یکهزار نفر داوطلب نامزدی ریاست جمهوری ایران شده اند

محل ثبت نام داوطلبان نامزدی انتخابات
Image caption شورای نگهبان به برخی از داوطلبان اجازه رقابت انتخاباتی را می دهد

تا کنون یکهزار نفر داوطلب نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ایران شده اند.

صادق محصولی، وزیر کشور ایران، گفته است که در حالیکه ثبت نام رسمی و حضوری نامزدهای دهمین دوره ریاست جمهوری از روز 15 تا 19 اردیبهشت (5 تا 9 ماه مه) صورت می گیرد، با آغاز ثبت نام اینترنتی، بیش از یکهزار نفر به عنوان داوطلب نامزدی در این انتخابات ثبت نام کرده اند.

سایت اینترنتی وزارت کشور به نقل از آقای محصولی نوشته است که در میان این افراد "چهره شاخصی" دیده نمی شود.

به گفته وزیر کشور، فرصت ثبت نام رسمی نامزدها از روز سه شنبه این هفته آغاز می شود و به مدت چهار روز ادامه دارد و صلاحیت داوطلبان نیز از روز 19 تا 24 اردیبهشت توسط شورای نگهبان بررسی می شود و به دنبال آن، رسیدگی به شکایت نامزدهای رد صلاحیت شده صورت می گیرد و اسامی نامزدهای مورد تایید شورای نگهبان در روزهای 30 و 31 اردیبهشت به وزارت کشور ابلاغ می شود..

آقای محصولی آغاز تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری را اول تا 20 خرداد و روز رای گیری را 22 خرداد اعلام کرده و گفته است که تبلیغات نامزدها از روز 21 خرداد ممنوع خواهد بود.

وزیر کشور گفت که در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری، شرایط نامزدهای مورد قبول شورای نگهبان "تغییرات محسوسی" نداشته و به افرادی که خود را واجد شرایط کسب تایید این شورا نمی دانند توصیه کرد که از ثبت نام خودداری ورزند.

در انتخابات ریاست جمهوری ایران، تنها افرادی حق دارند به عنوان نامزدهای انتخاباتی فعالیت کنند که پیشتر مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفته باشند.

کسانی که نظر مساعد این شورا را کسب نکرده باشند اجازه ورود به مبارزات انتخاباتی را ولو به شکل نامزدهای مستقل ندارند.

نظارت استصوابی

در بیشتر دوره های انتخابات ریاست جمهوری در ایران، شمار قابل توجهی از شهروندان در صدد بر می آمده اند وارد رقابت های انتخاباتی شوند و همواره هم صلاحیت اکثر آنان از سوی شورای نگهبان رد شده است.

Image caption موسوی و کروبی تمایل خود به نامزدی انتخابات را اعلام کرده اند

از آنجا که شورای نگهبان از حق نظارت استصوابی برخوردار است، دارا بودن شرایط قانونی انتخاب شدن برای کسب نظر موافق شورا و ورود به صحنه رقابت های انتخاباتی کافی نیست بلکه تنها صلاحیت افرادی مورد تایید قرارمی گیرد که از اعضای شورای نگهبان، برای تصدی سمت ریاست قوه مجریه مناسب تشخیص داده شده باشند.

منتقدان نظارت استصوابی گفته اند که شورای نگهبان، که یک نهاد غیر انتخابی است، نباید مرجع تصمیم گیرنده در مورد حق شهروندان برای ورود در رقابت های انتخاباتی باشد و به این ترتیب، به جای مردم، شایستگی انتخاب شوندگان را تشخیص دهد.

این افراد با اشاره به برخی رد صلاحیت ها در جریان انتخابات ریاست جمهوری و مجلس، این خطر را گوشزد کرده اند که ممکن است گرایش سیاسی اعضای شورا در تصمیم گیری آنان دخیل باشد و در نتیجه، باعث بروز تردید در مورد آزادی رای دهندگان در انتخاب نامزدهای مورد نظر آنان شود و اعتبار انتخابات در جمهوری اسلامی را مخدوش سازد.

در مقابل، مدافعان نظارت استصوابی تاکید داشته اند که این نوع نظارت به منظور جلوگیری از انتخاب کسانی که از نظر عقیدتی و سیاسی برای نظام جمهوری قابل قبول نیستند ضرورت دارد و محدودیت در این زمینه را با نقش احزاب معتبر سیاسی در نظام های دموکراتیک قابل مقایسه دانسته اند.

در شماری از کشورهای دارای نظام های دموکراتیک، معمولا فقط کسانی از فرصت مناسبی برای پیروزی در انتخابات برخوردار هستند که مورد حمایت تبلیغاتی احزاب شناخته شده قرار گیرند اما در عین حال، هر شهروند دیگری هم در این کشور ها حق ورود به مبارزات انتخاباتی را دارد و می تواند از این فرصت برای ابراز نظرات خود و احتمالا تاثیر گذاری بر روند رقابت ها و نتیجه نهایی انتخابات استفاده کند.

Image caption احمدی نژاد هنوز در مورد شرکت در انتخابات نظری نداده است

از نظر اصل 115 قانون اساسی جمهوری اسلامی، رئیس جمهوری از میان رجال مذهبی و سیاسی انتخاب می شود و باید ایرانی الاصل و دارای تابعیت جمهوری اسلامی، مدیر و مدبر، دارای حسن سابقه و امانت و تقوی و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی و مذهب رسمی کشور باشد و تشخیص این خصوصیات بر عهده شورای نگهبان است.

اواخر سال گذشته، مجلس طرحی را برای اصلاح قانون انتخابات و وضع شرایط جدیدی برای نامزدهای ریاست جمهوری تصویب کرد که مورد تایید شورای نگهبان قرار نگرفت.

براساس این طرح، سن داوطبان می بایست بین چهل تا هفتاد و پنج سال سن باشد و آنان از تحصیلاتی در سطح دست کم کارشناسی ارشد (فوق لیسانس) یا معادل حوزوی آن و سابقه تصدی سمت های دولتی برخوردار باشند.

نامزدی زنان

در مورد وضعیت نامزدی زنان، وزیر کشور با اشاره به شش شرطی که قانون اساسی جمهوری اسلامی برای رئیس جمهوری تعیین کرده، گفت که "در این دوره، زن ها هم می توانند ثبت نام کنند اما اینکه واجد شرایط قانونی هستند یا نه، برعهده شورای نگهبان است."

در اصل 115 قانون اساسی آمده است که رئیس جمهوری باید از میان "رچال" سیاسی و مذهبی انتخاب شود و برخی از سیاستمداران و کارشناسان حقوقی در جمهوری اسلامی گفته اند که منظور قانونگذار از واژه "رجال" شخصیت های شناخته شده بدون تعیین جنسیت آنان بوده است، اما برخی دیگر تاکید داشته اند که این واژه باید به معنای لغوی آن مورد استفاده قرار گیرد و در نتیجه، تنها مردها حق تصدی سمت ریاست جمهوری را دارند.

Image caption زنان می توانند انتخاب کنند اما حق انتخاب شدن را نداشته اند

در دوره های قبلی انتخابات ریاست جمهوری، چند زن ظاهرا برای آگاهی از تفسیر شورای نگهبان از این واژه به عنوان داوطلب نامزدی ریاست جمهوری ثبت نام کردند اما صلاحیت آنان مورد تایید شورای نگهبان قرار نگرفت و در انتخابات کنونی نیز، تا کنون شواهدی از تغییر نظر شورا در این زمینه در دست نبوده است.

در مورد شمار افراد واجد شرایط رای دادن، که در روزهای گذشته مورد اختلاف برخی دستگاه های آمارگیری و ناظران در داخل ایران بوده است، آقای محصولی اعلام داشت که تعداد رای دهندگان واجد شرایط در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری "به طور قاطع چهل و شش میلیون و دویست هزار نفر" است و افزود که وزارت کشور توانسته است این آمار دقیق را به دست آورد که مورد تاییدمرکز آمار ایران و سازمان ثبت احوال کشور قرار دارد.

وزیر کشور افزود که براساس قانون، این وزارتخانه امکان حضور نماینده نامزدها در پای صندوق های اخذ رای را فراهم می کند و این نمایندگان باید قبل از برگزاری انتخابات به وزارت کشور معرفی شوند و کارت لازم را دریافت دارند.

صادق محصولی افزود که اگر تعداد نامزدها از شش نفر بیشتر شود، برای هر دو صندوق یک نماینده می تواند حضور داشته باشد.

وزیر کشور به فعالیت احزاب نیز اشاره کرد و گفت که تا کنون دویست و چهل حزب در جمهوری اسلامی ثبت شده اند که ده در صد آنها در سطح ملی بوده اند.

تا کنون از میان افراد شناخته شده در جمهوری اسلامی، چهار نفر تمایل خود برای نامزدی انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را اعلام داشته اند و انتظار می رود با آغاز ثبت نام رسمی، در این مورد اقدام کنند.

اکبر اعلمی، نماینده سابق مجلس، محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران و دبیر شورای تشخیص مصلحت نظام، مهدی کروبی، رئیس پیشین مجلس و میر حسین موسوی، آخرین نخست وزیر جمهوری اسلامی، گفته اند که برای انتخاب به ریاست جمهوری وارد رقابت های انتخاباتی خواهند شد.

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری که می تواند یک دوره دیگر نیز به این سمت انتخاب شود، تا کنون در مورد نامزدی خود اظهار نظری نکرده هر چند در هفته های اخیر، گزارش هایی از ایجاد مراکزی برای تبلیغات ریاست جمهوری به نفع آقای احمدی نژاد انتشار یافته است.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست