گزارش ها از 'کمبود' اورانیوم خام در ایران؛ واکنش تهران

معدن ساغند - عکس از وبسایت آی اس آی اس
Image caption گروه موسسه علوم و امنیت بین المللی عکس معدن ساغند را در وبسایت خود چاپ کرده است

در همان روزی که ایران گزارش های اخیر رسانه ای دایر بر روبرو بودن با کمبود اورانیوم خام را تکذیب کرده است، یک گروه تحقیقاتی می گوید مطالعاتش موید این گزارش هاست.

سخنگوی وزارت خارجه ایران روز چهارشنبه ظاهرا در واکنشی به گزارش روز تایمز لندن که 24 ژانویه منتشر شده بود گفت که کشورش با مشکل کمبود اورانیوم خام روبرو نیست یا تلاش ندارد آن را از خارج خریداری کند.

گزارش روزنامه تایمز لندن حاکی بود که کشورهای غربی معتقدند ایران با کمبود اورانیوم خام روبروست و تولیدکنندگان این ماده را ترغیب کرده اند که از فروش آن به ایران خودداری کنند.

حسن قشقاوی این نوع گزارش ها را "گمانه زنی های رسانه ای که پایه علمی ندارد" توصیف کرد.

اما درست در همین روز "موسسه علوم و امنیت بین المللی" (ISIS) گفت که شواهد ملموسی در دست نیست که نشان دهد ایران ذخیره درحال تقلیل کیک زرد (اورانیوم خام) خود را از طریق معدن کاری در داخل جایگزین کرده است.

این گروه می گوید نتیجه گیری آن بر تحقیقاتش درباره دو معدن اورانیوم ایران و همچنین میزان اورانیومی که از قبل از خارج وارد کرده بود استوار است.

گچین و ساغند

این مقاله مطالعاتی را دیوید آلبرات، بنیانگذار آی اس آی اس و بازرس سابق سازمان ملل، با همکاری ژاکلین شایر و پل برانان نگاشته است. آی اس آی اس یک موسسه غیرانتفاعی است که بر سیاست تسلیحات اتمی تمرکز دارد و در سال 1993 بنیان گذاشته شد.

Image caption ایران در دوران محمد رضا شاه پهلوی مقدار زیادی کیک زرد از آفریقای جنوبی وارد کرده بود

تحلیلگران با تکیه بر گزارش نوامبر 2008 سازمان بین المللی انرژی اتمی تخمین می زنند که ایران تقریبا سه چهارم 600 تن کیک زردی را که در دهه 1970 از آفریقای جنوبی خریداری کرده بود مصرف کرده است.

به علاوه براساس این مطالعه به نظر نمی رسد که هیچ یک از دو معدن اورانیوم ایران - گچین در نزدیک خلیج فارس و ساغند در مرکز ایران - ظرفیت کافی برای تامین نیازهای سوختی حتی یک راکتور واحد را داشته باشند.

به گفته این گروه در عکس های ماهواره ای که در اوت 2004 و اکتبر 2008 از تاسیسات معدنی ساغند برداشته شده هیچ شاهدی از فعالیت جدی معدن کاری در آنجا به چشم نمی خورد، این درحالی است که به گفته آژانس اتمی سازمان ملل قرار بود تولید این معدن با هدف سالانه 50 تن اورانیوم خام از سال 2006 آغاز شود.

آی اس آی اس همچنین در مورد معدن اورانیوم گچین می گوید که "تولید معدن گچین برای برآورده کردن نیازهای سوختی یک راکتور برق هزار مگاواتی ناکافی است."

تصور می شود که معدن گچین تنها کسری از اورانیوم مورد نیاز برای فعالیت تاسیسات تبدیل اورانیوم در اصفهان را تامین می کند.

این گزارش می گوید که اگر ایران بتواند فعالیت این مرکز در اصفهان را تا بخشی از سال 2010 ادامه دهد، این بدان معنی است که علیرغم تحریم های سازمان ملل، موفق شده است به اورانیوم خام از سایر منابع دست یابد.

روزنامه تایمز لندن در گزارش ماه پیش خود نوشته بود که کشورهایی شامل بریتانیا، آمریکا، فرانسه و آلمان تلاش های فشرده دیپلماتیک برای منصرف کردن تولیدکنندگان عمده اورانیوم از فروش این ماده به ایران را آغاز کرده اند.

ایران اتهام کشورهای غربی دایر بر تلاش جهت دستیابی به ظرفیت ساخت سلاح اتمی را رد می کند و می گوید هدف برنامه اتمی اش تولید الکتریسیته است.

اورانیوم غنی شده ای که در راکتورهای اتمی یا ساختن بمب اتمی کاربرد دارد در جریان سانتریفوژ گاز هگزافلورید اورانیوم (یو اف 6) به دست می آید. یو اف 6 طی فرآیندی شیمیایی از کیک زرد - عصاره به دست آمده از سنگ معدن اورانیوم - تولید می شود.

مطالب مرتبط