی تلویزیون ماهواره ای برای وی بیش از دیگر مقامات فعلی و پیشین ایران مهیا باشد.

موسسه گفتگوی تمدن ها به جز تهران، تشکیلاتی در ژنو سوئیس دارد. امکان استقرار این تلویزیون در در مقر اروپایی موسسه گفت و گوی تمدن ها و غیر ضروری بودن تولید برنامه های این شبکه به زبان فارسی، حساسیت ها برای تاسیس این شبکه ماهوراه را کمتر از دیگر تلویزیون ها از جمله شبکه آقای کروبی می کند.

احتمال حمایت رهبران نامدار جهانی از راه اندازی تلویزیونی که محمد خاتمی از آن سخن گفته است، کم نیست.

بسیاری از این چهره ها از جمله کوفی عنان دبیر کل پیشین سازمان ملل تاکنون به شکل عملی از طرح گفتگوی تمدن ها حمایت کرده اند و حضور اخیر آنها در تهران نیز می تواند این امیدواری را افزون کند.

آقای خاتمی درباره تاسیس این تلویزیونی گفته است "ما داریم آرام آرام پیش می رویم. البته کسانی که برای کمک به مرکز گفتگوی تمدن ها اعلام آمادگی کرده اند، انسان های شایسته و شریفی هستند که حتماً امکانات مطلوب و مشروعی هم دارند."