مترو اصفهان، ادامه کشمکش تا سال 1388

Image caption اعتراضها به ساخت متروی اصفهان شدت گرفته است

بنیاد جهانی میراث پاسارگاد سال 1388 خورشیدی را سال "میراث فرهنگی و طبیعی اصفهان" نام گذاری کرده اما در آستانه این سال، اعتراضها به ساخت متروی اصفهان شدت گرفته است.

مدتهاست که طرح ساخت مترو در اصفهان با نگرانی هایی همراه شده، اما اخیرا، اعتراضها به ساخت مترو در خیابان چهارباغ و احتمال حفر کانالهای مترو در زیر زاینده رود و سی و سه پل شدت گرفته به طوری که هفته گذشته شاهد تجمع اعتراض آمیز عده ای از مردم اصفهان در برابر ساختمان شهرداری مرکزی این شهر بودیم .

محمدرضا محبوب فر روزنامه نگار در اصفهان، درباره اقداماتی که موجب افزایش نگرانی ها در این باره شده به بی بی سی فارسی گفت: " براساس اطلاعاتی که ما داریم چادرهایی در حاشیه سی و سه پل اصفهان، توسط سازمان قطار شهری احداث شده و مشغول مطالعاتی در این زمینه هستند. در تازه ترین مورد، خبرنگاران مستقل، مته ای را زیر پایه های سی و سه پل پیدا کرده اند که نشان دهنده انجام تحقیقاتی است که نشان دهد آیا مترو را می توان از زیر سی وسه پل عبور داد یا خیر".

هر چند بررسیها درباره متروی اصفهان از قبل از انقلاب 1357 شروع شد، اما مطالعات دقیق عملا تا سال 1379 ادامه پیدا کرد . بعد از تصویب بودجه ساخت متروی اصفهان، عملیات ساخت و ساز آن شروع شد . اما بحث درباره مسیرهایی از شهر اصفهان که خطوط مترو از آنها عبور می کرد همواره موجب نگرانی بود.

به گفته محمد علی دادخواه، وکیل پرونده قطار شهری اصفهان، خیابان چهارباغ اصفهان 77 سال پیش، نخستین جایی بود که در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

آقای دادخواه گفت چهار سال پیش شکایت خود را در باره عبور مترو از چهارباغ ، از طرف هزار و پانصد نفر از مردم به قوه قضاییه مطرح کرد و با پیگیریهای متعدد، بازپرس شعبه پنجم دادسرای عمومی اصفهان دستور تعطیلی و توقف عملیات متروی اصفهان را صادر کرد و این دستور ابلاغ شد.

آقای دادخواه درباره اینکه چرا این حکم هنوز اجرا نشده است به بی بی سی گفت: " ما به مقامات قضایی متوسل شدیم که با توجه به ماده 42 قانون آیین دادرسی کیفری ایران که باید هر کس به دستورات قضایی بی توجه باشد، مورد پیگرد قرار می گیرد، تجسس کنند که کدام شخص یا شخصیتی، گستاخانه برخلاف دستور قضایی تصمیم می گیرد. متاسفانه دادستان اصفهان در این زمینه، به شایستگی اقدام نکرده است." به گفته کارشناسان، خاک زمینی که ساختمانهای خیابان قدیمی چهارباغ بر آن بنا شده از جنس شن و ماسه و در بعضی قسمتها باتلاقی است. بنابراین، امکان حفاری تونل قطار زیر زمینی در این منطقه، بدون اینکه بناهای تاریخی آسیبی ببینند غیرممکن بنظر می رسد.

کارشناسان می گویند بر اثر عبور مترو در طول زمان و ارتعاشی که ایجاد می شود، جابجایی در کاشی ها و قطعات بناهای تاریخی این منطقه ایجاد خواهد شد.

از سالها پیش سخنان گاه ضد و نقیض مسئولان و دست اندرکاران متروی اصفهان، شورای شهر و سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان باعث شده که عده ای، اطلاعاتی را که از طرف مسئولان به آنها می رسد شفاف ندانند. سعید فلاح فر، کارشناس مرمت بناهای تاریخی در تهران، در این باره به بی بی سی گفت: " میزان تحمل بار ساختمانهای تاریخی و انعطاف پذیری آنها متفاوت است و ویژگی های خاصی دارد و باید آنها را شناخت و با این شناخت محاسباتی را انجام داد. قطعا هر پروژه ای که انجام می شود، این مطالعات را پشت سر گذاشته است، اما یکی از مسائلی که در این پروژه و یا پروژه های مشابه، باعث ایجاد نگرانی شده این است که گاه این محاسبات بطور دقیق وجود ندارد و اگر هم وجود دارد، به طور شفاف به اطلاع مردم نمی رسد. مردم حق دارند که بدانند با چه محاسباتی مترو از زیر سی و سه پل قرار است رد شود. "

بیِژن روحانی، یکی دیگر از کارشناسان مرمت بناهای تاریخی هم نبود اطلاع رسانی کافی را از عوامل مهم افزایش نگرانی های مردم می داند و می گوید: " الان محوطه هایی را بسته اند و ما نمی دانیم که زیر زمین چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است . یک ماه بعد خبر می رسد که علیرغم توافقی که درباره تغییر مسیر مترو شده بود، هم اکنون خط مترو، وارد چهارباغ شده و گفته می شود که در حال حاضر، در نزدیکی سی و سه پل رسیده. اما هیچیک از مسئولان دلیل آن را توضیح نمی دهند. "

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد - یونسکو -در این باره از مسئولان ایرانی توضیح خواسته است. اما آیا این میانجیگریها از طرف نهادهای بین المللی می تواند به حل مسئله مترو و برطرف کردن نگرانی ها در این باره کمک کند؟

بیژن روحانی در این باره می گوید: " سازمانهای بین المللی قطعا تاثیر دارند، همانطور که در مورد میدان نقش جهان دیدیم که ایران مجبور شد برج جهان نمای پشت میدان نقش جهان را کوتاهتر بسازد که این کار به علت فشار سازمانهای جهانی از جمله یونسکو بود و تهدید اینکه اگر این کار انجام نشود، میدان نقش جهان از فهرست میراث جهانی خارج می شود. اما به هر حال تاثیر این نهادهای جهانی بسیار کند است و آنها نمی توانند فورا وارد این گونه مناقشات شوند."

محمد علی دادخواه ، مقامات قضایی و دادگستری را در این باره مسئول می داند: " مگر دادگستری مرجع تظلمات نیست، چرا علیرغم اینکه بازپرسی دستور توقف عملیات مترو را داده و دستور ابلاغ شده کسانی که قانون گریز و قانون شکن هستند می گویند، علیرغم این دستورات به کارهای خود ادامه می دهند. چرا با این گونه افراد مقابله نمی شود؟ "

در هر حال به نظر می رسد تا زمانی که هماهنگی های لازم بین مسئولان متروی اصفهان، شورای شهر و سازمان میراث فرهنگی کشور صورت نگیرد ، نگرانیها درباره وضعیت متروی اصفهان و بناهای تاریخی این شهر ادامه خواهد داشت و در سال 1388 نیز این کشمکش ادامه خواهد یافت.

مطالب مرتبط