وبلاگ نویسی، اینترنت و حکومت در سال 1387

Image caption امیر میرصیافی یکی از قربانیان وب لاگ نویسی در سال گذشته.

در سال 1387 جاپای حکومت ایران در اینترنت محکم تر از پیش شد و جامعه وبلاگ نویسان ایرانی در تلاش برای برخورداری از آزادی بیان دو قربانی داد.

امید رضا میرصیافی، وبلاگ نويس "روزنگار" در سوم اردیبهشت 87 بازداشت و ٤١ روز در بازداشت موقت به سر برد. او در 12 آبان از سوی شعبه 15 دادگاه انقلاب تهران به اتهام آنچه فعالیت تبلیغی علیه نظام خوانده شد، به شش ماه زندان و به اتهام "توهین به آیت الله خميني و آیت الله خامنه ای" به دو سال حبس محکوم شد.

آقای میرصیافی در نوزدهم بهمن به زندان اوین افتاد، اما بنا به گزارشها، در بیست و هشتم اسفند به دلیل آنچه بیماری خوانده شده، جان سپرد. سازمان گزارشگران بدون مرز مرگ این وبلاگ نویس را مشکوک خوانده و حتی آن را قتل دانسته است. مقامات ایرانی تاکنون واکنشی نشان نداده اند.

همچنین مجتبی لطفی، وب نگار روحانی و از اعضای دفتر آیت الله منتظری که در سال 83 نیز مدتی بازداشت شده بود، در هفدهم مهر ماه با حکم دادگاه ویژه روحانیت در قم بازداشت.

او در آذر ماه به اتهام نشر افکار آيت الله منتظری و "فعاليت تبليغی عليه نظام و نشر اخبار" به چهار سال زندان و پنج سال تبعید محکوم شد. آقای لطفی هم اکنون در حال سپری کردن دوران محکومیت خود در زندان است.

اسماعيل جعفری، وبلاگ نویس و روزنامه نگار هم در نوزدهم فروردین در بوشهر بازداشت و بیست روز بعد آزاد شد. دادگاه انقلاب بوشهر اما در پاییز 87 این نویسنده وبلاگ "راه مردم" را به اتهام "تبلیغ علیه نظام و به نفع گروه ها و رسانه های خارجی" به پنج ماه زندان محکوم کرد.

یعقوب مهرنهاد، فعال مدنی زاهدانی که از اردیبهشت 86 بازداشت و در 22 بهمن همان سال از سوی دادگاهی در همین شهر به اعدام محکوم شده بود، سرانجام در روز چهاردهم مرداد ماه 87 در زندان مرکزی زاهدان اعدام شد.

مقام های ایران اتهام آقای مهرنهاد را "محاربه و فساد في الارض از طريق عضويت و همکاري با گروهک تروريستي موسوم به جندالله به سرکردگي عبدالمالک ريگي" عنوان کردند.

اما خود آقای مهرنهاد در زمانی که قصد داشت وبلاگی راه اندازی کند در معرفی خود نوشته بود: "آمده ام تا به جمع شما وبلاگ نویسان بپیوندم. شاید بگوئید که وبلاگ نویسی در کشور ما جرم محسوب می گردد و ممکن است خطراتی را تحمل نمایم، اما من می گویم که آنهائی که وبلاگ نویسی را جرم می دانند، خودم را هم شهروند درجه دو می پندارند و از لحاظ سیاسی نیز از بسیاری مناصب وموقعیت ها در کشور محروم هستم".

بی اطلاع از درخشان

Image caption مقامات ایران می گویند آقای درخشان به امامان شیعه توهین کرده است.

شهناز غلامی، نویسنده وبلاگ "آذر زن" نيز 19 آبان ماه بازداشت و 69 روز در بازداشت بود و سپس با وثيقه 200 ميلیون تومانی آزاد شد.

وی قبل از بازداشت نیز در سوم مهرماه به اتهام "تبلیغ علیه نظام" از سوی شعبه یک دادگاه انقلاب تبریز به شش ماه زندان محکوم شده بود.

پس از انتشار اخباری در نیمه پاییز 87 در مورد بازداشت حسین درخشان، وبلاگ نویس مقیم خارج، سخنگوی قوه قضائیه در دهم دی ماه گفت آقای درخشان در بازداشت به سر می برد و از جمله اتهامات وی مسايل و مواردی است که "در رابطه با ائمه اطهار مطرح شده بود."

با گذشت چند ماه مقامهای قضایی حاضر به اطلاع رسانی دیگری در مورد این وبلاگ نویس نشده و خبرگزاری ایسنا گزارش داد که آقای جمشیدی در پایان اسفندماه و در آخرین نشست مطبوعاتی سال 87 خود در مورد پرونده وی اظهار بي‌اطلاعي كرده و گفته است "اكنون اطلاعات دقيقي در اين مورد ندارد."

مریم حسین خواه و جلوه جواهری نیز دو فعال حقوق زنان هستند که در سال 87 به اتهام وبنگاری برای سایت های جنبش زنان از جمله سایت "تغییر برای برابری" از سوی شعبه 13 دادگاه انقلاب محاکمه شدند.

تصویر مخوف

Image caption محافظه کاران ایران اينترنت را ابزار انقلاب مخملی در ايران نامبرده اند.

در سال 87 نیز همچون سالهای گذشته بسیاری از مقام های رسمی و غیر رسمی در جمهوری اسلامی با ابراز نگرانی از تهدیدات اینترنت تصاویر خوف انگیزی از آن ارائه کردند.

سعید مرتضوی دادستان تهران در بیست و دوم دی ماه از شناسایی آنچه وی"عوامل سایت های مروج فساد و فحشاء" نامید، خبر داد و گفت که عوامل آن سايت ها نيز دستگير شدند. وی نام و اتهام بازداشت شدگان را اعلام نکرد.

در واپسین روزهای سال 1387 سپاه پاسداران هم در بیانیه ای اعلام کرد "شماری از اعضای شبکه های سازمان یافته ضد دینی، ضد امنیت، فرهنگ و عفت عمومی را رهگیری و شناسایی" کرده است. مشخص نیست آیا این گروه همان کسانی هستند که سعید مرتضوی به آنها اشاره کرده بود یا خیر.

پیشتر هفته نامه صبح صادق، رسانه مطبوعاتی دفتر سیاسی سپاه پاسداران، در هفته آخر آبان ماه طی مقاله مفصلی با عنوان "امپریالیسم اينترنتی" از اينترنت به عنوان ابزار انقلاب مخملی در ايران نامبرده بود. ‏ ارائه چنان تصویری از اینترنت، وبلاگ و وب سایت تنها به همین جا ختم نشد بلکه برخی از سازمانهای دولتی نيز به اقدام های مشابهی در سال 87 دست زدند.

خبرگزاری برنا وابسته به سازمان ملی جوانان در مرداد ماه 87 با انتشار گزارشی ضمن تاکید براین که "ميزان سکس گردی ايرانی ها در اينترنت در حال افزايش و به حد هشدار رسيده است"، 12 میلیون از 23 میلیون کاربر اینترنتی در ایران را به جستجوی سایتهای سکسی متهم کرد.

اما عزت اله ضرغامی، رییس صدا و سیما، شاید تنها مقام حکومتی است که در پاییز 87 گفت:"اين وبلاگ ها به هر علتي كه پديد آمده باشند، یک شكل جديد فرهنگي محسوب مي شوند كه نظام بايد آن را بپذيرد و در عين حال مديريت كند."

پنج میلیون پیشگیری

Image caption کاربران ايراني به متخصصان عبور و دور زدن فيلترينگ تبدیل شده اند.

در نتیجه افزایش نگرانی حکومت ایران از رشد اینترنت و دسترسی مردم به جریان آزاد اطلاعات، فيلترينگ سايتهاي اينترنتی و وبلاگها در سال 87 شدت یافت. مشاور قضائي دادستان کل کشور در 27 آبان به طور رسمی از فیلتر کردن بيش از پنج ميليون سايت خبر داد و آن را "اقدام پيشگيرانه" توصیف کرد.

خبرگزاری رسمی ايرنا از قول عبدالصمد خرم آبادی گزارش داد که این سایتهای فيلتر شده "داراي مطالب غيراخلاقي و ضداجتماعي بوده اند."

از سوی دیگر، در آذر ماه معاون وزارت ارتباطات خبر داد که اين وزارتخانه ضمن استفاده از نرم افزارهای هوشمند فعلی برای فيلترينگ، پروژه جديدی را برای گسترش مسدود کردن سایتها آغاز کرده است.

فيلترينگ سايت های خبری، تحلیلی و سياسی و سايتهای فعالان اجتماعی در کنار فيلتر گسترده وبلاگ ها اگرچه کاربران ايراني را به متخصصان عبور و دور زدن فيلترينگ بدل کرده، اما اعتراض هایی نیز برانگیخته است.

از جمله الیاس نادران و پرویزسروری دو نماینده مجلس در نیمه تیرماه با فراخوانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مجلس از وی درباره مبنای قانونی برخورد وزارت ارشاد با سایت ها و خبرگزاری ها سئوال کردند.

رکوردهای فیلترینگ

سایت "تغيیر برای برابری"، رسانه اينترنتی کمپین یک میلیون امضاء، تا دی ماه سال گذشته 19 بار از سوی کمیته تعیین مصادیق فیلتر شد، اما اعضای این کمپین هربار با تغییر آدرس اينترنتی آن به فعاليت خود ادامه دادند.

سازمان گزارشگران بدون مرز در پاییز 87 اعلام کرد که جایزه ویژه سالانه خود به وبلاگ ها و وب سایتها را در آن سال به صورت مشترک به سایت تغییر برای برابری به عنوان "رکورددار فیلتر شدن در جامعه اینترنتی فارسی زبان"، و وبلاگ همسر یک ناراضی چینی اهدا می کند.

همچنین سایت کانون مدافعان حقوق بشر تنها یک روز پس از آغاز به کار از سوی مقامات دولتی فیلتر شد و به این ترتیب سریعترین زمان اعمال فیلتر در سال 87 به این سایت رسید.

قوانین اینترنتی

Image caption سایت "تغيیر برای برابری" تا دی ماه سال گذشته 19 بار فیلتر شد.

از دی ماه سال 80 تاکنون تنها مرجع قانونی اینترنت در ایران مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بود، اما با تصویب کلیات "لایحه جرایم اینترنتی" و تصویب کلیات طرح تشدید مجازات اخلال گران در امنیت روانی جامعه در مجلس شورای اسلامی دستکم محدودیتها برای وب نگاران و کاربران اینترنت جنبه قانونی خواهد یافت.

امین حسین رحیمی مخبر کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس شورای اسلامی در آذر ماه گفت تشکیل کمیته جدیدی برای تعیین مصادیق جرایم اینترنتی به ریاست دادستان کل کشور و با 11 عضو دیگر شامل وزير يا نماينده وزارتخانه‌هاي آموزش و پرورش، ارتباطات، اطلاعات، دادگستري، علوم، فرهنگ و ارشاد اسلامي و روسای سازمان های تبليغات اسلامي، صدا و سيماو فرمانده نيروي انتظامي و دو نفر خبره به ترتیب به انتخاب كميسيون صنايع و معادن و كميسيون قضايي مجلس از نکات مهم لایحه جرایم رایانه است.

دامنه مجازات ها جریام رایانه ای در این لایحه از جریمه نقدی تا حبس های طولانی پیش بینی شده است.

اما آنچه در سال 87 اعتراض های بسیاری را به دنبال داشت ارائه "طرح تشدید مجازات اخلال گران امنیت روانی" از سوی اصولگرایان مجلس هشتم بود.

در این طرح راه اندازی وبلاگ و سايتهای "مروج فساد و فحشا و الحاد" در ردیف جرایمی چون راهزني و سرقت مسلحانه، تجاوز به عنف، تشکيل باندهاي فساد و فحشا، قاچاق انسان و شرارت و آدم‌ربايي به قصد تجاوز قرار گرفته و برای آن مجازات محاربه و افساد في الارض تعیین شده که در قانون مجازات اسلامی اعدام یا قطع دست راست و پای چپ است.

دادستان تهران نیز در آذرماه از افتتاح دادسرای ويژه جرایم اینترنتی و پیامک تلفنی با نام "دادسرای ناحیه 31" خبر داد و تاکید کرد که با افرادي که مخل امنيت اينترنت هستند، برخورد قانوني مي شود.

انتفاضه دیجیتال

ورود بسیج به وبلاگ نویسی از جمله خبرهای مهمی است که نیمه دوم سال 1387 منتشر شد.

مصطفی موسیوند از فرماندهان بسیج به رسانه ها گفت که بسيج با شعار "راه اندازي 10 هزار وبلاگ ‏براي 10 هزار پايگاه بسيج" در کشور تلاش خود برای ورود به فضای مجازی و تولید محتوای دینی را آغاز کرده است.

اين اقدام بسيج بخشی از طرحی بزرگتر برای موازی سازی و هدایت فضای وب فارسی است که دفتر پژوهش های مجلس نيز پیشتر از آن به عنوان"مصونیت سازی" نامبرده و خبر داده بود که در جلساتی با حضور نمایندگان اغلب نهادها و وزارتخانه ها کلیات آن تدوین شده است.

در آبان ماه نیز طی اختتامیه نمايشگاه ملي رسانه‌های ديجيتال در تهران سازمانی با نام "انتفاضه دیجیتال" با هدف حمله به سایت های اسرائیلی اعلام موجودیت کرد.

هک وب سایت بالاترین، دستور مدیرکل ارشاد کرمان برای برخورد با انتشار وبلاگی متن بخشنامه ممنوعیت روسری سفید در ادارات، توقيف سايت"الف" به مدیریت احمد توکلی پس از انتشار اسنادی در مورد جعلی بودن مدرک تحصيلی علی کردان، وزیر وقت کشور و دستور رییس قوه قضائیه در رفع توقیف از این سایت، توقيف سه روزه خبرگزاری فارس، فیلتر شدن سايت انتخاباتی هواداران محمد خاتمی از جمله خبرهای مهم دیگر در حوزه اينترنت در یک سال گذشه بود.

در اين میان انتشار دو فیلم جنجال بر انگیز"اقدام به تجاوز معاون فرهنگی دانشگاه زنجان به یک دختر دانشجو" و "فیلم سخنرانی افشاگرانه عباس پالیزدار" و آثار اجتماعی و سياسي آن حاکی از نفوذ چشمگیر و اثرگذاری اینترنت و وب نگاری در رویدادهای ایران 1387 است.

مطالب مرتبط