تهران و واشنگتن؛ چرا ایران میانجیگر نمی پذیرد؟

حسن قشقاوی
Image caption سخنگوی وزارت امور خارجه ایران مسائل ایران و آمریکا را فراتر از مباحث معمولی توصیف کرده است

حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۷ آبان پیشنهاد ترکیه را برای میانجیگری در روابط ایران و آمریکا رد کرد.

آقای قشقاوی گفت که هر چند ایران برای طرح این قبیل موضوعات از سوی مقامات ترکیه مانعی نمی بینید، اما معتقد است مسائل ایران و آمریکا فراتر از مباحث معمولی و سیاسی دو کشور است که با میانجیگری کشوری ولو با حسن نیت قابل حل و فصل باشد.

روابط آمریکا و ایران از ابتدای استقرار جمهوری اسلامی، همواره با تنش های فراوانی رو به رو بوده است.

طی ۳۰ سال گذشته، بسیاری از کشورها از جمله عمان، عربستان و عراق برای بهبود روابط دو کشور، پیشنهاد میانجیگری داده اند اما از میان همه این کشورها فقط پیشنهاد الجزایر برای مذاکره درباره آزادی دیپلمات های گروگان گرفته شده در سفارت آمریکا در تهران، در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی پذیرفته شد. پس از آن رهبران جمهوری اسلامی، تمامی پیشنهادها درباره میانجیگری بین ایران و آمریکا را رد کرده اند.

آقای قشقاوی هم روز دوشنبه نه تنها میانجیگری ترکیه را رد کرده بلکه اصولا پیچیدگی روابط ایران و آمریکا را بیش از آن دانسته که با کمک کشور دیگری قابل حل باشد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در عین حال در بخش دیگری از کنفرانس خبری خود، گفت کشورش در انتظار است که ببینید آیا تغییر جدی در رویکردهای آمریکا که باراک اوباما در شعارهای انتخاباتی خود مطرح کرده حاصل می‌شود یا خیر؟

آقای قشقاوی درباره برقراری روابط سیاسی میان ایران و آمریکا هم گفت که درباره ان موضوع نباید عجله کرد. "همان طور که پیش از این هم اشاره شد آقای اوباما هم برای بررسی و اعلام موضع درباره ایران وقت خواسته است."

به این ترتیب به نظر می رسد که امیدواری ها نسبت به بهبود روابط با آمریکا در ایران ادامه دارد و مقام های این کشور در انتظار پاسخ مستقیم آقای اوباما به نامه تبریک رئیس جمهوری ایران و تمایل این کشور به بهبود روابط با آمریکا هستند.

در واقع رهبران ایران، نحوه پاسخ آقای اوباما را به حساب سیاست های آینده دولت او در قبال جمهوری اسلامی خواهند گذاشت.

اما بهبود روابط ایران و آمریکا بدون خروج پرونده اتمی ایران از بست کنونی، قابل تصور نیست.

در چنین وضعیتی به نظر می رسد که مشاوران و تیم سیاست خارجی آقای اوباما نیز در حال بررسی خواست های ایران از این کشور و واکنش احتمالی آنها به پاسخ ایالات متحده است.

به بیان دیگر در صورتی که رئیس جمهوری آینده آمریکا موفق به جلب نظر مقام های ایرانی شود و بتواند تضمین های امنیتی را که ایران در زمان مذاکرات اتمی در دولت محمد خاتمی از آمریکا خواسته بود، اجابت کند، احتمال زیادی وجود دارد که در کوتاه مدت موافقت رهبران ایران را با تعلیق غنی سازی اورانیوم به دست آورد.

ایران به تازگی از دریافت نامه خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خبر داده و موضوع آن را بررسی طرح "تعلیق غنی سازی اورانیوم در برابر توقف تحریم های شورای امنیت سازمان ملل" اعلام کرده است.

معاون وزارت امور خارجه ایران هم به تازگی از بررسی این طرح از سوی کشورش خبر داده است که هر دو رویداد را می تواند نشانه ای از احتمال نرم شدن مواضع ایران باشد.

به گفته مقام های مذاکره کننده سابق ایران، در دوره های گذشته مذاکره ایران و کشورهای اروپایی، ایالات متحده با برخی از پیشنهادهای این کشور مخالفت کرده بود.

اما اگر این بار ایران در جریان نامه نگاری هایی که با کشورهای اروپایی انجام می دهد، درخواستی از آمریکا مطرح کرده باشد و رئیس جمهوری جدید ایالات متحده نیز با این درخواست موافقت کند، تحولی در پرونده اتمی ایران روی خواهد داد که بر روابط ایران و آمریکا نیز اثر خواهد گذاشت.

در این صورت، دور از انتظار نیست که ایران عملا نرمشی در خصوص غنی سازی اورانیوم از خود نشان دهد و رویکرد آمریکا نیز در قبال این کشور، با تحول رو به رو شود.

به نظر می رسد ایران بیش از آنکه در انتظار کشورهای میانجیگر باشد، در انتظار پاسخ مستقیم آمریکا به تمایل کم سابقه تهران به بهبود روابط با واشنگتن است.

در این صورت می توان دلیل رد پیشنهاد میانجیگری ترکیه از سوی ایران را بهتر درک کرد.

مطالب مرتبط