بازنشستگان جدید و بحران مالی صندوق های بازنشستگی ایران

بازنشسته
Image caption دولت برای پاداش خدمت کارکنانی که زودتر از موعد بازنشسته می شوند، سهام شرکت های دولتی را نظر گرفته است.

سازمان بازنشستگی ایران اعلام کرده که بازنشسته کردن بیشتر از 100 هزار نفر برای دولت دو هزار میلیارد تومان (معادل دو میلیارد دلار) هزینه دارد.

محسن بازارنویی معاون سازمان بازنشستگی گفته است که هر بازنشسته پیش از موعد برای دولت 20 تا 22 میلیون تومان هزینه دارد که حدود شش میلیون تومان از این مبلغ باید به صندوق بازنشستگی پرداخت شود و حدود 14 میلیون تومان هم مربوط به پاداش پایان خدمت است که باید به بازنشسته پرداخت شود.

بر اساس قانونی که سال گذشته به تصویب مجلس رسید در یک دوره سه ساله کارکنان دولت می توانند با 25 سال سابقه کار بازنشسته شوند.

پاداش کارمندانی که با 25 سال سابقه کار باز نشسته می شوند بر اساس 30 سال پرداخت می شود و این کارمندان حقوق بازنشستگی کامل می گیرند.

بر اساس این لایحه کارکنان زن می توانند با 20 سال سابقه، تقاضای بازنشستگی کنند ولی حقوق بازنشستگی آنها در حد 25 سال پرداخت خواهد شد.

این برنامه که بنابه گفته معاون سازمان بازنشستگی 100 هزار نفر را در بر می گیرد، بار مالی دو هزار میلیارد تومانی برای دولت دارد اما دولت تلاش می کند با تشویق کارکنان دولت به بازنشستگی پیش از موعد، برای تعدادی از بیکاران فرصت شغلی ایجاد کند، حتی اگر این کار فشار مالی سنگینی برای دولت به همراه داشته باشد.

دولت برای پاداش خدمت کارکنانی که زودتر از موعد بازنشسته می شوند، سهام شرکت های دولتی را نظر گرفته است اما تکلیف سهم صندوق های بازنشستگی بابت حقوق بازنشستگی و حق بیمه سهم کارفرما و مستخدم روشن نیست.

مشکلات مالی

این در حالی است که صندوق های بازنشستگی در ایران با تنگنای شدید مالی رو به رو هستند و همواره در ماه های پایانی سال برای پرداخت حقوق و مزایای بازنشستگان مشکل دارند. بخشی از کسری بودجه صندوق های بازنشستگی به عدم پرداخت سهم دولت به عنوان کارفرما باز می گردد که در سال های گذشته به طور کامل پرداخت نشده است.

بر اساس برخی گزارش ها، تنها سازمان بازنشستگی کشوری (مربوط به کارمندان دولت) حدود دو هزار میلیارد تومان از دولت طلبکار است. صندوق بازنشستگی دو ميليون و ۲۰۰ هزار نفر عضو شاغل و بازنشسته دارد و نزديک به ۷۰۰ هزار نفر بازنشسته از اين صندوق، حقوق و مستمری بازنشستگی می گيرند. بر اساس گزارش ها، سازمان بازنشستگی تقریبا تمام 750 میلیارد تومانی را که از مشترکان شاغل خود می گیرد بابت حقوق می پردازد و به عقیده کارشناسان، اگر این روند ادامه پیدا کند، وقتی شاغلان فعلی بازنشسته شوند، ذخیره ای در صندوق نخواهد ماند.

بحران مالی

Image caption صندوق های بازنشستگی ایران هر ساله در ماه های پایانی سال برای پرداخت حقوق بازنشستگان مشکل دارند

صندوق های بازنشستگی ایران با بحران مالی مواجه هستند و هر ساله در ماه های پایانی سال برای پرداخت حقوق بازنشستگان مشکل کسری بودجه دارند و در تنگنای شدید مالی، سال را به پایان می رسانند. بحران مالی صندوق های بازنشستگی از سال ها پیش شروع شده است. بخشی عمده ای از کسری بودجه صندوق های بازنشستگی به عدم پرداخت سهم دولت به عنوان کارفرما بر می گردد. بخشی نیز از افزایش حقوق سالانه و محدودیت استخدام در سال های اخیر ناشی شده است. بدهی دولت به سازمان بازنشستگی از سال ۵۴ تا پايان سال ۸۱ حدود ۲۱ هزار ميليارد تومان بوده که دولت تنها بخش ناچيزی از آن را پرداخت کرده است.

پرداخت نقدی این حجم عظیم برای دولت امکان پذیر نیست از همین رو در سال های گذشته دولت سعی کرده به جای پرداخت نقدی، بخشی از سهام شرکت های دولتی را به سازمان بازنشستگی واگذار کند. مشکل اصلی صندوق بازنشستگی افزایش تعداد بازنشستگان از یک سو و ممنوعیت ورود مستخدمان جدید است که این صندوق رابه سمت پیری و فرسودگی هدایت می کند.

برآوردهای رسمی نشان می دهد که نسبت شاغلان به بازنشستگان به حدود دو واحد رسیده یعنی در مقابل هر دو نفر شاغل یک نفر بازنشسته می شود.

کارشناسان نسبت سه به یک را زنگ خطر و نسبت کمتر از آن را بحرانی تلقی می کنند و می گویند در تمام دنیا این عدد معمولا بعد از ۵۰ سال آنهم در حد یک واحد تغییر می کند اما در ایران این نسبت در طول هشت سال از چهار و نیم به حدود دو واحد رسیده است.

در سال های گذشته تلاش زیادی شده تا جلوی بحران صندوق های بازنشستگی گرفته شود اما این برنامه ها نتوانسته کمکی چندانی به حل بحران صندوق های بازنشستگی بکند.

مطالب مرتبط