افزایش خوش بینی ها به آینده پرونده اتمی ایران؟

محمود احمدی نژاد، عکس از خبرگزاری فارس

روز ۲۰ فروردین ۱۳۸۵، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، راه اندازی یک زنجیره کامل از سانتریفوژهای ساخت ایران در تاسیسات غنی سازی اورانیوم در نطنز را در جریان یک سخنرانی اعلام کرد و از ورود این کشور به مرحله تولید سوخت اتمی خبر داد.

آقای احمدی نژاد در این سخنرانی که در مشهد ایراد شد، روز ۲۰ فروردین را روز ملی فن آوری هسته ای نام داد که سپس با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، در تقویم رسمی ایران ثبت شد.

از این پس همه ساله دولت ایران تلاش می کند در این روز ضمن برگزاری جشن های ملی که با رایگان شدن استفاده از اتوبوس و مترو همراه است، خبرهایی تازه از ادامه فعالیت های اتمی این کشور اعلام کند.

امسال هم مقام های دولتی گفته اند که رئیس جمهوری این کشور "خبرهای خوش" هسته ای اعلام می کند.

در شرایطی که ساعاتی تا روز ملی فن آوری هسته ای باقی مانده است، رئیس جمهوری ایران و اعضای هیات دولت این کشور برای برگزاری جشن هسته ای به اصفهان رفته اند.

اصفهان محل استقرار کارخانه تولید کیک زرد و مرکز عنی سازی اورانیوم ایران است.

برخی از تحلیل گران اعتقاد دارند که ایران در سال های اخیر تلاش کرده تا با اعلام خبرهای تازه از پیشرفت های اتمی اش، این فن آوری را تثبیت شده نشان دهد و امکان امتیاز گیری در مذاکرات اتمی اش را نیز بالا ببرد.

اکبر اعتماد، اولین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران که اینک مقیم پاریس است می گوید که ایران با این تاکتیک توانسته است به برنامه های اتمی اش ادامه دهد و موفقیت هایی در این زمینه کسب کند.

تغییر لحن جهانی در قبال ایران؟

در سومین سال از برگزاری روز ملی فن آوری اتمی در ایران به نظر می رسد که با تغییر رئیس جمهوری آمریکا که با شعار "تغییر" در انتخابات پیروز شد، لحن جهانی نیز در قبال برنامه اتمی ایران تغییر کرده است.

پنج قدرت عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد (یعنی آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین و روسیه) به همراه آلمان روز چهارشنبه نوزدهم فروردین ( هشتم آوریل) در لندن تشکیل جلسه دادند.

در بیانیه پایانی این نشست که از اعضای آن با عنوان گروه ۳+۳ به جای ۱+۵ یاد شده و اشاره به گردهمایی ۳ قدرت اروپایی(بریتانیا، فرانسه و آلمان) و ۳ کشور غیر اروپایی (آمریکا، چین و روسیه) دارد، از دیدگاه دولت جدید آمریکا نسبت به ایران استقبال شده است.

این بیانه لحنی مثبت در قبال ایران دارد و خواهان تشکیل جلسه با نماینده ایران و گفت و گو بر سر برنامه های اتمی این کشور شده است.

دولت آمریکا به ریاست باراک اوباما رئیس جمهوری این کشور رفتار متفاوتی از دولت قبلی آمریکا در قبال ایران پیش گرفته و از ضرورت گفت و گو های مستقیم و بدون پیش شرط با ایران سخن گفته است.

یک روز پیش از برگزاری این جشن سالروز فن آوری اتمی در ایران، محمود احمدی نژاد در اصفهان از دیدگاه آقای اوباما استقبال کرد.

رئیس جمهوری ایران گفته مقام های آمریکایی اعلام کردند که "ملت ایران می توانند از انرژی صلح آمیز هسته ای استفاده کنند اما به دنبال بمب اتم نباشند" اما به گفته آقای احمدی نژاد، ایران هرگز در پی دستیابی به بمب اتمی نبوده است.

برخی از تحلیلگران مسائل دیپلماتیک اعتقاد دارند که احتمال دارد با بازگشت آرامش به مناسبات ایران و آمریکا سطحی از غنی سازی اورانیوم در ایران نیز مورد پذیرش آمریکا قرار گیرد.

رضا تقی زاده، کارشناس مسائل اتمی در اسکاتلند می گوید که این روزها به شکل غیر رسمی اظهاراتی درباره به احتمال رسمیت شناختن غنی سازی اورانیوم در رسانه ها منتشر می شود.

به اعتقاد آقای تقی زاده برخی سیاستمداران غربی، غنی سازی اورانیوم در ایران را یک واقعیت می دانند که باید مورد پذیرش جامعه جهانی قرار گیرد اما این پذیرش ضمنی در صورتی که صورت واقعی به خود بگیرد با بازرسی های سرزده از مراکز اتمی ایران و افزایش ضریب کنترل این کشور همراه خواهد بود.

با این همه هنوز سیاست جدید آمریکا در قبال ایران اعلام نشده اما اغلب تحلیل ها که جنبه پیش بینی سیاست های آینده آمریکا را دارد نشان از خوشبینی در روابط ایران و آمریکا و تاثیر آن بر پرونده اتمی این کشور دارد.

مهرداد خوانساری، تحلیلگر مسائل ایران در لندن می گوید تا پیش از این گزینه های جامعه جهانی در قبال ایران محدود بود اما با روی کار آمدن باراک اوباما او نوید سیاست تازه ای در برابر ایران داده است و فرصت محدودی نیاز دارد تا این سیاست ها را در قبال ایران به امتحان بگذارد.

به اعتقاد تحلیلگران مسائل دیپلماتیک، تغییر لحن آمریکا در قبال ایران دائمی نخواهد بود و در صورتی که ایران به این تغییر واکنش مثبت نشان ندهد، وضعیت می تواند همانند دوره ریاست جمهوری بوش، سرد شود و در بن بست قرار گیرد.

واکنش مثبت ایران

ایران تاکنون دست کم در موضع گیری مقام های دولتی از تغییر لحن آمریکا استقبال کرده و خواستار اجرای این سیاست ها توسط دولت جدید آمریکا شده است.

به طور مثال رئیس جمهوری ایران از آقای اوباما خواسته است تا به سخنان خود در مورد تلاش برای بهبود روابط با ایران عمل کند و سیاستمدارانی هم که تاکنون در رقابت های انتخابات ریاست جمهوری ایران حاضر شده اند، از تغییر سیاست آمریکا استقبال کرد و وعده پاسخ مثبت به این تغییر داده اند.

تحلیلگران و ناظران مسائل ایران، فضای به وجود آمده بر سر روابط ایران و آمریکا و به تبع آن تاثیر این مناسبات بر پرونده اتمی ایران را مثبت ارزیابی می کنند.

در این شرایط آنچه که مهم به نظر می رسد این است که در این بین گام عملی بعدی را ایران برخواهد داشت یا آمریکا؟

ایران اعلام کرده که از غنی سازی اورانیوم دست برنخواهد داشت اما در عین حال با ۵ قطعنامه شورای امنیت رو به رو است که چنین خواسته ای از ایران دارد.

آمریکا نیز از "تغییر" سیاست هایش در قبال ایران خبر داده و این موضوع از نگاه ایران یعنی دست برداشتن از خواسته تعلیق غنی سازی اورانیوم.

آیا در چنین شرایطی امسال شاهد تغییر وضعیت پرونده اتمی ایران و حل و فصل نهایی آن خواهیم بود و چهارمین جشن هسته ای ایران در فضای دگرگون شده ای در مقایسه با امروز برگزار خواهد شد؟

مطالب مرتبط