بررسی روزنامه های صبح شنبه ده اسفند تهران

تيترهاى اول

راه اندازی آزمایشی نیروگاه بوشهر موضوع اصلی تیترهای اول بسیاری از روزنامه های صبح اول هفته تهران است.

آفتاب یزد با عنوان بزرگ هشدار هاشمی رفسنجانی به روس‌ها سخنان رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام را با اهمیت دیده و روزنامه مردم سالاری از قول همین مقام در صدر عنوان های خبری خود نوشته تا راه اندازی بوشهر فاصله داریم. اما کیهان از بازتاب جهانی مرحله اول راه اندازی نیروگاه بوشهر خبر داده و رسالت از زبان رییس سازمان انرژی اتمی ایران نوشته شش هزار سانتریفوژ در حال کار داریم. روزنامه جوان برنامه پنج ساله ایران برای نصب پنجاه هزار سانتریفوژه را تیتر اول خود قرار داده است.

روزنامه جمهوری اسلامی از قول رییس مجلس خبرگان در عنوان اصلی خود نوشته ماهواره امید و غنی سازی اورانیوم نشانه قدرت ایران است.

اختلاف مجلس و دولت بر سر لایحه هدفمند کردان یارانه ها عنوان چند روزنامه است. جام جم با تیتر بزرگ احتمال منتفی شدن طرح هدفمند شدن یارانه ها خبر از مقاومت مجلس در برابر فشارهای رییس دولت داده، حیات نو از زبان رییس مجلس نوشته اصلاحيه قابل پيگيرى نيست و دنیای اقتصاد با تیتر چالش بر سر یارانه ها به استقبال این گزارش رفته است.

سرمایه روزنامه دیگر اقتصاد با عنوان اصلی خط فقر 800 هزار تومان گزارش های رسمی را مطرح کرده و به انتقاد از تبلیغات دولت پرداخته چنان که صدای عدالت هم از زبان وزیر کشور نوشته دولت نهم 147 هزار پروژه عمرانی اجرا کرده است.

فرهنگ آشتی تنها روزنامه امروز صبح تهران است که با عنوان اسکاری ها در تهران خبر از آمدن هیاتی از جایزه سینمائی اسکار به تهران داده است.

روزنامه اعتماد ملی هم تیتر و عکس صفحه اولش نامه سرگشاده کروبی به وزیر اطلاعات است که در آن نسبت به آن چه با دراویش می شود ابراز نگرانی کرده است.

گزیده مقالات

گشایش آزمایشی

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله خود با اشاره به گشایش آزمایشی نیروگاه بوشهر نوشته ملت ايران اين موفقيت هاي بزرگ علمي و صنعتي و سياسي را در درجه اول مرهون بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي است كه فرمود "ما مي توانيم" و روح اعتماد به نفس را در مردم اين كشور زنده كرد و راه را براي رسيدن به موفقيت هاي بزرگ هموار نمود؛ بعد از وی مدیون آیت الله خامنه ای.

به نوشته این مقاله نقش همه دولت ها از دوران جنگ تاكنون نيز در اين موفقيت ها چشمگير و فراموش ناشدني است كما اينكه دانشمندان كشور توانستند همه گره ها را بگشايند و اين هنوز آغاز راه است.

دولت و مجلس

جوان در سرمقاله خود درباره لوایح اقتصادی و بودجه و اختلافات مجلس و دولت نوشته از سخنان نمايندگان مجلس طى ماه هاى اخير و به خصوص پس از ارسال نامه رئيس جمهور به نظر مى رسد با وجود بررسى حداقل ۸ سناريوى (قيمتى- زمان اجرا) براى واقعى كردن حامل هاى انرژى و واسپارى تعيين قيمت حامل هاى انرژى به دولت، كميسيون تلفيق چندان معتقد به نظام جبران يا نظام باز توزيع درآمدهاى ناشى از اصلاح قيمت هاى مد نظر دولت نيست و يا شايد از تبعات تورمى آن واهمه دارد

به نوشته سرمقاله جوان بايد ديد در مدت ۲۰ روز باقى مانده، مجلس در واكنش به نامه مكتوب رئيس جمهور با خواست هاى دولت موافقت مى كند و به او اختيار تام درباره نحوه باز توزيع درآمدهاى ناشى از هدفمند كردن يارانه ها مى دهد و يا آن گونه كه در خبرها و اظهار نظرهاى نمايندگان مجلس و رئيس مجلس آمده پس گرفتن طرح هدفمند كردن يارانه ها و حذف درآمدهاى آن به عنوان اصلاحيه بررسى و اجراى هدفمند كردن يارانه ها به زمان ديگرى موكول خواهد شد؟! و دست آخر اين كه در صورتى كه اصلاحيه صورت بگيرد آيا پرداخت يارانه هاى حامل هاى انرژى به روال سال گذشته ادامه خواهد داشت و حداقل ۱۰ هزار ميليارد تومان نيز به هزينه هاى دولت در لايحه بودجه ۸۸ افزوده خواهد شد؟

با بزرگان و علما

غلامحسین کرباسچی در مقاله اصلی اعتماد ملی از بزرگان و علماي ديني خواسته است تا به چند سئوال جواب دهند از جمله این که وقتی نوشته های همسر سخنگوی دولت را می خوانند که خواستار صدور فرمان قتل خاتمی شده تا متشرعین به وظیفه خود عمل کنند نويسنده درصدد القاي چه ديدگاهي بوده است؟ اين نوشته جز اين معنا مي‌دهد كه آنچه در قالب ترورها اتفاق افتاده تاكنون به وسيله متشرعين اجرا شده و يا خداي نكرده علما فتوا داده‌اند؟ آيا تا به حال اصولا‌ چنين موردي به تحقق پيوسته است؟

دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی یادآوری کرده که بنیان گذار جمهوری اسلامی در بحبوحه انقلاب به سربازان ارتش شاه حداكثر فرمان فرار از پادگان‌ها را توصيه مي‌كرد - كه نوعي نافرماني مدني بود، هيچ كس به‌طور خاص نتوانست حتي در رابطه با بدترين عناصر رژيم سلطنتي فرمان ترور را به‌عنوان فتواي شرعي امام خميني رهبر انقلا‌ب اسلا‌مي بگيرد، حال امروز چگونه است كه عده‌اي دنبال فتواي ترور آن هم براي حداكثر رقباي سياسي داخلي آن هم با چنين سابقه و ويژگي‌هايي هستند؟ اين توهين را (كه به صورت تلويحي هم براي دنياي امروز و هم نسل آتي نوعي مشوه كردن چهره بزرگان دين است) چگونه مراجع و علماي اسلا‌م تحمل مي‌كنند؟

شهردار سابق تهران تاکید کرده که گروه‌هاي خودسر دستور حركت خود را با ساده‌انديشي از كساني مي‌گيرند كه خود گاهي به عواقب سخنان و نوشته‌هاي خويش واقف نيستند. جان گرفتن دوباره نيروهاي اينچنيني گاه از همين نوشته‌ها و شعارهاي ساده شروع مي‌شود. كساني كه در حاشيه امن آرميده‌اند به عواقب اظهارات خود خوب توجه كنند. كساني كه يك روز در قالب گروهك فرقان و روز ديگر در قالب نيروهاي خودسر و روز سوم از تاريكي يك "دخمه" سر برآوردند ساده انديشان گاه مومني هستند كه به سادگي تحريك‌پذيرند و گاه دردسرهاي بزرگي براي نظام ايجاد مي‌كنند. ‌

عمادالدن باقی در مقاله ای در اعتمادملی نوشته اگر علما و روحانيون و روشنفكران مذهبي و غير مذهبي چه با عنوان امر به معروف و نهي از منكر و چه دفاع از آزادي بيان و انتقاد در برابر آنچه مي‌گذرد سكوت نكنند جامعه ما به راه تعالي و رشد خواهد رفت.

این نویسنده اصلاح طلب پرسیده چرا بايد در برابر بازداشت‌ها و توقيف‌هاي دانشجويان و زنان و معلمان و كارگران و گروه‌هاي مذهبي و... نه مسوولا‌ن خود را موظف به پاسخگويي دانسته و توضيحات اقناع‌كننده مي‌دهند و نه همه گروه‌ها و نهادهاي مدني در پرسشگري فعالند؟ چرا از ميان روحانيون برجسته هميشه نام دو سه نفر را در ميان معترضان مي‌بينيم در حالي كه بسياري ديگر از آنان نيز اين روش‌ها را صواب نمي‌دانند اما تقيه مي‌كنند؟

اجلاس قاهره

کیهان سرمقاله خود را به اجللاس قاهره اختصاص داده که در آن رهبران گروه های مختلف فلسطینی حاضرند و نوشته دولت مصر در این بازی نقش یک «کافه» را بازی می کند که دو طرف قرار خود را در آنجا گذارده اند و در ضمن هزینه پذیرایی را می پردازند. این کافه البته تنها کافه ای است که در شرایط فعلی می توان در آن قرار گفت وگو گذاشت- مصر تنها همسایه فلسطینی های ساکن غزه است- و این به صاحب این کافه یک موقعیت منحصر به فرد داده و می تواند به دیگران اعلام کند که صاحب رستوران مهمی است.

به نوشته کیهان در این مذاکرات بی اهمیت دو موضوع مهم و اساسی حذف شده اند یکی وضعیت بازسازی غزه است و دیگری امضای آتش بس با طرف اسرائیلی. حماس و دولت اسماعیل هنیه معتقدند نباید به تشکیلات خودگردان که در جریان جنگ 22 روزه مواضع نادرستی داشته و نیز به فساد مالی شهرت دارد، اجازه ورود به موضوع بازسازی داد. موضوع آتش بس نیز مورد اختلاف طرفین است. محمود عباس و تشکیلات خودگردان به امضای آتش بس دائمی تاکید دارند و اسماعیل هنیه و مقاومت فلسطینی روی محدود کردن آتش بس به دوره 18 ماهه تاکید دارند. بر همین اساس بسیاری از تحلیلگران گفته اند رژیم صهیونیستی از مذاکرات دو طرف فلسطینی در قاهره طرفی نمی بندد.

مسائل اقتصادی

علی مزروعی در سرمقاله روزنامه سرمایه نوشته افزوده شدن سالی حداقل دو درصد بر افراد زیر خط «فقر» حاصل عملکرد اقتصادی دولت نهم است و دریافت این موضوع نیاز چندانی به محاسبه ندارد. اینکه کمیته امداد اعلام کرده است از سال 81 به این طرف 30 درصد به خانوارهای تحت پوشش اش اضافه شده است جای تعجب چندانی ندارد و اینکه آیا منظور اصولگرایان حاکم از «گفتمان عدالت» دستیابی به چنین وضعیتی بوده است؟

به نوشته این کارشناس اقتصادی در روزهای آتی و ایام تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری دهم همچنان «فقر و عدالت اجتماعی» موضوع اصلی بحث ها و گفت وگوی نامزدهای انتخابات خواهد بود اما با توجه به تجربه های به دست آمده در دولت های گذشته شهروندان ایرانی و به خصوص اقشار فقیر و متوسط این فرصت را خواهند داشت که در این باره داوری و انتخاب کنند.

محمد مهدی راسخ در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشته با وجود گستردگی ابعاد دغدغه‌های بخش خصوصی در مورد تاثیرگذاری بحران جهانی اقتصاد، هنوز هیچ کس به درستی نمي‌داند سیاست دولت محترم برای کاهش اثرگذاری بحران چیست؟ آیا برنامه ای برای کاهش هزینه‌های جاری و جلوگیری از کسری بودجه نگران‌کننده سال آینده پیش‌بینی شده است، آیا دولت برای جلوگیری از ایجاد شکاف بیشتر در تراز پرداخت‌های خارجی و اصلاح نرخ ارز در سال آینده چاره‌اندیشی کرده است.

به نظر دبیرکل اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران در لایحه بودجه سال 1388، نه تنها تصمیمي ‌برای رفع بحران اقتصادی اتخاذ نشده است که در بسیاری موارد، بر دغدغه‌های فعالان اقتصادی افزوده است. ظرف پنج ماه گذشته، شمار بیکاران ناشی از بحران اقتصادی در بنگاه‌های ایرانی از 300‌هزار نفر گذشته است و این باید زنگ خطری برای متولیان اداره اقتصاد کشور باشد، کما این که بحران، هنوز از همه درهای اقتصاد ایران گذر نکرده و بیم آن مي‌رود که در کنار عواملی همچون خشکسالی، افزایش ریسک‌های سیستماتیک و غیر سیستماتیک، تداوم فشارهای تحریمی، بحران مصرف انرژی، عدم تعادل در منابع و مصارف بانک‌ها و در نهایت خیل عظیم بیکاران در انتظار نشسته، شرایط بسیار سخت و نگران‌کننده برای اقتصاد ایران ایجاد کند.

نویسنده در پایان مقاله خود پرسیده آیا بهتر است بنشینیم و نظاره کنیم فرو ریختن ستون‌های اقتصاد ملی را یا برخیزیم و ضمن پذیرش وقوع بحرانی جهانی، سعی کنیم آثار و عواقب منفی آن را به حداقل برسانیم؟

آزادسازي نرخ ارز و يك پيشنهاد عنوان مقاله مهدي نصرتي در دنیای اقتصاد است که در آن آمده از نگارنده اين يادداشت گرفته تا خوانندگان آن، اگر مطمئن باشيم كه دولت قصد دارد نرخ ارز را آزاد كند، همين امروز به بازار ارز هجوم مي‌بريم تا با خريد آن و نگهداري تا سال آينده سود كلاني ببريم. در اين وضعيت اگر بانك مركزي، ارز مورد تقاضا را با قيمت‌هاي فعلي عرضه نكند، قيمت ارز در بازار غيررسمي افزايش پيدا مي‌كند و اين يعني ارز دو نرخي و همان ناكارآيي‌ها و رانت‌هاي سابق.

به نوشته این کارشناس اقتصادی در صورتي هم كه بانك مركزي بخواهد به عطش سيري‌ناپذيري بازاري پاسخ دهد كه مطمئن است اين قيمت‌ها افزايش خواهد يافت عملا به معني خالي شدن ذخاير بانك مركزي خواهد بود. در هر صورت قيمت‌ها به سرعت افزايش پيدا خواهند كرد. علاوه بر اين برخي مطالعات نشان مي‌دهد كه نرخ ارز داراي ماهيت اضافه پرش (overshooting) است؛ يعني تغيير مكان از قيمت فعلي به قيمت‌هاي تعادلي به صورت هموار انجام نمي‌شود، بلكه افزايش در قيمت نرخ ارز ناگهاني و به صورت پرشي بوده و پس از آن و با برقرار شدن تعادل در ساير بازارها نرخ ارز نيز كاهش يافته و به تدريج به قيمت تعادلي مي‌رسد.

انتخابات

آفتاب یزد در سرمقاله خود نوشته حضور سه كانديدا براي انتخابات رياست جمهوري قطعي شده و همين امر، نگراني‌هايي را برانگيخته است. درحالي كه نگاهي عميق‌تر به اين مسئله نشان خواهد داد كه اگر غير اين مي‌شد جاي نگراني وجود داشت. ترديدي نيست كه اصلاح‌طلبان در مورد تنش‌زدايي در سیاست خارجی، با افزايش آزادي‌هاي مدني و انتخاباتي یا این گفته رهبر انقلاب که مردم نیاز به قيم ندارند ، حتي لحظه‌اي دچار شبهه نشده اند چنان که در مورد واگذاري امور اقتصادي به مردم هم.

به نوشته سردبیر آفتاب یزد با همه این ها اصلاح طلبان نبايد خود و مردم را بفريبند. نگاهي به دهه 86-76 نشان مي‌دهد كه اصلاح طلبان براي تحقق مباني اصلي اصلاح طلبي - كه در ذات انقلاب اسلامي وجود داشته است- به راه‌ها و روش‌هاي گوناگوني اعتقاد دارند. همين اختلاف راهها و عدم وجود مركز فرماندهي كه همه اصلاح طلبانبه صورت چشم بسته از آن پيروي كنند باعث شده است كه گلايه‌هاي درون جناحي و نيز اختلاف سليقه‌هاي غيرقابل انكار در ميان طيف‌هاي گوناگون اصلاح طلبان به سطح رسانه‌ها كشيده شود.