غیاب رسانه های مکتوب در نوروز

تعطیلات طولانی نوروز در ایران فرا رسیده و مطبوعات و سیاستمداران هم به تعطیلی سال نو رفته اند، اما این سوال مطرح است که گروههای سیاسی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ایران چه برنامه ای برای عید نوروز دارند؟

محمد رهبر خبرنگار امور اجتماعی در ایران به بخش فارسی بی بی سی گفت که "سیاست در ایران به رغم آن که همه چیز را تحت الشعاع خود قرار داده اما کار جدی یا تمام وقت نیست مگر در برهه هایی مثل انتخابات دو سه ماه بیایند و وارد عرصه انتخابات شوند."

هرچند با تعطیلی و توقیف مطبوعات در سال های اخیر سهم رسانه های مکتوب در فضای اطلاع رسانی ایران کم شده و اینترنت و تاحدودی تلویزیون جای آن را گرفته اما سیاستمداران ایرانی هنوز هم برای فعالیت های سیاسی به رسانه های چاپی رغبت و علاقه بیشتری دارند.

به این ترتیب در نزدیکی انتخابات این رسانه های چاپی در ایران هستند که به افکار عمومی شکل می دهند و یکی از مهم ترین ابزار تبلیغاتی سیاستمداران محسوب می شوند.

اما در شرایطی که کمتر از نود روز به انتخابات ریاست جمهوری ایران باقی مانده مطبوعات ایران در تعطیلات طولانی نوروزی منتشر نمی شوند و سیاستمداران علاقه مند به ورود به رقابت های انتخاباتی را با محدودیت بیشتری مواجه کرده اند، تعطیلات نوروزی مطبوعات در گرماگرم رقابت های انتخاباتی چه آسیب هایی در پی دارد؟

ماشاالله شمس الواعظین، کارشناس مسائل رسانه ها و مطبوعات در ایران به بخش فارسی بی بی سی گفت، "عمدتا در دید و بازدیدهای، فرهنگ شفاهی حاکم می شود و البته رسانه شایعه هم کار خودش را انجام می دهد و مهمتر از همه نامزدها از حرکت ستاد انتخاباتی و یا مبارزات انتخاباتی محروم می مانند و نه می توانند به شهرستان ها بروند و نمی دانند که مخاطبانشان چه کسی هستند."

وی افزود " بنابراین هم نامزدها دچار مشکل می شوند و هم ستادهای انتخاباتی تعطیل می شوند و این مهمترین نکته این ماجراست که یک نکته منفی محسوب می شود. مردم بلافاصله پس از تمام شدن تعطیلات خسته از مسافرت و تعطیلی باز می گردند و از آمادگی کمتری برای پذیرش یک تحول سیاسی مثل انتخابات و انتخاب یک عنصر به عنوان رئیس جمهوری دارند. "

در میان شیوه های تبلیغات یک نوع تبلیغ با بیشترین اثربخشی وجود دارد که برخی از کارشناسان تبلیغات اعتقاد دارند اثربخشی آن از آگهی های جذاب مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی بیشتر است.

این نوع تبلیغات، تبلیغ دهان به دهان نام دارد و به دلیل وجود آشنایی و صمیمیت میان افراد خانواده، دوستان و آشنایان انتقال پیام در آن آسان تر و موثرتر انجام می شود، این نوع اطلاع رسانی در روزهای تعطیلات نوروزی که امور روزمره زندگی به حداقل می رسد و مشغله ذهنی کمتری برای مردم وجود دارد، رونق بیشتری می گیرد.

حسن بنانج، کارشناس امور تبلیغات در ایران به بخش فارسی بی بی سی گفت که "در این شرایط انتقال اخبار و پیام های تبلیغاتی در روزهای تعطیلات بیشتر رونق می گیرد. بنابراین کارشناسان امور تبلیغاتی و یا حتی شایعه سازان تلاش می کنند که در این دوران فعالیت بیشتری داشته باشند و بتوانند جریان ایجاد کنند."

در کشورهای غربی که استفاده علمی و کارشناسانه از تبلیغات یک موضوع جا افتاده برای نامزدهای انتخاباتی است از شیوه دهان به دهان به عنوان یکی از ابزارهای مهم جلب اعتماد رای دهندگان استفاده می شود اما در کشورهای شرقی همچون ایران استفاده آگاهانه از تبلیغات دهان به دهان چندان رایج نیست.

به این ترتیب، به جای شیوه تبلیغ دهان به دهان، موضوع پیام در دید و بازدیدهای نوروزی به سمت شایعه سوق می یابد؟ یا بار مثبت برای سیاستمداران به همراه دارد؟

ماشاالله شمس الواعظین در این باره به بخش فارسی بی بی سی گفت، "در این ایام، دریافت کنندگان پیام، پیام های درستی دریافت نمی کنند و یا حجم آن کاملا محدود است و ارسال کنندگان پیام هم نمی توانند پیام درستی متناسب با سیاست های خودشان ارسال کنند به این دلیل که جابه جایی های ایام تعطیلات به گونه ای ارسال کنندگان پیام را در تنگنا قرار می دهد که نمی دانند از چه ادبیاتی، چه وعده هایی، چه سیاست هایی و چه زبانی برای جذب آرای انتخاب کنندگان استفاده کنند."

اما نوروز امسال و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، فضای حاکم بر دید و بازدیدهای نوروزی چگونه است؟ آیا از بحث های داغ انتخاباتی در آن خبری هست؟

محمد رهبر خبرنگار امور اجتماعی در ایران در پاسخ به این سوال به بی بی سی فارسی گفت، "بحث های انتخاباتی در خانواده ها که یک طرف آن هم جوانان هستند مبهم است."

وی افزود، "همین اتفاق در حوزه سیاستمداران هم افتاده است. شما حسابش را بکنید که دو حزب اصلی اصلاح طلبان مثل مجاهدین انقلاب اسلامی و مشارکت نامزد اصلی خود را از دست داده اند و مطمئنا این ها سرانشان در دید و بازدیدهای عید دنبال چاره جویی هستند که چطور می توانند بین کروبی و موسوی یکی را انتخاب کنند."

نوروز امسال هم در حالی روزهای خود را سپری می کند که کمتر از نود روز تا انتخابات ریاست جمهوری باقیمانده و با از سرگیری انتشار مطبوعات بار دیگر بحث های انتخاباتی آغاز می شود، اما این سوال همچنان پابرجاست که دلیل سکوت خبری در روزهای نوروز چیست؟

تعطیلی مطبوعات به دلیل تعطیلی فعالیت و موضعگیری سیاستمداران است؟ یا خاموشی سیاستمداران در نوروز به علت نبودن رسانه های غیر دولتی و منتشر نشدن مواضع آنها در معدود روزنامه های باقیمانده در ایران است؟

مطالب مرتبط