اکونومیست: مهمانی احمدی نژاد تمام شد

احمدی نژاد
Image caption اکونومست: دو پیش بینی احمدی نژاد اشتباه از کار درآمد

هفته نامه اکونومیست چاپ لندن در شماره 22 نوامبر مطلبی را به تاثیر تحولات اخیر اقتصادی بر شرایط سیاسی ایران و به خصوص موقعیت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری، اختصاص داده است.

در این گزارش که با عنوان "میهمانی تمام شد" چاپ شده آمده است که روزگار محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، تا کنون به خوبی و خوشی گذشته اما این وضع برای چه مدت دیگری ادامه خواهد داشت؟

اکونومیست یادآور می شود که آقای احمدی نژاد در ماه مارس سال جاری پیش بینی کرد که باراک اوباما هرگز به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب نمی شود و چنین توضیح داد که "حتی اگر تمامی ملت آمریکا هم به او رای بدهد، بازهم راهی پیدا می کنند تا مانع از ورود او به کاخ سفید شوند" و در ماه ژوئیه نیز باز هم یکی دیگر از پیش بینی های خود را بر زبان راند و اعلام کرد که بهای نفت هرگز به زیر یکصد دلار در هر بشکه تنزل نمی کند.

اکونومیست می نویسد که شاید آمال دور و دراز باعث تضعیف قدرت پیش بینی آقای احمدی نژاد در هر دو مورد شد و می افزاید که جناح فوق محافظه کار در ایران که او نمایندگی آن را برعهده دارد در دوره زمامداری آقای بوش قوت گرفت و خصومت آمریکا نسبت به ایران به محمود احمدی نژاد فرصت آن را داد تا نقش قهرمان مظلوم را ایفا کند در حالی که افزایش بی سابقه بهای نفت این امکان را به او می داد تا در استفاده از منابع دولتی ولخرجی کند اما نادرست بودن هر دو پیش بینی رئیس جمهوری ایران، او را بر سر یک دوراهی قرار داده است.

به نوشته این هفته نامه، حتی قبل از سقوط بهای نفت خام در بازارهای جهانی نیز اقتصاددانان ایرانی نسبت به عواقب سیاست اسراف آمیز آقای احمدی نژاد، که نرخ تورم را به حدود 30 درصد رسانده، هشدار داده بودند و حالا که از حدود دویست میلیارد دلار عواید نفتی طی سه سال اخیر، تنها شاید بیست و پنج میلیارد دلار در خزانه باقی مانده باشد، دولت ایران، که بودجه سالانه را براساس نفت بشکه ای 80 دلار تنظیم کرده، با گزینه های دشواری روبرو شده است.

مشکلات داخلی

اکونومیست می افزاید که با توجه به تحریم های بین المللی که به دلیل سیاست های هسته ای جمهوری اسلامی علیه ایران وضع شده، مشخص نیست که دولت برای تامین نیازهای مالی خود به چه مرجعی می تواند متوسل شود.

Image caption آیا آیت الله خامنه ای حمایت از احمدی نژاد را پر هزینه خواهد یافت؟

این نشریه یادآور می شود که بانک های داخلی مرجع مطلوبی برای تامین کسری بودجه نیستند زیرا به دستور رئیس جمهوری، نرخ بهره وام های کوچک تنها 12 درصد تعیین شده، که بسیار کمتر از نرخ تورم است و بسیاری از نهادهای وام دهنده را به مرز ورشکستگی کشانده و براساس آمار غیر رسمی که روزنامه تایمز مالی منتشر کرده، میزان وام های غیرقابل وصول در دوره حکومت آقای احمدی نژاد به شدت رشد کرده و به حدود 20 درصد دارایی بانک ها رسیده است.

اکونومیست می نویسد که اقتصاددانان ایرانی به بمباران کردن رئیس جمهوری با نامه های شدیداللحن عادت کرده اند و اخیرا شصت تن از دانشگاهیان دولت او را به "آرمانگرایی افراطی، اقدامات شتابزده و ایجاد تنش در ارتباط با جهان خارج" متهم ساختند و افزودند که ایران در مقایسه با همسایگان خود رشد اقتصادی کمتری داشته، توان رقابتی خود را از دست داده و نتوانسته است بیکاری گسترده را درمان کند.

به نوشته اکونومیست، در عین حال ایران با خطر سقوط فوری مواجه نیست و شاخص بهای سهام در بورس تهران از ماه ژوئیه تا کنون تنها حدود 16 درصد تنزل کرده در حالیکه میزان سقوط این شاخص برای کشورهای برخوردار از رشد سریع اقتصادی به 53 درصد می رسد و با اینکه تحریم های بین المللی به کاهش سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز جمهوری اسلامی منجر شده و هزینه بازرگانان را افزایش داده، اما هنوز به بروز کمبود چشمگیر کالاها نیانجامیده است.

در عین حال، این نشریه می افزاید، گرانی کالاها و خدمات بر اعصاب مردم اثر گذاشته و به عنوان مثال، تلاش دولت در اجرا کردن قانون 3 درصد مالیات بر ارزش افزوده در ماه سپتامبر باعث شد تا بازاریان، که پایگاه قدرت محافظه کاران محسوب می شوند، برای نخستین بار از زمان انقلاب سال 1979 دست به اعتصاب بزنند و دولت را به عقب نشینی وادار سازند و اجرای طرح سهمیه بندی بنزین در سال گشته نیز که هدف از آن محدود کردن مصرف و کاهش بار یارانه سوخت بود، به نا آرامی انجامید.

دشواری سیاسی و انتخاب اوباما

اکونومیست می نویسد که علاوه بر همه اینها، آقای احمدی نژاد با دشواری های رو به افزایش سیاسی مواجه است و در ماه اکتبر، مجلس ایران وزیر کشور را که از نزدیکان رئیس جمهور بود به دلیل افشای جعلی بودن مدرک دانشگاهی وی از کار برکنار کرد و محافظه کاران دینی نیز یکی از معاونان رئیس جمهوری را به خاطر اهانت به قرآن در جریان برگزاری یک همایش گردشگری مورد حمله قرار دادند.

Image caption اکونومیست: ممکن است اوباما حریف زورمندتری باشد

باا ینهمه، به نظر می رسد آقای احمدی نژاد از پشتیبانی آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، برخوردار است هرچند برخی تحلیلگران گفته اند که ممکن است آیت الله بتدریج به این نتیجه برسد که حمایت از رئیس جمهوری هزینه گزافی به همراه دارد.

اکونومیست می افزاید که آزمون اساسی در این زمینه را نحوه برخورد آقای احمدی نژاد با دولت جدید آمریکا تعیین می کند.

به نوشته این هفته نامه، تاکنون، محمود احمدی نژاد تاکید داشته که سیاست انعطاف ناپذیری ایران در مورد برنامه های هسته ای با هزینه ای قابل تحمل به دست آمده و نتیجه مذاکرات اخیر با روسیه و چین و جلوگیری از تحرکات کشورهای غربی برای تشدید تحریم های بین المللی به نشانه ای از موفقیت ایران تعبیر شده است و از آنجا که آقای اوباما برای مذاکرات بدون پیش شرط با ایرانیان ابراز آمادگی کرده، ایران پیروزی او بر جان مک کین را به عنوان شکستی برای تندروهای آمریکایی دانسته است.

با اینهمه، اظهارات اخیر مقامات ایرانی حاکی از آن است که آنان، باراک اوباما را حریفی زورمندتر از رقیب شکست خورده او می دانند.

اکونومیست یادآور می شود که پس از انتخاب باراک اوباما، آقای احمدی نژاد در اقدامی بی سابقه نامه تبریک برای او ارسال کرد اما به زودی مقامات ایرانی هشدار دادند که آمریکا صرفا تاکتیک مذاکراتی خود را از "سخت" به "نرم" تغییر خواهد داد و از محبوبیت قابل توجه آقای اوباما برای متمرکز کردن فشار بیشتر علیه جمهوری اسلامی بهره برداری خواهد کرد.

این نشریه در خاتمه می نویسد که آزمایش موشکی اخیر ایران، که در جریان آن، یک موشک پیشرفته با برد دو هزار کیلومتر شلیک شد، احتمالا نشان از قصد ایران برای ادامه مبارزه جویی دارد اما در عین حال، ممکن است حاکی از نوعی دل نگرانی نیز باشد.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست