اولین بررسی پرونده ایران در دوره اوباما

آژانس بین المللی انرژی اتمی
Image caption شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی از دوشنبه بررسی پرونده ایران را از سر می گیرد

اجلاس شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین دوشنبه پرونده اتمی ایران را مورد بحث قرار می دهد.

این اولین جلسه شورای حکام از زمان تشکیل دولت جدید آمریکاست و تنها چند روز بعد از پیش راه اندازی نیروگاه هسته ای بوشهر برگزار می شود.

علاوه بر ایران قرار است در این اجلاس ، درباره برنامه اتمی سوریه و همین طور جانشین احتمالی محمد البرادعی، مدیر کل آژانس نیز بحث شود.

نشست امروز در حقیقت یکی از پنج نشست عادی سالانه شورای حکام است که طی چند سال اخیر عمدتا به پرونده اتمی ایران اختصاص یافته است. طبق دستورکار نشست، اعضای شورای حکام درباره مفاد گزارش دو هفته پیش محمد البرادعی درباره ایران بحث می کنند.

آقای البرادعی در گزارش خود اعلام کرد که ایران اکنون هزار و ده کیلوگرم اورانیوم با خلوص پایین دارد و همین موجب نگرانی برخی کشورهای غربی شد که می ترسند ایران در حال ساخت بمب اتمی باشد. اما برخی ناظران می گویند این میزان اورانیوم برای ساخت بمب اتمی کافی نیست و به حداقل ۱۷۰۰ کیلوگرم اورانیوم نیاز هست. پس علت نگرانی غرب چیست؟

رضا تقی زاده کارشناس اتمی می گوید چنانچه ایران بتواند غلظت اورانیوم دارای خلوص پایین را بالا ببرد، آن وقت میزان فعلی برای تولید دستکم یک بمب اتمی، بسته به نوع طراحی کلاهک، کافی خواهد بود.

استراتژی دولت اوباما

چند روز بعد از انتشار گزارش تازه آقای البرادعی که تحولات پرونده اتمی ایران را از زمان گزارش پیشین در نوامبر ۲۰۰۸ پی می گرفت، سوزان رایس، نماینده جدید آمریکا در سازمان ملل گفت که کشورش "خواهد کوشید به بلندپروازی ایران بری دستیابی به توان غیرقانونی اتمی و حمایت از تروریسم پایان دهد."

او گفت: "آمریکا تلاش ایران برای دستیابی به توانمندی غیرمجاز هسته ای را تهدیدی جدی برای خود، منطقه و اسراییل می داند. ما در حال بازنگری فوری سیاست آمریکا در قبال ایران هستیم."

هر چند مضمون این جملات طی سالیان اخیر بارها از سوی آمریکایی ها بیان شده، ولی مقامات ایران که انتظار داشتند ادبیات دولت باراک اوباما با جورج بوش متفاوت باشد، شدیدا خشمگین شدند و آن را محکوم کردند.

پس به نظر می رسد از همین حالا، لحن دولت جدید آمریکا در قبال برنامه اتمی ایران مشخص شده است. محسن میلانی، کارشناس امور خاورمیانه، عقیده دارد استراتژی دولت آقای اوباما در قبال برنامه اتمی ایران مشابه دولت آقای بوش است.

آقای میلانی می گوید: "هم دولت آقای بوش و هم دولت آقای اوباما مخالف اتمی شدن ایران هستند، ولی به نظر من این دو دولت در نحوه برخورد با این مساله اختلافات عمیقی با همدیگر دارند. امروز دولت آقای اوباما در حال بازنگری در سیاست خود در قبال ایران است و برای همین است که ما می بینیم افراد درون حکومت (آمریکا) حرفهای ضد و نقیضی درباره ایران می زنند."

اشاره آقای میلانی به سخنان دریاسالار مایک مولن، رییس ستاد مشترک آمریکاست که یکشنبه ادعا کرد ایران برای ساخت بمب اتمی سوخت هسته ای کافی دارد. اما ساعاتی بعد رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، اعلام کرد که فکر نمی کند ایران به مرحله تولید جنگ افزار هسته ای نزدیک شده باشد.

در کنار آمریکا، اروپا نیز همچنان به برنامه اتمی ایران بدگمان است و بعید است "نشست بهاره" شورای حکام درباره گزارش آقای البرادعی که مانند گزارشهای قبلی می توان قرائتهای متفاوتی از آن داشت، از بی اعتمادی آمریکا و اروپا به ایران بکاهد.

هفته گذشته روزنامه فایننشال تایمز چاپ لندن گزارش داد بریتانیا، فرانسه و آلمان قصد دارند تحریمهای تازه ای علیه ایران به اتحادیه اروپا پیشنهاد دهند. برخی مقامات اروپایی این گزارش را تکذیب کردند.

"نگران نباشید"

گزارش فایننشال تایمز در حالی انتشار یافت که ایران مراسم "پیش راه اندازی" نیروگاه هزار مگاواتی بوشهر را طی مراسمی با حضور رسانه های داخلی و خارجی برگزار کرد و غلامرضا آقازاده، رییس سازمان انرژی اتمی، با رد گزارش تازه آژانس درباره کند شدن فعالیت هسته ای ایران، گفت که شش هزار سانترفیوژ نصب شده است.

آقای آقازاده اعلام کرد: "اگر بخواهم به زبان ساده بگویم، امروز نیروگاه بوشهر تمام شده و راه اندازی آن قطعیت یافته و این نگرانی سیاسی که در مورد راه اندازی نیروگاه بوشهر وجود داشت، با اطمینان می توانم بگویم که آن بر طرف شده است."

هر چند ایران و روسیه زمان قطعی راه اندازی نیروگاه بوشهر را معین نکردند، ولی همین مساله بر نگرانی مقامات و رسانه های غرب افزود. اما آیا این تحول آن هم چند روز پیش از برگزاری نشست شورای حکام، در تصمیمات اعضا در این جلسه تاثیری خواهد داشت؟

رضا تقی زاده، کارشناس مسائل اتمی، عقیده دارد ایران قصد داشت از "پیش راه اندازی" نیروگاه بوشهر به عنوان اهرم فشار در نشست شورای حکام استفاده کند.

او می گوید: "بنا به گزارش رییس سازمان انرژی اتمی ایران، بیش از دو هزار سانترفیوژ تازه در نطنز مورد بهره برداری قرار گرفته و اعلام پیش راه اندازی راکتور بوشهر عامل دیگری است که ایران انتظار دارد به کمک این دو به عنوان قدرت اتمی پذیرفته شود و چالشهایی که ممکن است بعد از گزارش آقای البرادعی شکل گرفته، کاهش پیدا کند."

ناظران عقیده دارند با شتاب گرفتن روند نصب سانترفیوژهای نسل جدید که اورانیوم را سریعتر غنی می کند، روند فشارها بر ایران بیشتر خواهد شد، ولی بعید است در این نشست اتفاق خاصی رخ دهد، مخصوصا این که ترکیب جدید شورای حکام از جمله کشورهای عدم تعهد می تواند به سود ایران تمام شود.

در عوض همه منتظرند بشنوند که مقامات عالیرتبه ایران در روز ملی فناوری هسته ای در ۲۰ فروردین ۱۳۸۸ چه دستاورد تازه ای را خبر می دهند.

مطالب مرتبط