گمانه زنی ها در ایران پس از پیروزی اوباما

اوباما
Image caption اوباما گفته است که نامه احمدی نژاد را بررسی خواهد کرد

علیرغم بدبینیهای حکومت ایران به آمریکا و آنچه که سیاست های از پیش تعیین شده واشنگتن خوانده می شود، پیروزی باراک اوباما در انتخابات اخیر به بحث هایی در میان سیاستمداران ایرانی دامن زده است، به خصوص در این زمینه که آیا رهبر بعدی آمریکا رویکردی تازه را در برابر خاورمیانه و ایران در پیش خواهد گرفت یا نه.

پیام تبریک محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، که در تاریخ روابط دو کشور پس از انقلاب سابقه نداشت، و در کنار آن نصایح وی به اوباما، به نوعی بیانگر احساساست دوگانه مقام های ایرانی نسبت به رفتار آینده آمریکا تحت رهبری اوباما بود.

هر چند مقام های جمهوری اسلامی همواره واقعی بودن دموکراسی آمریکا را از جمله به دلیل آنچه "نفوذ صهیونیسم" می دانند زیر سوال برده اند اما پیام تبریک آقای احمدی نژاد و اظهارات برخی دیگر از مقامات تهران نشان می دهد ظاهرا آنها حداقل این بار برای نتیجه انتخابات آمریکا اعتباری قائلند.

حمید مولانا استاد روابط بین الملل و مشاور آقای احمدی نژاد در گفتگو با خبرگزاری ایرنا گفته است این انتخابات "برای آمریکایی ها و جامعه بین المللی یک رویداد مهم است."

علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز با اشاره به اینکه سفیدپوستان در آمریکا در اکثریت هستند گفت "انتخاب اوباما نشان از تحول در رویکرد جامعه آمریکا دارد."

اما پیام تبریک آقای احمدی نژاد خود به بحث هایی دامن زده است.

از جمله احمد توکلی، از منتقدان دولت، در نامه ای به رئیس جمهوری ایران می نویسد: "اساسا این گونه اقدامات (نامه تبریک) در کنار مواضع به حق ضداستکباری شما این سوال را برمی انگیزد که سیاست دولت آقای احمدی نژاد در قبال دولت آمریکا چیست؟".

اما مقام های دولت در پاسخ به اینگونه انتقادها، از اقدام احمدی نژاد دفاع کرده اند.

مجتبی ثمره هاشمی مشاور ارشد رئیس جمهور ایران به نوعی در پاسخ به این انتقادها در گفتگو با خبرگزاری ایلنا (کار ایران) تاکید کرد که "هیچ تغییری در سیاست های جمهوری اسلامی ایران به وجود نیامده است" و جای دیگر گفت "پیام احمدی نژاد به اوباما انجام یک رسالت تاریخی بود و خیر و شر عکس العمل های رئیس جمهور منتخب آمریکا نسبت به این پیام به خودش بازمی گردد."

حمید مولانا نیز اظهار نظر کرده است که پیام آقای احمدی نژاد "در واقع احترام به تصمیم اکثریت مردم آمریکا" بود.

این اظهارات یک روز پس از آن است که باراک اوباما در اولین نشست خبری خود به عنوان رئیس جمهور منتخب آمریکا گفت که تلاش ایران برای "دستیابی به سلاح اتمی غیرقابل قبول است" و اینکه "حمایت ایران از گروه های تروریستی باید پایان یابد."

ایران این اتهامات را رد می کند.

'اگر اوباما...'

اکنون بسیاری از مقام های ایرانی با این سوال کلنجار می روند که اوباما به عنوان رئیس جمهور با ایران چه خواهد کرد؟

اسماعیل کوثری نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به ایرنا گفت: "ما معتقدیم که سیاست های کلان آمریکا تغییر نخواهد کرد و از این روست که به آنها اطمینانی نداریم."

علیرغم این نتیجه گیری، به نظر می رسد آقای کوثری نمی خواهد از حالا آینده را پیش بینی کند و می گوید: "اگر اوباما واقعا به شعارهایش عمل کند، راه برای مذاکره و تعامل و ارتباط باز می شود."

علاالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی اما امیدوارتر به نظر می رسد: "اوباما با سیاست های مردمی و نزدیک به توده های مردم آمریکا وارد صحنه تبلیغات انتخابات آمریکا شد و این سیاست جواب داد، فکر می کنم باید شاهد نوعی تغییر رویکردهای آمریکایی ها در سیاست هایشان در منطقه باشیم."

او افزود: "این درست است که به دلیل نفوذ لابی صهیونیست در آمریکا سیاست های راهبردی و کلان در آمریکا فراتر از سطح رئیس جمهور و کاخ سفید اتخاذ می شود ولی در هر صورت با توجه به شعارهای اوباما و شکست سیاست های بوش فکر می کنم اوباما ناگزیر خواهد بود رویکرد جدیدی را در عرصه سیاست خارجی و داخلی آمریکا تعریف کند."

اما اگر تغییراتی نیز در سیاستهای آمریکا رخ دهد، آیا دولتمردان ایرانی حاضر هستند به این تغییرات پاسخ دهند؟

بسیاری از صاحبنظران بر این عقیده اند که رابطه ایران با آمریکا چنان در پیچیدگیهای زمانی و سیاسی افتاده است که برون رفت از آن برای دولتمردان ایرانی به خصوص با توجه به شعارهای سه دهه گذشته علیه آمریکا و رقابت جناحها، امری مشکل است.

به هر صورت به نظر می رسد مقام های ایرانی منتظرند تا در ماه های آینده عملا شاهد شکل گیری سیاست خارجی مردی باشند که می گوید خواستار گفتگو حتی با دشمنان آمریکاست.