اکونومیست: عوامگرا چه محبوبیتی دارد؟

احمدی نژاد در  قزوین - عکس از خبرگزاری فارس
Image caption احمدی نژاد به نتایج سخاوتمندی خود در شهرستانها چشم دوخته است

هفته نامه اکونومیست چاپ لندن در شماره 9 مه خود مطلبی را به موقعیت محمود احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری ایران اختصاص داده است.

این مقاله با عنوان "عوامگرا تا چه اندازه محبوبیت دارد؟" چاپ شده و در آن آمده است که ممکن است محمود احمدی نژاد بیش از حد مجاز پا از گلیم خود بیرون گذاشته باشد.

نویسنده مقاله می نویسد که ماه گذشته و زمانی که محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، پس از شرکت در کنفرانس سازمان ملل در باره نژاد پرستی به کشور بازگشت، رسانه های دولتی تصاویری از جمعیت استقبال کننده رانشان دادند و وزارت امور خارجه با صدور بیانیه ای با اشاره به عملکرد او، از جمله یک سخنانی که در آن صهیونیسم را نوعی از نژاد پرستی و مستوجب نابودی خوانده و باعث خروج اعتراض آمیز بسیاری از شرکت کنندگان از جلسه شده بود، این رفتار را نمونه ای از دیپلماسی مشعشع ایران توصیف کرد.

اکونومیست می نویسد که اینگونه مداحی های رسمی به گونه ای چشمگیر با دیدگاه مردم در تضاد است و می افزاید که رئیس جمهوری عوامگرای ایران همواره فردی بحث برانگیز بوده اما در حال حاضر و در حالیکه دور اول انتخابات ریاست جمهوری پنج هفته دیگر برگزار می شود و مبارزات انتخاباتی به جریان افتاده، نامزدهای رقیب مطالبی را به صدای بلند بر زبان می رانند که تا کنون به نجوا به گوش ایرانیان می رسید.

این هفته نامه به نقل از مهدی کروبی، از نامزدهای اتخاباتی که شعار خود را در واژه "تغییر" خلاصه کرده، می نویسد که "سخنرانی های رئیس جمهوری به منافع ملی ایران آسیب رسانده است."

به نوشته اکونومیست، آقای کروبی با اشاره به ابراز تردید رئیس جمهوری نسبت به واقعیت تاریخی هولوکاست، گفته است که اینکه کشتار جمعی یهودیان اروپا صورت گرفت یا نه ارتباطی به ایران ندارد و افزوده است که تکرار مکررات در مورد این موضوع صرفا به تشدید خصومت می انجامد و اگر خود او زمام امور را در دست گیرد، بهبود روابط با غرب را در اولویت قرار می دهد.

حملات رقبای انتخاباتی

نشریه بریتانیایی در ادامه به اظهارات میرحسین موسوی، نامزد دیگر در انتخابات، اشاره می کند که با حمله به ماجراجویی آقای احمدی نژاد در سیاست خارجی، با لحنی گزنده خواستار "بازگشت به عقلانیت" شده در حالیکه محسن رضایی، از فرماندهان سابق سپاه پاسداران و فردی که احتمالا به عنوان نیرومندترین نامزد از جناح راست در انتخابات حضور خواهد داشت، با ترسیم تصویری تیره و تار، هشدار داده است که اگر آقای احمدی نژاد برکنار نشود، ایران را به لبه پرتگاه خواهد کشاند.

Image caption رضایی در مورد کشیده شدن ایران به لبه پرتگاه هشدار داده است

اکونومیست می نویسد که نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در مورد مسایل داخلی نیز همین صراحت لهجه را به خرج داده اند و آقای موسوی گفته است که وی از آزادی کسانی که به دلیل درخواست برخورداری از آزادی به زندان افتاده اند حمایت می کند و در واکنش به خواست جوانان که از تشدید مقررات اسلامی در دوره محمود احمدی نژاد به تنگ آمده اند، متعهد شده است که گشت ارشاد را، که ماموریت آن ارعاب کسانی است که ظاهرا رفتار نامتناسب دارند، منحل خواهد کرد.

به نوشته این هفته نامه، آقای کروبی در سخنرانی های خود حتی از این هم فراتر رفته و هم لباسی های خود در راس دادگاه های ایران را به چالش خوانده و قضاتی را که مجرمان زیر سن قانونی را به اعدام محکوم می کنند هدف انتقاد قرار داده است.

اکونومیست می نویسد که این نوع اظهارات باعث نگرانی نگهبانان خودخوانده انقلاب اسلامی شده و گروهی از محافظه کاران را در حمایت از آقای احمدی نژاد گرد هم آورده است به نحوی که در اواخر ماه آوریل، ائتلافی متشکل از چهارده گروه که خود را "اصولگرایان" می خوانند با صدور بیانیه ای از وی حمایت کردند و بسیاری از ناظران این اقدام را به معنی پشتیبانی آیت الله خامنه ای از رئیس جمهوری کنونی دانسته اند.

این هفته نامه می افزاید که در عین حال، حتی آیت الله خامنه ای هم که، ضمن تظاهر سلطنت مآبانه به خودداری از مداخله در درگیری های سیاسی، مدتها از آقای احمدی نژاد حمایت کرده است، نشانه هایی از تردید را نسبت به دست پرورده خود بروز داده و اخیرا در اقدامی بی سابقه، به شکلی علنی رئیس جمهوری را به خاطر برکناری یک روحانی وفادار که ریاست سازمان حج را بر عهده داشت، سرزنش کرده است.

دشواریهای اقتصادی

اکونومیست اظهار می دارد که البته نگرانی رهبر جمهوری اسلامی قابل درک است زیرا اگرچه طبقات فقیر در ایران ممکن است موضعگیری اخلاقی مردم پسند رئیس جمهوری را ستایش کنند، تحت تاثیر استقبال گرم رهبران کوبا و ونزوئلا از او قرار گیرند و قطعا از سخاوتمندی آقای احمدی نژاد در توزیع پول در جریان سفرهای استانی خرسند باشند، اما هم میهنان شهری و تحصیلکرده تر آنان رفتار رئیس جمهوری را با بدبینی زیر نظر داشته اند.

Image caption 'نشانه هایی از تردید در حمایت آیت الله خامنه ای هم دیده شده است'

این هفته نامه می افزاید که در حال حاضر، نرخ تورم در ایران به حدود 25 درصد رسیده، کاهش شدید در عواید نفتی باعث رکود در سرمایه گذاری در بخش های صنعت و ساختمان و در نتیجه، بیکاری شده و مردم بر این باورند که سیاست های عوامگرایانه محمود احمدی نژاد در خلال چهار سال گذشته به شکلی بازگشت ناپذیر درآمد بی سابقه سیصد میلیارد دلاری نفتی کشور را به باد فنا داده است.

با وجود گسترش نارضایتی از سیاست های رئیس جمهوری، به گفته اکونومیست، وی هنوز کارت های موثری در آستین دارد زیرا طرفداران او بیش از منتقدانش مایل به حضور در پای صندوق های اخذ رای هستند به این دلیل که این منتقدان در واقع خواستار اصلاحاتی به مراتب فراتر از آنند که نامزدهای اصلاح طلب وعده می دهند.

علاوه بر این، گفته می شود که آیت الله خامنه ای، که اختیار رسانه های همگانی، دادگاه ها و گروه های شبه نظامی افراطی در ایران را در دست دارد، بیشتر مایل است روند کنونی در سیاست خارجی ادامه یابد تا تغییری در آن صورت گیرد و این موضوع به خصوص در حال حاضر اهمیت بیشتری می یابد زیرا دولت ایران به شدت در تلاش است تا به ابراز تمایل دولت باراک اوباما نسبت به آغاز فصلی جدید در روابط با جمهوری اسلامی همراه با فشار برای جلوگیری از ادامه برخی برنامه های اتمی این کشور، واکنشی مناسب دهد.

اکونومیست در این مقاله اظهارات هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا را یاد آور می شود که گفت "آگاهی همگان از تمایل ما به برقراری ارتباط با ایران باعث می شود تا در صورتی که موضوع وضع تحریم های سختگیرانه تر و فلج کننده بر ایران مطرح شود، دست بالاتر را داشته باشیم."

به نوشته این هفته نامه، در نظر افراطیون در جمهوری اسلامی، این سخنان به شکلی شک برانگیز به نسخه ای نه چندان واضح از تاکتیک هویج و چماق دولت جورج بوش شباهت دارد و برخی ناظران گفته اند که شاید به همین دلیل باشد که تندروها در حکومت ایران در صدد افزایش هزینه اقدام منفی آمریکا برآمده اند و در این راستا، مثلا از دادگاه انقلاب خواسته اند تا رکسانا صابری، روزنامه نگار ایرانی - آمریکایی را به اتهام جاسوسی علیه جمهوری اسلامی به هشت سال حبس محکوم کند.

مطالب مرتبط