14:07 گرينويچ - چهارشنبه 04 فوريه 2009 - 16 بهمن 1387

امیر عباس هویدا

آقای هویدا در راهرو زندان و پیش از صدور حکم توسط یکی از روحانیون با شلیک گلوله ای کشته شد. ابراهیم یزدی

امیر عباس هویدا (1358 - 1298) به عنوان نخست وزیر منصوب محمدرضا شاه پهلوی مسئولیت امور اجرایی در ایران را به مدت 13 سال در فاصله سال های1343 تا 1356 بر عهده داشت.

آقای هویدا پایدار ترین و با ثبات ترین دوران نخست وزیری را در ایران پس از صدور فرمان مشروطیت پشت سر نهاد.

اطلاعات تاریخی نشان می دهد که میانگین زمان نخست وزیری یا صدر اعظمی در ایران پس از مشروطیت اندکی بیش از یک سال بوده است.



امیر عباس هویدا در روز 22 بهمن 1357 بنا بر برخی گزارش ها در حالی که می توانست از کشور خارج شود با وساطت داریوش فروهر - از رهبران جبهه ملی - خود را تسلیم دولت موقت پس از انقلاب کرد.
او تا آن تاریخ در پی دستگیری در سال 1356 در زندانی در پادگان جمشیدیه در شمال تهران به سر می برد.

گزارش از علی اصغر رمضان پور

شما نسخه مناسب فلش را ندارید .فایل پخش نمی شود

تازه ترین نسخه فلش را دانلود کنید

پخش فرمت های دیگر صوت و تصویر


در سال 1356 از نخست وزیری برکنار شد وهمزمان با نخست وزیری جمشید آموزگار و در پی گسترش مخالفت ها با رژیم شاههنشاهی، آقای هویدا به همراه گروهی دیگر از مسئولان کشوری به اتهام فساد مالی به زندان افتاد که از سوی ناظران به مثابه اقدامی از سوی شاه برای راضی کردن ناراضیان تلقی شد.

تلاش هایی از سوی شخصیت های صاحب نفوذ در تهران و خارج از ایران برای پرهیز از اعدام او انجام گرفت و گفته شده است که در پاسخ به نگرانی نیروهای انقلابی برای نجات یافتن او از مرگ در روز 18 فروردین 1358 در دادگاه انقلاب و با حکم آيت الله صادق خلخالی در راهرو زندان اعدام شد.

ابراهیم یزدی، اولین وزیر امور خارجه پس از انقلاب می گوید آقای هویدا در راهرو زندان توسط یکی از روحانیون با شلیک گلوله ای کشته شد.

بخش مهمی از نوسازی قوانین ودستگاه های اداری دولتی و توسعه سازمان های دولتی در ایران در زمان مدیریت آقای هویدا انجام گرفت.

در کابینه حسنعلی منصور وزیر دارایی بود و پس از ترور منصور در سال 1343 به نخست وزیری منصوب شد.

در شرایطی که بسیاری از احزاب و گروه های منتقد حکومت اجازه فعالیت نداشتند، در شمار اعضای "کانون مترقی" و حزب "ایران نوین" بود که تشکیلاتی مورد حمایت تکنوکرات های لیبرال ایرانی محسوب می شد.

امیر عباس هویدا در سال 1298 در تهران متولد شد و پدرش حبیب الله عین الملک سفیر ایران در لبنان و عربستان سعودی بود.

برخی از منتقدان ملی گرا پیوستن آقای هویدا به دولت را فاصله گرفتن از خواسته ملی گرایان با بسط دموکراسی دانستند.

گفته می شود که در برخورد با منتقدان لحن آرامی داشت و از همین رو در بخش اعظم دوران نخست وزیری به عنوان نماد دولت از سوی روزنامه نگاران منتقد و نشریات طنزی مانند "توفیق" همواره از او انتقاد می شد.

گرانی و پارتی بازی اداری و رشوه خواری از مضامین اصلی بود که منتقدان علیه دستگاه اداری در حال گسترش در زمان دولت هویدا مطرح می کردند.

با وجود آنکه در زمان نخست وزیری اش چندان مورد علاقه و حمایت روشنفکران سیاسی نبود، اما در مطالعات جدید در باره او بر این نکته تاکید شده است که صادق چوبک و برخی دیگر از چهره های سرشناس ادبی و هنری با او ارتباط نزدیک داشتند و در حل و فصل مشکلات روشنفکران با او مشورت می کردند.

کمک به ساختن مجموعه مسکونی برای روزنامه نگاران در غرب تهران از جمله این کمک ها دانسته شده است.

همچنین در مطالعه ای که توسط عباس میلانی استاد دانشگاه استانفورد انجام گرفته، بر این نکته تاکید شده است که اسنادی دال بر فساد مالی او دیده نشده است.

اگرچه آقای میلانی یاد آور می شود که این به معنای مسئول نبودن امير عباس هويدا در برابر تخلفاتی که در دستگاه های زیر نظر او انجام گرفته است تلقی نمی شود.

آقای هویدا همچنان که در محاکمات خود اشاره کرد، بر ثبات نسبی یا افزایش کند قیمت ها در دوران نخست وزیری اش تاکید داشت؛ سیاستی که در سال های پس از 1354 و افزایش تریجی تورم ناشی از افزایش درآمدهای نفتی با مشکل روبه رو شد.

امیر عباس هویدا در سال 1298 در تهران متولد شد و پدرش حبیب الله عین الملک سفیر ایران در لبنان و عربستان سعودی بود.

به اقتضای شغل پدر در بیروت در مدرسه فرانسوی این شهر درس خواند و در اروپا تحصیلاتش را تا فارغ التحصیلی در رشته علوم سیاسی از دانشگاه بروکسل ادامه داد و در سال 1321 به ایران بازگشت.
به دلیل تسلطش بر زبان ها عربی، فرانسوی، آلمانی و انگلیسی در وزارت امور خارجه مسئولیت های متعددی داشت.

او از سوی گروهی از مخالفان مذهبی حکومت و در زمان اوج گیری انقلاب در ایران متهم به بهایی بودن بوده اما او بارها خود این نکته را رد کرده و به مسلمان بودن خود اشاره کرده بود.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.