رهبران عرب روابط با ایران را بررسی می کنند

جلسه مقدماتی وزیران امور خارجه
Image caption جلسه مقدماتی وزیران خارجه دستور کار اجلاس را تدوین کرده است

اجلاس سران کشورهای عضو اتحادیه عرب کار خود را آغاز می کند و انتظار می رود روابط با ایران نیز در مذاکرات رهبران شرکت کننده مطرح شود.

روز دوشنبه، 30 مارس (10 فروردین)، اجلاس سالیانه سران و نمایندگان بیست و دو کشور عضو اتحادیه عرب با حضور رهبران شانزده کشور و مقامات ارشد سایر کشورهای عضو او همچنین دبیرکل سازمان ملل، در دوحه، پایتخت قطر، کار خود را آغاز می کند و به مدت دو روز ادامه خواهد داشت

در روزهای اخیر، وزیران امور خارجه کشورهای عضو به منظور بررسی و تدوین دستور کار اجلاس سران در دوحه تشکیل جلسه دادند و گفته می شود روابط کشورهای عرب با ایران از جمله موضوع هایی است که در جلسات علنی یا خصوصی رهبران مورد مذاکره قرار خواهد گرفت.

برخی از کشورهای محافظه کار عرب، از جمله عربستان سعودی، مصر، اردن و مغرب، نسبت به نفوذ حکومت مذهبی ایران در مناطقی مانند عراق و سرزمین های فلسطینی تحت اداره جنبش حماس احساس ناخرسندی می کنند و آن را خطری برای ثبات سیاسی دولت های عرب می دانند و در مقابل، کشورهایی مانند سوریه و سودان، که با فشار غرب مواجه هستند، با جمهوری اسلامی همبستگی بیشتری دارند و روابط گسترده تر کشورهای عرب با ایران را باعث تقویت موقعیت بین المللی اعراب در زمینه هایی مانند مقابله با تهدیدهای اسرائیل محسوب می کنند.

به گفته ناظران، حرکت های اخیر دولت آمریکا، از جمله ابراز تمایل باراک اوباما، رئیس جمهوری، برای مذاکره با ایران که می تواند باعث کاهش فشار بر جمهوری اسلامی نگرانی کشورهای محافظه کار عربی را تشدید کرده است.

برخی ناظران گفته اند که در جریان اجلاس دوحه، رهبران محافظه کار این گروه از کشورهای عرب خواهند کوشید با جلب موافقت سوریه برای بهبود سریع روابط با ایالات متحده و دوری از ایران، با گسترش نفوذ جمهوری اسلامی مقابله کنند.

اختلاف ایران و امارات متحده عربی در مورد حاکمیت سه جزیره واقع در خلیج فارس نیز یکی دیگر از مسایل موجود در راه بهبود روابط با کشورهای عربی است که احتمالا در اجلاس دوحه مطرح می شود در حالیکه اتحادیه عرب در گذشته معمولا از موضع امارات، که خواستار استقرار حاکمیت خود بر این جزایر است، حمایت کرده است.

روز یکشنبه، خبرگزاری فارس متن مصاحبه ای با هشام یوسف، سخنگوی اتحادیه عرب را منتشر کرد که گفته است موضوع ایران برای اتحادیه عرب مهم است و در مذاکرات دوحه مطرح می شود.

وی گفت که روابط ایران و اعراب دوستانه است و افزود که "ایران و اعراب دارای پرونده های مورد اختلاف هستند، اما این اختلافات بر پایه دوستی و همجواری می تواند حل شود."

سودان، اسرائیل، عراق

عمر حسن البشیر، رئیس جمهوری سودان، از جمله رهبران شرکت کننده در اجلاس دوحه است در حالیکه پیش از این، دادگاه کیفری بین المللی حکم بازداشت وی را به اتهام ارتکاب جرایم جنگی در جنگ داخلی دارفور صادر کرده است.

Image caption رهبران محافظه کار در صدد بهبود روابط با سوریه هستند

کشورهای عرب به طور کلی با صدور حکم بازداشت بین المللی عمر البشیر مخالفت نشان داده اند و وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه پیش نویس قطعنامه ای را برای تصویب اجلاس سران تهیه کرده اند که در آن، از تمامی کشورهای عرب خواسته شده است این حکم را نادیده بگیرندو

معمر القذافی، رهبر لیبی، روز گذشته دادگاه کیفری بین المللی را مورد انتقاد شدید قرار داد و گفت که این نهاد وابسته به سازمان ملل نماد ظهور "نوع جدیدی از تروریسم جهانی" است که می خواهد بار دیگر استعمار را در کشورهای در حال توسعه بر قرار سازد.

وی افزود که اگر قرار باشد محاکمه سران کشورها برای ارتکاب جرایم جنگی رواج یابد، "باید کسانی را هم که صدها هزار و میلیون ها کودک را در عراق و غزه کشته اند تحت پیگرد قرار دهد."

در مراسم گشایش جلسه مقدماتی وزیران خارجه اتحادیه عرب، نخست وزیر قطر از آنان خواست تا برای ایجاد جبهه واحدی در حمایت از سودان بکوشند و صرفا به ابراز همبستگی لفظی با این کشور بسنده نکنند.

از جمله مسایل دیگری که در دستور کار اجلاس دوحه قرار دارد تلاش برای موضعگیری واحد کشورهای عرب در قبال اسرائیل به خصوص در مورد عملیات بیست و دو روزه ارتش این کشور علیه نوار غزه است به خصوص اینکه رویکرد متفاوت کشورهای عرب در قبال بحران غزه یکی از مسایل اختلاف برانگیز در میان اعراب بوده به نحوی که حسنی مبارک، رئیس جمهوری مصر، به دلیل انتقاد مقامات قطری از نحوه رفتار دولت مصر در جریان بحران غزه از حضور در اجلاس دوحه خودداری ورزیده است.

در مورد بحران خاورمیانه، انتظار می رود اجلاس دوحه در مورد نحوه حل و فصل بحران خاورمیانه، به خصوص در چارچوب طرحی که عربستان سعودی در اجلاس سران سال 2002 مطرح کرد نیز اظهار نظر کند و آن را بار دیگر مورد تایید قرار دهد.

این طرح پیشنهاد می کند که اسرائیل تمامی اراضی اعراب را که در جریان جنگ شش روزه سال 1967 اشغال کرد تخلیه کند و در برابر، کشورهای عرب نیز موجودیت اسرائیل را به رسمیت بشناسند.

در پیش نویس قطعنامه اجلاس سران، وضعیت عراق نیز مورد توجه قرار گرفته و از تمامی کشورهای عرب خواسته شده است تا به تمامی اقدامات ممکن برای استقرار ثبات و امنیت در این کشور مبادرت کنند.

مطالب مرتبط