تاریخچه روز زن در ایران و جهان

Image caption راهپیمایی رنان غزه به حمایت از روز جهانی زن

آنچه امروز از آن به عنوان هشت مارس یا روزجهانی زن نام می بریم ریشه در اواسط قرن نوزدهم و دهه های آغازین قرن بیستم دارد.

ایده انتخاب روزی از سال به عنوان روز زن در 23 فوریه 1909 در جریان تظاهراتی در نیویورک رخ داد. دو هزار زن تظاهر کننده با شعار "حق رای برای زنان" پیشنهاد کردند هر سال، یکشنبه آخر فوریه، تظاهراتی سراسری در آمریکا بمناسبت "روز زن" برگزار شود.

اعتراضات از خیلی وقت قبل آغاز شده بود. در سال 1857، زنان کارگر کارگاه های پارچه بافی و لباس دوزی در نیویورک آمریکا به خیابان ریختند و خواهان افزایش دستمزد، کاهش ساعات کار و بهبود شرایط بسیار نامناسب کار شدند. این تظاهرات با حمله پلیس و کتک زدن زنان برهم خورد. البته یک دهه قبل یعنی در سال 1840، زنان آلمان با اعتراض های آرام 19 مارس را روز زن نامگذاری کرده بودند.

یک سال بعد در جریان بزرگداشت قربانیان هشت مارس، فعالان باز هم سرکوب شدند

تظاهرات و اعتراضها زنان در آمریکا در سالهای بعد ادامه پیدا کرد، هر چند با سرکوب شدید پلیس مواجه می شد. موج اعتراضات مرزهای آمریکا را پشت سر گذاشت و به اروپا رسید و با جنبش های سوسیالیستی آن زمان که خواهان عدالتخواهی بودند گره خورد.

حق طلاق، حق سقط جنین، تامین شغلی، منع آزار جنسی، کاهش ساعات کار روزانه از مطالبات جنبش زنان در کشورهای مختلف بود.

مبارزات پی در پی زنان در نقاط مختلف دنیا سرانجام سازمان ملل متحد را وادار کرد تا در سال 1975 هشتم مارس را به عنوان روز جهانی زن به رسمیت بشناسد.

هشتم مارس در ایران

البته چند دهه ای طول کشید تا هشت مارس به ایران برسد.

جمعیت "پیک سعادت زنان" در سال 1301 اولین زنانی بودند که در شهر رشت در کنار فعالیت های اجتماعی شان هشت مارس را هم گرامی داشتند.

البته روند گرامیداشت هشت مارس دوام زیادی پیدا نکرد و با سرکوب حکومت متوقف شد، تا در بدو انقلاب در سال 1357 تجمعی به مناسبت این روز برگزار ولی درسالهای بعد و تا زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی متوقف شد.

هر چند در سالهای اخیر فعالان جنبش زنان در تلاشند تا در مکان های متعدد برای روز جهانی زن گرامیداشت برگزار کنند ولی هنوز این روز در ایران شناخته شده نیست

.

شاید یکی از دلایلش آن باشد که روز زن از طرف حکومت روز تولد حضرت فاطمه، دختر پیامبر اسلام، انتخاب شده و با توجه به گردش سال قمری روز مشخصی در سال برایش ذکر نشده است. از سوی دیگر رسانه ها و به ویژه رادیو و تلویزیون ایران، باوجود تبلیغات زیادیبرای تولد حضرت فاطمه، هشت مارس را با سکوت برگزار می کنند.

آسیه امینی از فعالان جنبش زنان در ایران، درباره عدم شناخت روز جهانی زن در ایران به بخش فارسی رادیو بی بی سی می گوید: "اینکه هموطنان ما در ایران این روز را نمی شناسند بسیار طبیعی است. چرا که شناخته شدن یک روز جهانی برای مردم منوط به آن است که این روز به آنها معرفی و شناسانده شده باشد و اهمیت و چرایی بزرگداشت آن برای مردم قابل توجیه باشد. متاسفانه از هشت مارس در رسانه های ایران نه تنها هیچ گاه صدایی شنیده نشده و نامی از آن برده نمی شود، بلکه با تمام کسانی که درصدد بزرگداشت این روز و پرداختن به چرایی اهمیت آن هستند به شدت مقابله و برخورد می شود. "

اما چرا جنبش زنان ایران علیرغم فشارهای حکومت تلاش دارد تا همه ساله برای هشتم مارس یا همان روز جهانی زن گرامیداشت برگزار کند؟

آسیه امینی در این باره می گوید: "در واقع هشتم مارس از این نظر مورد اهمیت است که اولین حرکت اجتماعی زنان برای کسب حقوق برابر خودشان در جامعه جنبه عینی پیدا کرد. اگر ما و یا بسیاری از کشورهای دیگر اصرار داریم در این روز مراسمی داشته باشیم و یا هشتم مارس را پاس بداریم به دلیل یک همبستگی جهانی و یک احساس خواهرانگی بزرگ، بین همه زنان دنیااست."

فعالان برابری حقوق مرد و زن در ایران می گویند که حقوق کسب کردنی و به دست آوردنی است و نه بخشیدنی و برای همین می کوشند آگاهی عمومی را بهبود بخشند.

مطالب مرتبط