تلاش مقام های ایرانی برای بازگشت آرامش به روابط با بحرین

Image caption علی اکبر ناطق نوری، حسن قشقاوی و علی لاریجانی همزمان درباره احترام ایران به حاکمیت بحرین سخن گفته اند

یک روز پس از آنکه وزیران شورای همکاری خلیج فارس در جریان اجلاس خود در عربستان، خواستار محکومیت اظهارات علی اکبر ناطق نوری، رئیس پیشین مجلس ایران درباره بحرین شدند، دو مقام ایرانی از ابراز علاقه کشورشان به روابط دوستانه با بحرین خبر داده اند.

علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران روز دوشنبه پنجم اسفند در صحن علنی مجلس گفت که ایران، بحرین را دوست و همسایه مورد احترام خود می داند.

آقای لاریجانی یک روز پیش از این هم در گفت و گوی تلفنی با رئیس مجلس بحرین از او برای سفر به تهران و شرکت در اجلاس پارلمانی درباره تحولات خاورمیانه دعوت کرد.

همزمان با اظهارا آقای لاریجانی در مجلس، حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم مناسبات ایران بحرین را رو به پیشرفت خوانده و از گفت و گوی تلفنی وزیران خارجه دو کشور خبر داده است.

آقای قشقائی گفت که سو تفاهم مطرح شده در یک سخنرانی بوده که آقای ناطق نوری به این مساله پاسخ داده است.

اعتراض به اظهارات رئیس اسبق مجلس

آقای ناطق نوری که از مشاوران رهبر ایران و رئیس سابق مجلس این کشور است، در سخنانی به مناسبت سی امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، ضمن اشاره به سابقه تاریخی روابط کشورش با بحرین گفته بود این کشور بخشی از ایران بوده و به عنوان "استان چهاردهم کشور" محسوب می‌شده‌ و در مجلس شورای ملی هم نماینده داشته است.

در واکنش به این اظهارات، دولت بحرین با احضار سفیر ایران در منامه به گفته های آقای ناطق نوری اعتراض کرد و شیخ راشد بن عبدالله الخلیفه، وزیر کشور بحرین این سخنان را غیرمسئولانه خواند و اعلام کرد در ادامه مذاکرات با ایران برای خرید گاز، احتمال دارد تجدید نظر کند.

Image caption بحرین یکی از شش کشور شورای همکاری خلیج فارس است

با این همه آقای ناطق نوری چهارم اسفند به تلویزیون عرب زبان الجزیره گفت که آنچه درباره بحرین بیان کرده به شکلی نادرست درک شده چون او درصدد یک مقایسه تاریخی بین دوران حکومت قاجار و پهلوی با دوران جمهوری اسلامی ایران بوده است.

رئیس پیشین مجلس ایران از اینکه "یک بررسی تاریخی نگرانی برخی کشورهای عربی همسایه بخصوص بحرین را بر انگیخته ابراز تاسف کرده و گفته که ایران برای حاکمیت بحرین و همه کشورهای عربی احترام قائل است.

اظهارات آقای ناطق نوری به طور کلی اشاره ای تاریخی است اما روابط نه چندان حسنه فعلی ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس باعث شده است که هرگونه اظهارنظری از سوی مقام های ایرانی، با بدبینی از سوی اعراب خلیج فارس تفسیر شود.

ایران که در دوره های مختلفی از تاریخ بر بحرین تسلط داشته در سال ۱۳۵۰ با میانجیگری سازمان ملل متحد و در پی رفراندومی با نظارت این سازمان به مالکیت بر آن پایان داد و استقلال بحرین را به رسمیت شناخت.

این کشور روابط گرمی با آمریکا دارد و ستاد فرماندهی ناوگان پنجم آمریکا در منامه، پایتخت این کشور، مستقر است.

ایران و بحرین؛ روابط شکننده دو کشور

بحرین در عین حال یکی از کشورهای شش گانه عضو شورای همکاری خلیج فارس است.

این کشور همراه دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس عموما در بیانیه پایانی نشستهای رسمی خود ادعای مالکیت امارات متحده عربی بر سه جزیره ایرانی را در خلیج فارس مطرح می کند و ایران را اشغالگر جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک می خواند.

این بیانیه ها عموما واکنش ایران را به دنبال دارد اما از سوی مقام های ایرانی چندان جدی گرفته نمی شود و اثری بر روابط ایران با کشورهای عضو این شورا نمی گذارد.

اما از سه سال پیش که سیاست تنش زدایی با اعراب خلیج فارس از سوی ایران پیگیری نشد و همزمان طرح پرونده اتمی این کشور، تردید هایی درباره نیات ایران از برنامه های اتمی در جهان به وجود آورد، اعراب خلیج فارس از جمله بحرین نیز درباره این برنامه ها از خود بیم هایی نشان دادند.

اما نطقه اوج تنش های ایران و بحرین در سال های اخیر به واکنش ها بحرین به سرمقاله حسین شریعتمداری، مدیر این روزنامه در تاریخ هجدهم تیر ۱۳۸۶ (نهم ژوئیه۲۰۰۷) باز می گردد.

آقای شریعتمداری نوشته بود که "بحرین بخشی از خاک ایران بوده که در جریان زدوبند غیرقانونی میان شاه معدوم و دولتهای آمریکا و انگلیس از ایران جدا شده است و امروزه اصلی ترین خواسته مردم بحرین بازگشت این استان جدا شده از ایران به سرزمین اصلی و مادری آن، یعنی ایران اسلامی است."

از آنجا که حسین شریعتمداری به عنوان نماینده رهبر ایران در روزنامه کیهان مسئولیت دارد، اظهار نظر او از سوی عده ای در بحرین به عنوان نظر رسمی ایران قلمداد و با واکنش مقام های بحرینی و نظاهرات اعتراض آمیز علیه ایران رو به رو شد.

حدود شش ماه پس از انتشار این سرمقاله، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران سفری چند ساعته به منامه پایتخت بحرین انجام داد.

این سفر به عادی سازی روابط دو کشور که دستخوش تیرگی شده بود، انجامید.

ایران و بحرین دارای توافقنامه امنیتی مشترک هستند که به تازگی این توافقنامه از سوی وزیران خارجه دو کشور تمدید شده است.

موافقتنامه امنیتی دو کشور شامل همکاری در زمینه های مبارزه با مواد مخدر، جرائم سازمان یافته و تروریسم و تشکیل کمیته های مشترک همکاری است.

مطالب مرتبط