مرور روزنامه های تهران؛ چهارشنبه 28 اسفند

روزنامه های صبح چهارشنبه تهران در آخرین شماره سال 1378 علاوه بر گزارش اخبار روز به بررسی بعضی از اخبار و اتفاقات سال گذشته هم پرداخته اند.

مهمترین گزارش و عنوان مقاله های روزنامه امروز به تصمیم محمد خاتمی، رئیس جمهوری سابق، در کناره گیری از رقابت های انتخابات ریاست جمهوری اختصاص دارد و هر یک از روزنامه ها از دید خود آن را ارزیابی کرده اند.

تیترهای اول

اعتماد با تیتر بزرگ "به همین سادگی رفت" گزارش انصراف محمد خاتمی را از شرکت در انتخابات ریاست جمهوری آینده منعکس کرده، اعتمادملی عنوان "خاتمی رفت سلام بر خاتمی" را برای همین گزارش برگزیده، آفتاب یزد با تیتر "کروبی و موسوی صحنه انتخابات را مدیریت کنند" نظر آقای خاتمی را در پیشانی صفحه اول خود چاپ کرده، خبر با عنوان بزرگ "اصلاح طلبان بدون خاتمی" به بررسی وضعیت اردوی اصلاح طلبان در آستانه انتخابات برخاسته و حیات نو از زبان محمد خاتمی در تیتر اول خود نوشته "موسوی برای ایجاد تغییر شایستگی لازم را دارد"

"خاتمی رفت: ترجیح اخلاق بر قدرت" عنوان روزنامه سرمایه است و مردم سالاری با "راه درست را اصلاحات همراه با اصول می دانم" نظر میرحسین موسوی را نقل کرده است.

ایران، روزنامه دولت، با تیتر تقویم انتخابات خرداد ۸۸ مصاحبه رییس ستاد انتخابات وزارت کشور را عنوان اصلی آخرین شماره سال قرار داده و جام جم با تیتر "سنگ تمام تلویزیون برای نوروز" برنامه های تلویزیون را با اهمیت ترین خبر برای خود دیده و دنیای اقتصاد چشم انداز اقتصادی سال ۸۸ را در صدر اخبار خود آورده است.

کیهان با عنوان آیت الله سیستانی از شاه عربستان توضیح خواست، خبر گفتگوی تلفنی رهبر شیعیان عراق را با ملک عبدالله با اهمیت ترین خبر امروز دیده است.

مقاله ها

"زندگی در سیاست خلاصه نمی‌شود" نوشته ای از محمد عطریانفر است در اعتمادملی که در آن آمده : انصراف آقای خاتمی، اقدامی شگفت‌انگیز و البته تصمیمی جوانمردانه بود. فضای سیاسی ایران و نخبگان با توجه به شرایط عمومی کشور و همچنین آمادگی تمام‌عیار اقشار مردم برای همراهی و همفکری و حمایت از خاتمی، هیچ‌گاه در انتظار دریافت چنین بیانیه‌ای و مضمون آن نبود.

به نوشته آقای عطریانفر این اقدام غیرمتعارف و بسیار تعیین‌کننده پدیده‌ای مشابه با رویداد تاریخی در خرداد ۷۶ برای حضور وی در انتخابات آن سال بود. این مشابهت از جهت شگفتی و اقدام در مسیر خلا‌ف متعارف روزگار قابل تفسیر و تعمیم است، دوم خرداد ۷۶، محمد خاتمی بدون هیچ‌‌گونه امیدواری و پیروزی و براساس نوعی تکلیف اجتماعی و سیاسی و البته اعتقادی در صحنه حاضر شد و بدون امید به پیروزی به یک توان بزرگ و به یک پیروزی نیرومند دست پیدا کرد و درست در سال ۸۷ که تمام امیدها به همت او و پیروزی شگرف او مورد انتظار عموم مردم و اصلا‌ح‌طلبان به‌طور خاص هست وی به ناآگاه عرصه را به نفع همفکران و رقیبان خود ترک کرد.

عباس عبدی در مقاله ای در اعتماد ملی نوشته برخی از دوستان و فعالا‌ن معتقدند که این تصمیم اشتباه بوده است زیرا پذیرفتنی نیست که پس از حضور فعلی به صرف نامزدی آقای موسوی، آقای خاتمی انصراف دهند و اعتبار آن جمله "یا من یا موسوی" نیز مربوط به پیش از آمدن بوده است و اکنون که آقای خاتمی وارد عرصه شده و حتی سفرهای استانی خود را هم آغاز کردند، دلیلی بر این انصراف نیست.

این روزنامه نگار اصلاح طلب نوشته اما دلیل اصلی این انصراف نامزدی آقای موسوی نیست، بلکه همان دلیلی است که به واسطه آن آقای خاتمی ماه‌های متمادی درباره آن فکر و موضوع را سبک سنگین کردند و این علت در دو هفته اخیر بیش از گذشته نمود یافته بود، دلیلی که بارها جناب آقای خاتمی از آن به هزینه‌بر بودن این حضور یاد کردند؛ هزینه‌ای که برای جامعه به مراتب از ادامه دولت فعلی در دور بعدی هم می‌توانست بیشتر باشد. بنابراین اگر از این حیث انصراف به‌دلیل حضور آقای موسوی به مساله نگاه کنیم، شاید این تصمیم اشتباه بود اما این تصمیم از زاویه دوم، آقای خاتمی و مجموعه اصلا‌ح‌طلبان را از مواجه شدن با اشتباهی بدتر در آینده نجات داد و تصمیم عقلا‌نی یعنی همین.

حسین شریعتمداری نماینده ولی فقیه در موسسه کیهان در یادداشت آخر سال خود ضمن آن که پیش بینی کرده که محمد خاتمی و میرحسین موسوی هیچ کدام شانس پیروزی در انتخابات آینده را ندارند از آن ها پرسیده چرا در اظهارنظرها، تبیین و تشریح برنامه ها، میتینگ ها و مخصوصا در دو نامه اخیراً رد و بدل شده میان خود به گونه ای زبان گردانده و قلم رانده اند که انگار نه انگار در این کشور، ولایت فقیه نیز وجود دارد که قوام و دوام نظام اسلامی، در گرو آن است. ضمن آن که اصل بنیادین قانون اساسی نیز هست.

مدیر روزنامه کیهان اظهار عقیده کرده که نامزدها باید به گونه ای رفتار کنند که وی تعیین کرده با این تاکید که اگر می خواهید در کانون طمع دشمنان تابلودار انقلاب و مردم قرار نگیرید- که حتما می خواهید- و چنانچه نمی خواهید از سوی ملت طرد شوید- که به یقین نمی خواهید- باید به هوش باشید. مخصوصاً آن که ممکن است خدای نخواسته، برخی تصور کنند، حضرات موسوی و خاتمی تاکید بر ولایت فقیه را برای جلب نظر بیرونی ها و کسب رأی دنباله های داخلی آنها، از گفتمان انتخاباتی خود حذف کرده اند!

جمیله کدیور سرپرست بخش زنان ستاد انتخاباتی مهدی کروبی در مقاله ای در اعتماد ملی نوشته در مرحله‌ای دوستان و طرفداران آقای خاتمی درباره ایشان از روی مبالغه سخن گفتند و از ایشان یک نجات‌دهنده ساختند که تنها او می‌تواند کشور را نجات دهد و هنوز بعد از انصراف نیز بعضی این رویکرد را دارند.

به نوشته این نماینده سابق مجلس حداکثر اختلا‌ف‌نظر نامزدها در شیوه‌های اجرایی و رویکردهای سیاسی است؛ آن هم با توجه به اختیارات رئیس‌جمهور. راه منطقی و موجه، راه متعادل و متناسب با شرایط کشور و قانون اساسی و در سقف امکانات موجود و ممکن است. به واقع، دولت فعلی با شیوه عملکردش بهترین شرایط را برای بازگشت اصلا‌ح‌طلبان فراهم کرده است؛ این فرصت را به جای واکاوی گذشته، با نگاه به آینده، با تدبیر و درایت قدر بدانیم و با واکنش‌های عصبی یا احساسی فرصت را بیش از این از دست ندهیم.

اتقاق های سال

محمود میرلوحی در مقاله ای در اعتماد نوشته با ارزیابی فضای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور تردیدی باقی نمانده که فعالان و جناح های سیاسی به انتخابات خرداد ۸۸ به عنوان یک پروژه مهم و فرصتی برای تغییر نگاه کنند. اصلاح طلبان دولت نهم را عامل اتلاف فرصت ها و تحمیل هزینه های سنگین به منافع ملی می دانند که کشور را در شرایط بسیار مساعد تحویل گرفت لکن به واسطه اتخاذ سیاست های غیرکارشناسی و آزمون و خطا قطار توسعه را از ریل خارج کرد و انتخابات را فرصتی برای بازگرداندن قطار توسعه به ریل یا لااقل به نقطه و شرایط سال ۸۴ می دانند.

به نوشته این مقاله اصولگرایان نیز اگرچه در کش و قوس زیادی هستند به خاطر اینکه آب به آسیاب اصلاح طلبان نریزند بسیاری از انتقادات خود را فرو می خورند، اما اندک اخباری که از جلسات در بسته و سربسته آنان درز می کند، نشان می دهد در تنگنای راه حل و گزینه ها هستند و از حداقل تغییر در رفتار و شیوه های تصمیم گیری رئیس جمهور فعلی گرفته تا ورود یک نامزد جدید را در دستور کار دارند.

چشم انداز ۲۰ساله، برنامه چهارم، آمادگی جامعه برای مشارکت همه جانبه و فراگیر در پیگیری پروسه توسعه دانایی محور، صندوق ذخیره ارزی و افزایش قیمت نفت شرایط را برای یک جهش و توسعه همه جانبه در سال ۸۴ فراهم کرده بود و چنین وانمود می شد که با یکدستی در قوای سه گانه و نهاد های قدرت، سازندگی و پیشرفت شتاب خواهد گرفت اما چنین نشد و شاخص های توسعه بهبود نیافت.

کیهان در سرمقاله خود در تشریح اتفاقات مهم سال آینده جهان نوشته در داخل ایران اما بحثی در سال ۸۷ آغاز شد که اکنون در میانه آن قرار داریم و درست است که تا امروز فراز و نشیب بسیار داشته لیکن هنوز به مرحله فرجامین نرسیده است و آن داستان بلند "انتخابات" است. از ابتدا روشن بود که در انتخابات سال ۸۸ دو نیروی سیاسی با دو هدفگذاری کاملاً متفاوت رودرروی هم خواهند ایستاد.

به نظر کیهان در انتخابات دو نیرو در برابر هم قرار دارند اصولگرایان که خواهان تداوم گفتمان امام و انقلاب در دستگاه اجرایی کشور هستند و مجموعه مخالفان تداوم این گفتمان که طیفی وسیع از افراد در خارج از ایران و عده ای را نیز در داخل دربرمی گیرد. این انتخابات مبارزه ای سرنوشت ساز است که نتیجه آن تاثیری بزرگ بر آینده خواهد گذاشت و به همین دلیل هیچ غفلتی از ادای تکلیف - که چندان هم پوشیده نیست- قابل بخشش نخواهد بود.

آینده اقتصاد

سه مولفه تصمیم گیری در سال ۸۸ عنوان سرمقاله روزنامه اقتصادی سرمایه است که مسعود نیلی آن را نوشته و تاکید کرده که اقتصاد ایران در سال ۱۳۸۸ در نتیجه انتقال آثار بحران جهانی از یک طرف و اثرات آن در قالب کاهش قیمت نفت و کاهش درآمدهای دولت از طرف دیگر با عدم تعادل هایی مواجه خواهد شد.

این عدم تعادل ها از یک سو خود را در کسری بودجه و سپس در تراز پرداخت هانشان خواهد داد. از سوی دیگر، کشور به لحاظ مصرف ریالی انرژی و عدم امکان رشد متناسب تولید با واکنش به عدم تعادل در بازار انرژی مواجه خواهد شد.

به نوشته معاون سابق سازمان مدیریت و برنامه ریزی جموعه این عدم تعادل ها یک سلسله سیاست هایی را در قالب بسته سیاستی منسجم در کشور اقتضا می کند که اهمیت این سیاست ها در دو چیزست، یکی در جهت گیری آنها و دوم در ضرورت هماهنگی و رویکرد یکپارچه در سیاستگذاری. به تعبیر دیگر قیمت انرژی در واکنش به عدم تعادل بازار انرژی، درآمد ارزی در واکنش به عدم تعادل تراز پرداخت ها و سود بانکی در واکنش به عدم تعادل سیستم بانکی، سه مولفه سیاست هایی هستند که ضرورت دارد در نظر گرفته شود.

به سوی سال پرچالش عنوان سرمقاله دنیای اقتصاد است که علی میرزاخانی آن را نوشته و در آن تاکید کرده سال ۸۷ را در حالی پشت سرمی‌گذاریم که بسیاری از معادلات سال‌های اخیر در طی چند ماه به سرعت تغییر کرده و جای خود را به مناسباتی داده‌ است که واکنش دقیق و فوری را غیرقابل اجتناب می‌کند.

به نوشته این کارشناس اقتصادی غرب با بحران اقتصادی کم سابقه‌ای دست به گریبان است که جهان شرق، به ویژه روسیه و چین، از پس‌لرزه‌های آن در امان نیستند و چه بسا تخریب به جای مانده از پس‌لرزه شرقی، از تخریب زلزله غربی کمتر نباشد. در ادامه سرمقاله دنیای اقتصاد آمده ایران باید در سال آینده با چالش بسیار مهم سقوط بهای نفت مواجه شود؛ آن هم در شرایطی که به مصرف وسیع دلارهای نفتی عادت کرده است و این مهم اتخاذ برخی سیاست‌های ریاضت‌طلبانه را در حالی گریز ناپذیر می‌کند که سال آینده به صورت همزمان، سال انتخابات نیز هست و وعده‌های مردم‌پسند گریز‌ناپذیر.

سیاست خارجی

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله خود با بررسی شرایط کشور در سالی که پایان می گیرد نوشته در بخش سیاست خارجی علیرغم ادعاهائیکه می شود دستگاه دیپلماسی کشور از موضع انفعالی حرکت کرده است . نمونه هائی از قبیل مراکش بحرین عربستان کانادا و پیام تبریک به رئیس جمهور جدید آمریکا و اعلام آمادگی های پیاپی برای مذاکره با وی می توانند این مدعا را به روشنی به اثبات برسانند

به نوشته این مقاله جمهوری اسلامی با جایگاهی که در میان مردم جهان دارد می تواند با سیاستی فعال به جریان سازی های جدید و اثرگذار در سیاست بین المللی بپردازد و سرفرازانه اهداف ترسیم شده در منظومه آرمانی امام خمینی را تحقق بخشد. این هدف درصورتی تحقق خواهد یافت که دولتمردان ما به جای شعار به عمل صادقانه روی آورند و در همه زمینه ها به آرمانها و اصول انقلاب پای بندی نشان دهند.