دولت ایران لایحه رسیدگی به جنایات جنگی را به مجلس فرستاد

جلسه هیات  دولت - عکس آرشیوی از فارس
Image caption دادگاههای رسیدگی به جرایم جنگی در لایحه دولت پیش بینی شده است

دولت ایران لایحه رسیدگی به جرایم بین المللی و جنایات جنگی" علیه بشریت و به ویژه مسلمانان" را برای تصویب تقدیم مجلس کرده است.

این لایحه یک ماه پیش و در واکنش به مسائل غزه در دولت مطرح و تصویب شد بود و اکنون محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران آن را برای تصویب به مجلس فرستاده است.

در این لایحه نحوه پیگیری، تعقیب، محاکمه و مجازات مرتکبان و آمران جنایت جنگی و چگونگی تشکیل و ارجاع پرونده های مربوط به این نوع جرایم مشخص شده است.

دولت ایران این لایحه را "با توجه ویژه به وقوع جنایات بین المللی از سوی قدرت های مستکبر جهانی و رژیم صهیونیستی علیه بشریت و به ویژه مسلمانان فلسطینی" تهیه کرده است.

براساس این لایحه، حمله نظامی، کشتار مردم بی دفاع، به کار گیری تسلیحات کشتار جمعی، محاصره و تحمیل گرسنگی به غیرنظامیان و نظامیان، جنایت جنگی محسوب می شود.

این لایحه برای مرتکبان و آمران این نوع جرایم بر حسب نوع جرم، مجازات زندان و عدام را پیش بینی کرده است.

در لایحه دولت، "کشتار افراد یا قراردادن آنها در معرض شرایط زندگی نامناسب از قبیل محرومیت از نیازهای ضروری زندگی، قطع کمک های انسان دوستانه نسبت به یک نژاد، قوم، ملت و ساکنان یک منطقه و یا پیروان یک دین به قصد نابودی تمام یا بخش قابل توجهی از آنها" نسل کشی محسوب می شود و مرتکب و آمر آن به حبس از پانزده سال تا ابد محکوم می شود.

بنابر این لایحه، ارتکاب اعمالی نظیر "آوارگی و انتقال افراد، جنایت تبعیض نژادی، تجاوز جنسی" نیز جنایت علیه بشریت به حساب می آید و مرتکب به ده تا بیست سال زندان محکوم می شود.

در صورت تصویب این لایحه در مجلس، قوه قضائیه موظف خواهد شد تا شعبه یا شعبی از دادسرا و دادگاه های کیفری تهران را برای رسیدگی به این نوع جرایم اختصاص دهد.

در حقوق بین الملل، جرایم جنگی به تخلف از قوانین و عرف رایج در عملیات جنگی اطلاق می شود که معاهدات و توافقنامه های مختلف بین المللی آنها را مشخص کرده است.

سوء رفتار با غیرنظامیان و اسیران جنگی، تخریب اراضی تحت اشغال و تغییر در ترکیب جمعیتی آنها از جمله جرائم جنگی محسوب می شود.

پس از خاتمه جنگ دوم جهانی، پیروزی متفقین، که در جنگ پیروز شده بودند، دادگاه هایی به طور موردی برای رسیدگی به تخلف جنگی رهبران سیاسی و نظامی آلمان و ژاپن تشکیل دادند و این دادگاه ها تعدادی از متهمان را مجرم شناخت و به اعدام و دوره های زندان محکوم کرد.

در سال 2002، دادگاه کیفری بین المللی به عنوان یک دادگاه دایم برای رسیدگی به نسل کشی، جنایت علیه بشریت، جرائم جنگی و تجاوزگری در شهر لاهه، هلند، ایجاد شد و در ماه جاری، رسیدگی به نخستین پرونده در مورد جرایم جنگی را آغاز کرد.

همچنین، پارلمان بلژیک در سال 1993 قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن، محاکم آن کشور صلاحیت رسیدگی به پرونده های نقض فاحش حقوق بشر و جرایم جنگی را، در هر کجای جهان که روی داده باشد، دارند.

برخی حقوقدانان گفته اند که اگرچه محاکم هر کشور معمولا به جرائمی رسیدگی می کنند که در خاک آن کشور، توسط یا علیه شهروندان آن صورت گرفته باشد، اما این محاکم دارای "صلاحیت جهانی" در رسیدگی به "جرائم جدی" در سطح بین المللی نیز هستند و از جرائم جنگی به عنوان یکی از موارد نام برده اند.

مطالب مرتبط