فرح پهلوی

Image caption فرح در سال 1338 با شاه ازدواج کرد.

فرح دیبا، که پس از ازدواج با محمد رضا شاه پهلوی ملکه‌ ایران شد، در 1318 در تبریز به دنیا آمد. مادرش فریده قطبی بود و پدرش سهراب دیبا از افسران ارتش شاهنشاهی.

فرح دیبا پس از تحصیل در مدرسه‌ ایتالیایی ‌ها، ژاندارک و دبیرستان رازی در تهران به همراه پسر دایی‌اش رضا قطبی، که بعد ها مدیر رادیو و تلویزیون ایران شد به فرانسه رفت و در پاریس در رشته‌معماری در دانشگاه ثبت نام کرد.

در پی درخواست بورس تحصیلی و ارز دانشجویی، فرح دیبا به اردشیر زاهدی که در آن هنگام داماد شاه بود معرفی شد. اردشیر زاهدی نیز زمینه‌ آشنایی وی را با شاه فراهم کرد و فرح سر انجام در سال 1338 با شاه ازدواج کرد.

این سومین ازدواج شاه بود و شاه اکه از دو همسر پيشين خود فرزند پسری به عنوان وارث تاج و تخت نداشت، دو سال پس از ازدواج با فرح ديبا، صاحب نخستين پسر خود شد. وی "رضا کوروش" نامیده شد.

فرح پهلوی نخستین و واپسین نمونه‌ ملکه‌ ایران بود که نقش فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ماندگاری را در زمان زمامداری همسرش بازی کرد. پیش از وی ملکه‌ ها تنها در قلمرو دربار می‌ ماندند و حتی اگر نقشی اجتماعی و سیاسی داشتند، پنهان و پشت پرده بود.

فرح پهلوی در دورانی که ملکه ایران بود ده‌ ها موسسه‌ خیریه و نهادهای آموزشی، پژوهشی و هنری، بنیان نهاد. جمعیت بهزیستی، بنگاه حمایت مادران و نوزادان، جمعیت ملی کمک به جذامیان، سازمان ملی انتقال خون ایران از بنیادهای خیریه ‌ای هستند که به دست فرح پهلوی ساخته شدند.

Image caption فرح پهلوی نخستین و واپسین نمونه ملکه ایران بود که نقش فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ماندگاری را در زمان زمامداری همسرش بازی کرد.

بنیاد فرهنگ ایران، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، انجمن فیلارمونیک تهران و انجمن شاهنشاهی فلسفه نیز از نهادهای فرهنگی هستند که زیر نظر فرح پهلوی تأسیس و اداره شدند.

به نوشته‌ اسدالله علم نخست وزیر ایران در دوران محمدرضا شاه، میان شاه و ملکه در مسائل گوناگونی اختلاف نظرهای جدی وجود داشته است. از جمله شاه چندان از نزدیکی فرح با روشنفکران و حمایت او از آنان خرسند نبوده است.

بخشی از روشنفکرانی که از حمایت فرح پهلوی برخوردار بودند، سپس در انقلاب و براندازی نظام شاهنشاهی مشارکت کردند.

برگزاری برخی از برنامه‌ها زیر نظر فرح پهلوی، مانند جشن هنر شیراز، به تقویت گفتار و تبلیغات ضدحکومتی رهبران مذهبی انقلاب کمک کرد.

آنها چنین القا می‌ کردند که در جشن‌ هنر شیراز، به بهانه‌ هنر، عریانی و فحشا ترویج می‌ شود و هدف برگزاری این جشن‌ ها تنها ستیزه با عقاید و عواطف دینی مردم است.

با بالاگرفتن موج انقلاب، فرح پهلوی به همراه شاه، ایران را به مقصد اسوان مصر ترک کرد و پس از سفر به اردن، آمریکا و پاناما، دوباره همراه همسرش به مصر بازگشت. محمدرضا شاه پهلوی در مصر درگذشت.

فرح پهلوی از آن هنگام تا کنون نیمی در فرانسه و نیمی در ایالات متحده آمریکا زندگی کرده است.

اخیرا فرح پهلوی در فیلم "ملکه و من" مستندی از ناهید پرسون، کارگردانی ايرانی با سابقه ای کمونيستی، نقش ایفا کرده است.